Áp Xe Gan Có Nguy Hiểm Không Và Cách Nhận Biết Bệnh

[banner id="7762"]

Áp Xe Gan Có Nguy Hiểm Không Và Cách Nhận Biết Bệnh

Áp xe gan là một căn bệnh khá phổ biến và có tỷ lệ tử vong cao. Mặc dù tiêu chuẩn vệ sinh được cải thiện và sử dụng rộng rãi thuốc kháng sinh nhưng căn bệnh này vẫn có thể gia tăng trong tương lai. Hiểu được áp xe gan có nguy hiểm không sẽ giúp chúng ta chủ động phòng tránh bệnh và bảo vệ sức khỏe của mình.

1 Áp xe gan là gì? Áp xe gan có nguy hiểm không

Áp xe gan là sự hình thành mủ trong tế bào gan do nhiễm khuẩn hoặc do ký sinh trùng. Đây là một bệnh nhiễm khuẩn hay gặp ở Việt Nam, bệnh chủ yếu do một loại amip Entamoeba Histolytica gây ra. Amip thường cư trú ở đại tràng sau đó sẽ theo các tĩnh mạch mạc treo đại tràng vào gan và gây thương tổn tế bào gan.

Đầu tiên amip gây ra các vi huyết khối do tắc mạch, các vi huyết khối này sẽ bị hoại tử tạo thành các ổ áp xe. Áp xe gan do amip hay gặp ở thùy gan phải, một ổ hay nhiều ổ nhưng thường là một ổ với kích thước to nhỏ khác nhau. Mủ chọc ra thường có màu socola, không có mùi và không phát hiện sự xuất hiện của vi khuẩn.

áp xe gan có nguy hiểm không

Áp xe gan là gì?

2 Tác nhân gây bệnh và đối tượng nguy cơ của áp xe gan có nguy hiểm không?

2.1 Các nguyên nhân gây áp xe gan có nguy hiểm không

Có 3 nguyên nhân chính gây bệnh áp xe gan, đó là:

Do vi trùng

Các vi trùng đường mật hay đường ruột:E.coli, Bacteroides… đa trùng là phổ biến nhất. Chúng xâm nhập theo đường máu vào gan và gây bệnh.

Do nấm

Đa số do nấm họ Candida gây ra (tỷ lệ gặp ít): Chúng tồn tại trong các ổ nhiễm khuẩn, có thể nấm ở tĩnh mạch cửa gây nên.

Do amip

Thường gặp nhất là Entamoeba Histolytica : chúng lây truyền qua đường phân miệng. Amip xâm nhập qua niêm mạc ruột và theo đường tĩnh mạch mạc treo đại tràng vào gan. Chúng gây ra các vi huyết khối do tắc mạch, các vi huyết khối sẽ bị hoại tử và tạo thành áp xe gan.

Ngoài ra một số nguyên nhân khác như mắc các bệnh lý viêm nhiễm nội tạng xung quanh và không được kiểm soát tốt: viêm ruột thừa, viêm túi mật… có thể dẫn tới áp xe gan. Chủ yếu bệnh do điều kiện vệ sinh kém, amip tiến triển phá huỷ tế bào gan gây ra áp xe gan. 

2.2 Đối tượng nguy cơ mắc áp xe gan có nguy hiểm không 

Áp xe gan do amip hay gặp ở nước ta, do điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, nhiều vùng kinh tế chưa phát triển, hủ tục còn lạc hậu. 

Một vài yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng bị áp xe gan:  

Ăn uống không hợp vệ sinh

Thói quen hay ăn đồ sống, đồ tái, tiết canh: trong các thực phẩm này có tiềm ẩn bào nang amip rất cao (bào nang amip có thể sống đến 20 ngày ngoài cơ thể người). Chúng theo đường phân miệng vào cơ thể người gây áp xe gan.

áp xe gan có nguy hiểm không

Ăn đồ ăn tái, sống làm tăng nguy cơ mắc áp xe gan

Mắc các bệnh lý về gan trước đó

Gây suy giảm chức năng gan, nhiễm trùng gan.

Yếu tố tuổi tác

Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng hay gặp hơn ở nam tuổi trung niên từ 30-50 tuổi.

Yếu tố nguy cơ khác

Áp xe gan ở trẻ sơ sinh có thể liên quan đến việc đặt ống thông tĩnh mạch rốn và nhiễm trùng.

>>>Xem thêm: Bị Áp Xe Gan Nên Ăn Gì Để Cải Thiện Bệnh Lý

3. Triệu chứng hay gặp của áp xe gan có nguy hiểm không

Có đến 60-70% bệnh nhân gặp phải các dấu hiệu dưới đây khi bị áp xe gan. Có 3 triệu chứng chủ yếu (được gọi là tam chứng Fontan): sốt, đau hạ sườn phải, gan to và đau.

3.1 Sốt

Bệnh nhân sốt khi bội nhiễm vi khuẩn. Có thể sốt cao 39–40°C, cũng có thể sốt nhẹ 37,5 – 38°C, sốt liên tục hay ngắt quãng, có thể sốt từng cơn hoặc kéo dài. Thường sốt là dấu hiệu đầu tiên, xuất hiện 3-4 ngày trước khi đau hạ sườn phải và gan to nhưng cũng có thể sốt xảy ra đồng thời với hai triệu chứng đó.

>>>Xem thêm: Bệnh Gan To Và Các Nguyên Nhân Thường Gặp

3.2  Đau hạ sườn phải và vùng gan

 Áp xe khiến gan bị sưng to, bệnh nhân cảm thấy đau tức vùng hạ sườn phải và vùng gan. Có thể đau âm ỉ, cảm giác tức nặng, đau thường xuyên hoặc không. Có lúc cơn đau quặn dữ dội, đau khu trú ở hạ sườn phải hoặc thượng vị, đau xuyên lên vai phải.

Dấu hiệu đau thường kéo dài nhiều ngày đêm, làm bệnh nhân khó chịu không dám thở mạnh, cử động mạnh, không dám ho,…

triệu chứng đau tức hạ sườn phải

Đau tức vùng hạ sườn phải là triệu chứng của áp xe gan

3.3 Gan to và đau

Gan thường không to nhiều. Có thể dưới bờ sườn 3 – 4cm, mật độ mềm, mặt nhẵn, bờ tù, ấn đau. Dấu hiệu rung gan dương tính, dấu hiệu ấn kẽ liên sườn dương tính thường tìm thấy có điểm đau chói. Đó chính là điểm gần nhất với ổ áp xe, có giá trị chẩn đoán áp xe.

3.4 Một số triệu chứng khác

Ngoài 3 triệu chứng điển hình ở trên, áp xe gan còn có thể có các triệu chứng khác như:

Tràn dịch màng phổi

Triệu chứng rất thường gặp. Tràn dịch không nhiều, thường là dịch tiết. Xảy ra khi ổ áp xe vỡ vào màng phổi gây tràn dịch màng phổi sinh mủ. Nguyên nhân do ổ áp xe gan khu trú trên cao gần sát cơ hoành gây nên các phản ứng viêm các cơ quan kế cận.

Rối loạn tiêu hoá

Đi ngoài phân lỏng hoặc là đi ngoài có chất nhầy máu giống hội chứng lỵ. Dấu hiệu của hội chứng lỵ có thể xảy ra trước tam chứng Fontan hoặc xảy ra đồng thời với các triệu chứng khác.

Bệnh nhân thường kèm theo các dấu hiệu đau quặn bụng, cảm giác mót rặn có thể có sốt. Xét nghiệm phân thường tìm thấy amip thể gây bệnh.

Gầy sút cân

Người bệnh thường sút cân nhiều và nhanh (do có ổ mủ trong gan, một phần vì bệnh nhân ăn kém). Bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi, mất cảm giác ngon miệng. 

Phù

Có thể phù nhẹ ở chân, đôi khi phù to toàn thân có thể kèm tràn dịch đa màng. Nguyên nhân của phù là do dinh dưỡng kém, do có ổ nung mủ sâu kéo dài dẫn đến hạ protein máu.

Nếu không khắc phục ổ mủ sớm, tình trạng nung mủ kéo dài có thể dẫn đến hội chứng thận hư.

4. Cơ chế bệnh sinh của áp xe gan do amip, áp xe gan có nguy hiểm không?

Amip có 2 chu kỳ phát triển:

Chu kỳ không gây bệnh

Hay còn gọi là chu kỳ bào nang, amip ở trong lòng ruột dưới dạng bào nang không gây các triệu chứng. Bào nang amip có khả năng tồn tại bên ngoài cơ  thể đến 20 ngày do vậy bào nang amip là nguồn lây truyền mầm bệnh chính.

Chu kỳ gây bệnh

Các bào nang amip xâm nhập vào cơ thể một phần bị đào thải ra ngoài, một phần phát triển thành amip trưởng thành gây bệnh. Amip có thể gây các tổn thương viêm loét áp xe thành đại tràng hoặc chui qua thành đại tràng vào máu. Sau đó amip theo đường tĩnh mạch mạc treo đại tràng vào gan.

Giai đoạn viêm gan do amip

Các vi huyết khối có thể gây thuyên tắc gan, dẫn đến hoại tử tế bào gan.Tiếp theo là giai đoạn áp xe: ổ áp xe tạo ra do nhiều ổ vi huyết khối hợp lại.

áp xe gan có nguy hiểm không

Áp xe gan do amip

>>>Xem thêm: Bệnh Áp Xe Gan Và Những Vấn Đề Liên Quan Cần Biết

5 Chẩn đoán áp xe gan do amip

5.1 Chẩn đoán xác định

  • Bệnh nhân nam, độ tuổi trung niên từ 30 – 50 tuổi.
  • Xuất hiện 3 triệu chứng chủ yếu (tam chứng Fontan) sốt, đau hạ sườn phải, gan to và đau. 
  • Sốt: đây là triệu chứng xuất hiện trước tiên, sốt cao từng cơn hoặc liên tục, có thể sốt nhẹ.
  • Đau hạ sườn phải: mức độ nặng, đau làm bệnh nhân khó chịu, đau xuyên lên vai phải, đau triền miên. Người bệnh có cảm giác cơ thể nặng nề, căng tức ở vùng hạ sườn phải
  • Gan to và đau: gan to, ấn đau, ấn kẽ liên sườn có điểm đau chói.

Ngoài ra, có thể gặp các triệu chứng của nhiễm amip đường ruột như: đi ngoài phân lỏng, có máu, đi nhiều lần trong ngày, soi đại tràng có loét ở đại tràng Sigma và trực tràng.

  •  Xét nghiệm máu: bạch cầu tăng, máu lắng tăng, CRP tăng.
  •  Xquang phổi: vòm hoành đẩy lên cao, di động kém, có thể gặp tràn dịch màng phổi phải.
  •  Siêu âm gan: thấy có ổ giảm âm, có ranh giới rõ.
  •  Chọc hút ổ áp xe: ra mủ màu sôcôla, không có mùi, cấy không có sự xuất hiện của vi khuẩn.

Thực tế chẩn đoán xác định áp xe gan do amip khi bệnh nhân có tam chứng Fontan, xét nghiệm bạch cầu tăng cao, chụp X-quang phổi thấy cơ hoành bị đẩy lên cao hoặc có xuất hiện tràn dịch màng phổi.

5.2  Chẩn đoán nguyên nhân amip

  •  Tìm amip trong dịch mủ ổ áp xe: rất khó, tỷ lệ thấy amip khoảng 1-5%. Mủ chọc ra nuôi cấy không có vi khuẩn.
  •  Lâm sàng: không có hiện tượng vàng da, không có tiền sử sỏi mật, giun chui ống mật.
  •  Mủ ổ áp xe gan: có màu sôcôla, không mùi, nuôi cấy không có vi khuẩn mọc.
  •  Chụp ổ áp xe gan sau bơm thuốc cản quang: ổ áp xe đơn độc, thành ổ áp xe không nhẵn.
  •  Điều trị bằng thuốc diệt amip có kết quả tốt.

6. Biến chứng của áp xe gan có nguy hiểm không

Áp xe gan do amip có những dấu hiệu nhận biết đa dạng, nếu được phát hiện sớm thì có thể đạt hiệu quả điều trị tốt. Tuy nhiên, nếu không điều trị kịp thời, sẽ có những tiến triển bệnh nặng nề, có thể có các biến chứng tử vong. Một trong các biến chứng vỡ ổ áp xe có thể kể đến sau đây:

6.1. Vỡ vào màng ngoài tim

Vỡ vào màng ngoài tim hay xảy ra với áp xe gan ở phân thuỳ 7-8 hoặc áp xe gan trái. Đột nhiên bệnh nhân khó thở dữ dội, tím tái, đau ngực. Khám tim nhận thấy các dấu hiệu của tràn dịch màng ngoài tim.

Điện tim, siêu âm tim, X-quang xác định có tràn dịch màng tim. Phải chỉ định chọc hút màng ngoài tim cấp cứu nếu không bệnh nhân sẽ chết vì ép tim cấp.

Tràn dịch màng ngoài tim

Biến chứng áp xe gan gây tràn dịch màng ngoài tim

6.2. Vỡ vào ổ bụng gây viêm phúc mạc toàn thể

Đây là một biến chứng hay gặp. Bệnh nhân đột ngột khởi sốt, đau bụng tăng lên dữ dội, bụng co cứng, khám bụng thấy có tràn dịch màng bụng với số lượng ít. Chọc dò cần khẩn trương dẫn lưu dịch mủ ngay nếu không sẽ gây nên tình trạng viêm phúc mạc, nguy cơ sốc nhiễm khuẩn.

6.3. Tràn dịch màng phổi

 Bệnh nhân xuất hiện cảm giác đau ngực tăng lên, thêm triệu chứng ho, sốt. Khám có hội chứng ba giảm (rung thanh giảm, gõ đục và giảm âm) thường rõ hay gặp ở phổi phải. Cần dẫn lưu dịch màng phổi khẩn trương điều trị nếu không sẽ có nguy cơ dày dính màng phổi. Cần phân biệt với áp xe phổi (khạc mủ vàng đục, có mùi thối).

6.4. Vỡ vào phổi, biến chứng của áp xe gan có nguy hiểm không

Ổ áp xe vỡ trực tiếp vào phổi, có thể thông với một nhánh phế quản làm cho bệnh nhân xuất hiện triệu chứng ho, sốt, khạc ra mủ. Đây là một hình thức dẫn lưu mủ làm ổ áp xe nhỏ lại, vậy nên biến chứng này không quá đáng ngại. Nhưng nếu không điều trị đúng cách có thể dẫn đến nhiễm trùng phổi.

6.5. Vỡ vào ống tiêu hoá

Cụ thể là vỡ vào dạ dày, ruột. Bệnh nhân xuất hiện đau bụng, có thể có thêm dấu hiệu nôn ra máu, đại tiện ra máu.

6.6. Áp xe dưới cơ hoành 

Ổ áp xe vỡ ra được các màng dính và dây chằng treo gan khu trú tại ổ mủ dưới cơ hoành. Khi đó cơ hoành thường bị đẩy lên cao, khả năng di động kém, hay có tràn dịch màng phổi phải kèm theo. Bệnh nhân thường có các triệu chứng nấc, ho, đau ngực, sốt. Cần phải sớm điều trị dẫn lưu ổ áp xe.

7. Điều trị bệnh áp xe gan có nguy hiểm không

Chủ yếu là điều trị nội khoa: dùng thuốc kết hợp với chọc hút mủ dưới sự hướng dẫn của siêu âm hoặc chụp cắt lớp vi tính. Điều trị ngoại khoa chỉ trong trường hợp đặc biệt khi có biến chứng của áp xe gan có nguy hiểm không.

7.1. Điều trị nội khoa áp xe gan có nguy hiểm không

Bệnh nhân bị áp xe gan điều trị bằng thuốc kháng sinh phổ rộng, thực tế là chọc hút mủ phối hợp với thuốc diệt amip. Sau khi lấy bệnh phẩm nuôi cấy để định danh vi khuẩn, sau đó bệnh nhân được dùng thuốc theo kháng sinh đồ. Sự phối hợp này mang lại hiệu quả cao và có thể tiết kiệm chi phí cho người bệnh.

Chỉ định chọc hút mủ khi:

Điều trị bằng thuốc không khỏi

Hầu hết áp xe gan do amip điều trị bằng thuốc không thể phục hồi hoàn toàn bằng kháng sinh đơn thuần. Vì vậy cần kết hợp dùng thuốc với chọc hút mủ, dẫn lưu ổ áp xe dưới sự hướng dẫn của siêu âm hoặc chụp cắt lớp vi tính.

Chọc hút ổ áp xe ra mủ màu socola, không có mùi, cấy không có sự xuất hiện của vi khuẩn.

Bệnh nhân điều trị muộn trên 3 tháng

Khi amip bắt đầu xâm nhập và phát triển thành thể gây bệnh. Bệnh nhân có thể không có triệu chứng, gặp những triệu chứng không điển hình hoặc không nghĩ đến bệnh lý về gan.

Để đến khi bệnh tiến triển nhanh, khi đó bệnh nhân có thể đã xuất hiện biến chứng của áp xe gan có nguy hiểm không.

Hút mủ sớm

Chọc hút mủ sớm khi ổ áp xe đã quá to và ở vị trí nguy hiểm (gan trái, có nguy cơ vỡ vào màng tim), nếu ổ áp xe đã nhỏ hơn nên điều trị thuốc vài ngày sau đó mới tiến hành chọc hút mủ.

 áp xe gan có nguy hiểm không

Điều trị chọc hút mủ ổ áp xe kết hợp dùng thuốc

Số lần và khoảng cách các lần chọc tuỳ thuộc vào kích thước và số lượng ổ áp xe. Dừng chọc hút sau khi kiểm tra trên siêu âm ổ áp xe nhỏ lại và đã có nhu mô gan ở trong.

Chọc dò ổ áp xe nên chọc dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc cắt lớp vi tính ổ bụng, hướng dẫn kim chọc vào đúng vị trí ổ áp xe sẽ hạn chế được tai biến, nếu trường hợp ổ áp xe nhỏ vẫn có thể chọc vào đúng ổ áp xe.

7.2. Điều trị ngoại khoa bằng phương pháp phẫu thuật

Chỉ định ngoại khoa điều trị áp xe gan ngày càng thu hẹp, chỉ giới hạn trong một số trường hợp sau:

Ổ áp xe vỡ vào ổ bụng

Tình trạng này có thể gây nên các biến chứng viêm phúc mạc.

Ổ áp xe dọa vỡ

Thường với các ổ áp xe lớn gây đau nhiều, có thể có phản ứng thành bụng vùng hạ sườn phải là các triệu chứng ổ áp xe doạ vỡ.

  • Chỉ định ban đầu vẫn là chọc hút mủ áp xe, chọc sớm dưới hướng dẫn của siêu âm.
  • Nếu như chọc dò không thành công hoặc có biến chứng vỡ ổ áp xe thì nên chỉ định phẫu thuật.

Ổ áp xe đã quá to

Gan to quá rốn, sờ vào cảm thấy căng như một bọc nước, khi đó chọc hút sẽ gây vỡ. Trường hợp này trước hết chỉ định dẫn lưu ổ áp xe dưới hướng dẫn của siêu âm đồng thời theo dõi sát bệnh nhân. Chỉ định phẫu thuật nếu có các tai biến thủ thuật.

Điều trị bằng thuốc không có kết quả

Sau khi dùng thuốc đầy đủ, đúng cách phối hợp với chọc dò ổ áp xe như trên mà không thấy có kết quả. Ổ áp xe mạn tính, bệnh nhân đến quá muộn khi bệnh kéo dài trên 4 tháng nên cân nhắc chỉ định phẫu thuật.

>>>Xem thêm: Đường Mật Trong Gan Và Những Căn Bệnh Liên Quan

8. Phòng bệnh áp xe gan có nguy hiểm không

Áp xe gan là một bệnh nguy hiểm với những biến chứng có thể tiến triển nặng khiến bệnh nhân tử vong. Tuy nhiên áp xe gan do amip lại có thể dễ dàng phòng ngừa với những cách sau:

Ăn uống đảm bảo an toàn vệ sinh

  • Thực hiện ăn chín uống sôi. Không nên ăn các loại thức ăn sống, thịt tái: rau sống chưa được rửa sạch, tiết canh, gỏi sống…
  • Không uống nước chưa được đun sôi hoặc chưa được lọc khử khuẩn: nước lã trong chum, vại, nước suối, nước ao..
  • Không nên ăn uống những thực phẩm không rõ nguồn gốc ngoài vỉa hè: Kem que cây, những món ăn vặt lề đường không được bảo quản cẩn thận…
  • Với những vùng nông nghiệp trồng rau, không dùng phân tươi bón cây
  • Cần rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi đi vệ sinh, trước mỗi bữa ăn.

Điều trị kịp thời

Khi phát hiện có những biểu hiện nghi ngờ của áp xe gan nên đi khám và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ lây lan. Nên đến khám càng sớm càng tốt vì nếu có triệu chứng trong thời gian dài dễ tăng nguy cơ mắc những biến chứng nguy hiểm.

rửa tay phòng bệnh

Rửa tay giúp phòng ngừa bệnh áp xe gan

Gan là một cơ quan quan trọng trong cơ thể, đảm nhiệm nhiều chức năng dự trữ, thải độc…Vì vậy khi có những triệu chứng của áp xe gan không nên chủ quan, cần đến những cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời. Bệnh nhân cần tìm hiểu những kiến thức về gan cũng giúp bảo vệ cơ thể của chính mình.

Trên đây là chia sẻ của dược sỹ, bác sỹ THtea shop về áp xe gan có nguy hiểm không? một vài biến chứng thường gặp của áp xe gan. Để biết thêm những kiến thức về gan, những mẹo hay giúp bảo vệ lá gan của mình hãy liên hệ đến 18006091 để được chúng tôi tư vấn kịp thời.

Tham khảo thêm tại:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6992887/

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091