Bệnh Gan Có Lây Không, Các Biện Pháp Phòng Tránh Viêm Gan

[banner id="7762"]

Bệnh Gan Có Lây Không, Các Biện Pháp Phòng Tránh Viêm Gan

Gan là nội tạng lớn nhất trong cơ thể con người nếu không tính da, là cơ quan đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng như chuyển hóa các chất, bài tiết và khử độc… Đây là những vai trò mà không có cơ quan nào khác có thể thay thế được. Tuy nhiên hiện nay do lối sống hiện đại, môi trường ô nhiễm, các bệnh lý về gan đã gia tăng nhanh chóng. Do đó, có rất nhiều người quan tâm về vấn đề liệu các bệnh gan có lây không? Trên thực tế có rất nhiều người tuy không hiểu biết chính xác nhưng do lo sợ đã kỳ thị những người mắc bệnh gan hay chính bản thân người bị mắc tự xa lánh mọi người. Vì vậy, bài viết dưới đây sẽ giúp các bạn có câu trả lời chính xác cho câu hỏi bệnh gan có lây không?

1. Đặc điểm về gan

1.1. Một số đặc điểm về mặt giải phẫu 

Bệnh gan có lây nhiễm không

Bệnh gan có lây nhiễm không

Gan thuộc hệ tiêu hóa, là tạng lớn nhất của cơ thể con người , nếu tính theo trọng lượng thì gan chiếm tới 2% trọng lượng cơ thể người trưởng thành và khoảng 5% ở trẻ mới sinh. Kích thước của gan dao động thường bề ngang từ 25 – 28cm, bề trước sau khoảng từ 16 – 20cm, chiều cao từ 6 – 8cm. Gan có màu nâu trơn bóng nếu vừa lấy ra khỏi cơ thể sống, rất dễ bị vỡ, khi bị chấn thương gây vỡ hay dẫn đến hiện tượng xuất huyết dưới màng.

Về cấu tạo gan có 2 mặt, một bờ. Hai mặt của gan là mặt hoành và mặt tạng. Mặt hoành lồi lên áp sát cơ hoành, liên quan đến các cơ quan khác gồm phổi, màng phổi, tim và màng ngoài tim, thành ngực. Mặt tạng tiếp xúc với các tạng như dạ dày, tá tràng… Bờ dưới của gan là nơi ngăn cách phần trước mặt hoành với mặt tạng.

Về thành phần cấu tạo gan có 3 thành phần chính cấu tạo nên: Bao gan, nhu mô gan, mạch máu và đường mật trong gan.

Gan có rất nhiều cách phân chia thành các phân thùy khác nhau, dù vậy, mục đích của từng cách phân chia các phân thùy là để giúp các bác sĩ có hướng chẩn đoán chính xác và đưa ra phương pháp điều trị tốt nhất cho từng bệnh lý gan mật.

>>> Tìm hiểu ngay: Chức Năng Gan Suy Giảm Và Những Điều Bạn Cần Biết

1.2. Đặc điểm sinh lý

Gan được ví như một “nhà máy công nghiệp”, mỗi ngày tế bào gan phải chịu trách nhiệm cho hàng trăm phản ứng hóa học diễn ra liên tục duy trì cho cơ thể. Vai trò của gan được chia thành các nhóm chính sau:

1.2.1. Chức năng chuyển hóa các chất

  • Chuyển hóa glucid: Glucid hấp thu qua thành ruột theo tĩnh mạch cửa về gan, dạng glucid chủ yếu là glucose, còn lại là galactose và fructose trước khi sử dụng cũng được gan chuyển hóa thành glucose. 
  • Chuyển hóa lipid: Các acid béo sẽ được gan tổng hợp từ glucid, protid và các sản phẩm thoái hóa của lipid. 
  • Chuyển hóa protid: Quá trình chuyển hóa protid ở gan gồm chuyển hóa acid amin và tổng hợp protein. Tế bào gan là nơi sản xuất gần 50% lượng protein trong cơ thể. Gan còn tổng hợp toàn bộ albumin, một phần globulin của huyết tương.
Vai trò của gan

Vai trò của gan

1.2.2. Dự trữ các chất dinh dưỡng

Gan là cơ quan dự trữ nhiều chất quan trọng cho cơ thể như máu, sắt, glucid và một số vitamin như A, D, B12…

  • Dự trữ máu: Gan chứa khoảng 600 – 700 ml máu của cơ thể, đây là một lượng máu khá lớn. Trong một số trường hợp như sau truyền dịch, sau bữa ăn, gan có thể chứa thêm khoảng 200 – 400 ml máu  và ngược lại, gan có khả năng co lại để đưa thêm một lượng máu vào hệ tuần hoàn.
  • Dự trữ glucid: Glucid được dự trữ trong gan dưới dạng glycogen. Lượng dự trữ này trong gan giúp gan tham gia điều hòa đường huyết.
  • Dự trữ sắt: Gan là cơ quan dự trữ sắt của cơ thể cùng với lách và tủy xương. Ở gan chiếm 20% lượng sắt của cơ thể được dự trữ dưới dạng ferritin. 
  • Dự trữ vitamin: Gan có khả năng dự trữ nhiều loại vitamin, quan trọng nhất là vitamin B12. Đây là loại vitamin có nhiều vai trò quan trọng trong như tham gia quá trình tái tạo, chuyển hóa của tế bào, sản xuất ADN, tham gia vào truyền tín hiệu thần kinh…

1.2.3. Chức năng bài tiết mật

Mật là một chất lỏng, màu xanh hoặc vàng, là sản phẩm bài tiết của tế bào gan. Sau khi bài tiết, mật theo các ống mật đến chứa ở túi mật dưới dạng cô đặc lại. Chỉ khi có tác dụng của một số kích thích, túi mật sẽ co bóp đưa mật vào tá tràng.

Sắc tố mật: hay còn được gọi là bilirubin trực tiếp, bilirubin kết hợp, được hình thành ở gan từ sản phẩm thoái hóa Hemoglobin trong cơ thể và thải ra theo dịch mật.

Cholesterol: Gan tổng hợp cholesterol để sản xuất mật.

1.2.4. Chức năng bảo vệ cơ thể

  • Hỗ trợ hệ miễn dịch: Gan có thể tìm, bắt và tiêu diệt các vi khuẩn, vi rút, vi trùng lạ xâm nhập vào cơ thể qua đường ăn uống, kích hoạt phản ứng miễn dịch toàn diện khi cần thiết. Nguyên nhân là nhờ trong gan có một nhóm thực bào lớn nhất trong cơ thể.
  • Tổng hợp các yếu tố đông máu: Fibrinogen và các yếu tố đông máu II, VII, IX và X từ vitamin K được tổng hợp ở gan. Đây là những yếu tố quan trọng tham gia vào quá trình đông máu.

1.2.5. Chức năng chống độc

Gan được xem là lá chắn bảo vệ cơ thể để chống lại các yếu tố độc hại xâm nhập, chủ yếu là qua đường tiêu hóa như thực phẩm, thuốc men, rượu, kim loại nặng, thuốc trừ sâu… Đây cũng là nơi thải trừ, giảm độc tính một số chất được tạo ra trong quá trình chuyển hóa của cơ thể ra ngoài qua nước tiểu hoặc phân. 

>>> Xem thêm ngay: Nóng Gan Gây Ngứa Và Các Nguyên Nhân Thường Gặp

2. Triệu chứng liên quan đến bệnh về gan 

Dấu hiệu bệnh gan thường không rõ rệt trong giai đoạn sớm hoặc không phải là triệu chứng đặc hiệu của bệnh gan mà các bệnh lý thông thường khác cũng có thể có. Do vậy khi gặp các triệu chứng nêu dưới cần thăm khám sớm để phát hiện nguyên nhân chính xác và có biện pháp điều trị sớm. Một số triệu chứng có thể liên quan đến gan mật là:

2.1. Rối loạn giấc ngủ 

Triệu chứng bệnh gan

Triệu chứng bệnh gan

Có rất nhiều nguyên nhân gây mất ngủ, liên quan đến gan thì đây là đặc điểm ban đầu của bệnh xơ gan và não gan. Các biểu hiện rối loạn giấc ngủ liên quan đến bệnh gan gồm hay thức dậy lúc nửa đêm, khó vào giấc ngủ, thường xuyên ngủ muộn, dậy muộn, ngủ nhiều nhưng vẫn buồn ngủ…

2.2. Chán ăn, khó tiêu, dễ buồn nôn, mệt mỏi

Các triệu chứng trên có thể liên quan đến việc sản xuất và bài tiết mật của gan. Gan tiết ra mật sẽ đổ vào ruột để tiêu hóa thức ăn, thức ăn sau khi tiêu hóa xong được gan chuyển hóa một lần nữa rồi mới đi nuôi dưỡng cơ thể. 

Khi gan suy yếu, hoạt động tiêu hóa, thanh lọc, chuyển hóa các chất độc hại kém đi dẫn đến chứng khó tiêu, đầy bụng, chán ăn, buồn nôn, mệt mỏi, thiếu năng lượng, hoạt động kém. 

Triệu chứng bệnh gan

Bệnh ở gan gây cảm giác chán ăn

2.3. Vàng da, ngứa da, nước tiểu sẫm màu

Đây là dấu hiệu liên quan đến bệnh gan được nhiều người biết nhất. Tuy nhiên dấu hiệu này thường xuất hiện khi bệnh chuyển biến đến giai đoạn nặng. Loại trừ một trường hợp vàng da sinh lý do tăng bilirubin gián tiếp thường gặp ở trẻ sơ sinh.

Nguyên nhân vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu là do gan không chuyển hóa và thanh thải được sắc tố mật có tên là bilirubin. Một số người bị ngứa da là do nhiệm vụ đào thải độc tố của gan bị suy yếu, khả năng đào thải kém kèm theo chế độ ăn uống, sinh hoạt không hợp lý lâu ngày dẫn đến tích tụ độc tố trong da.

Bệnh gan gây ngứa da có lây không?

Bệnh gan gây ngứa da có lây không?

2.4. Đau bụng 

Đau hạ sườn phải, nơi định vị của gan có thể là triệu chứng các bệnh về gan. Nguyên nhân đau nhẹ có thể là do khả năng tiêu hóa giảm, gan phải hoạt động hơn mức bình thường, nghiêm trọng hơn là tình trạng xơ hóa hoặc khối u ở gan cũng là nguyên nhân gây đau nhiều.

2.5. Mất phương hướng, đãng trí

Khi chức năng gan suy giảm không thể loại bỏ hết các độc tố trong quá trình chuyển hóa chất dinh dưỡng trước khi đổ vào máu, các độc tố này theo máu đến hệ thống thần kinh, dẫn đến các thay đổi về hành vi và trạng thái tinh thần. Tình trạng này được gọi là bệnh não gan, gồm các biểu hiện nghiêm trọng theo từng cấp độ của bệnh: Từ đơn giản có dễ xúc động, tâm trạng thất thường, có vấn đề về ngôn ngữ, giảm khả năng tập trung và tư duy, lơ mơ, trí nhớ kém, mất trí, đến nghiêm trọng là mất nhận thức, phương hướng, ngất lịm, hôn mê sâu…

2.6. Chỉ số men gan cao

Men gan được sản xuất từ tế bào gan, do quá trình lão hóa khi tế bào gan chết đi sẽ có một lượng men gan được giải phóng vào máu ở nồng độ dưới 40UI/L, chỉ số này gần như cố định nếu cơ thể bình thường. Khi chỉ số men gan tăng là dấu hiệu bất thường nhưng chưa thể khẳng định được nguyên nhân cụ thể tuy nhiên cần cẩn trọng do đây là dấu hiệu bệnh gan bước đầu, cho thấy sự thay đổi trong chức năng của gan, cần theo dõi và làm thêm các kiểm tra sức khỏe khác.

>>> Tìm hiểu về: Xét nghiệm men gan là gì và khi nào cần xét nghiệm men gan

2.7. Cơ thể phù nề, bụng lớn

Triệu chứng bệnh gan

Triệu chứng bụng phình to ở người bị bệnh

Phù, trướng bụng là những dấu hiệu bệnh gan ở giai đoạn cuối, thường gặp nhất là người bệnh xơ gan mất bù và ung thư gan. Giai đoạn này gan đã không còn thể thanh lọc thải độc tố, các sẹo gan quá mức kiểm soát dẫn đến xơ hóa. Bụng người bệnh to lên do dịch ứ đọng, chân phù nề, ấn vào để lại lõm sâu, xuất hiện vết bầm, xuất huyết ở da, dễ dẫn tới hôn mê sâu…

3. Bệnh gan có lây không?

Hiện nay các bệnh lý về gan như gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu bia, viêm gan do virus, ung thư gan… đang càng ngày gia tăng, bên cạnh việc tìm hiểu nguyên nhân, cơ chế gây bệnh, câu hỏi đặt ra là các bệnh gan có lây không để từ đó đưa ra biện pháp phòng tránh phù hợp.

3.1. Một số bệnh gan không lây nhiễm

Tình trạng gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu bia là những một trong những bệnh phổ biến nhất về gan hiện nay. Điều này khiến nhiều người đang được chẩn đoán mắc hay chưa mắc đều lo lắng liệu đây là những bệnh gan có lây không? Rất may, khoa học đã chứng minh gan nhiễm mỡ và viêm gan do rượu bia không lây qua bất kỳ con đường nào. Tuy nhiên đây là bệnh có ảnh hưởng một phần từ lối sống sinh hoạt chung như trong gia đình có thói quen ăn uống nguồn thực phẩm không đảm bảo, hoặc thường xuyên ăn nhiều dầu mỡ, nội tạng động vật, thói quen dùng nhiều bia rượu, thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau không hợp lý lâu ngày khiến gan bị tích tụ độc tố hoặc nhiễm mỡ.

Triệu chứng bệnh gan

Triệu chứng bệnh gan

3.2. Một số bệnh gan có lây nhiễm

Ngoài gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu bia, còn có rất nhiều bệnh lý về gan khác như viêm gan A, viêm gan B, viêm gan C….  Vậy những bệnh này là bệnh gan có lây không? Câu trả lời chính xác là có. Có 5 loại virus gây viêm gan siêu vi là A, B, C, D và E. Trong đó, viêm gan siêu vi loại A và E đường lây qua ăn uống. Các bệnh gan do virus B, C và D lây truyền qua 3 con đường: đường máu, đường tình dục và mẹ truyền cho con trong quá trình sinh nở. Tuy vậy, nguy cơ lây nhiễm viêm gan C theo đường tình dục và mẹ sang con hiếm hơn bệnh viêm gan B. Bệnh viêm gan siêu vi C chủ yếu lây qua đường máu như: dùng chung kim tiêm với người nhiễm siêu vi C; nhân viên y tế tiếp xúc với bệnh nhân nhiễm virus qua vết thương hở, châm cứu, xăm mình, bấm lỗ tai, dùng chung bàn chải đánh răng, dao cạo với người nhiễm bệnh…

Bệnh viêm gan do virus có lây không?

Bệnh viêm gan do virus có lây không?

3.3. Ung thư gan có lây không?

Căn bệnh nguy hiểm nhất, tỷ lệ tử vong cao trong số các bệnh lý về gan là ung thư gan mà chúng ta không thể không nhắc đến. Vậy ung thư gan là bệnh gan có lây không? Nỗi lo lắng này không chỉ đến từ người bị bệnh mà còn từ người thân, mọi người xung quanh. Việc hiểu biết sai lầm và không đầy đủ về căn bệnh này có thể dẫn đến nhiều hậu quả nặng nề không chỉ với bản thân người bệnh mà còn với người thân của họ. Rất nhiều trường hợp người dân mặc dù không biết chính xác ung thư gan là bệnh gan có lây không nhưng khi thấy có người mắc ung thư gan thì tỏ ra sợ hãi, xa lánh, không tiếp xúc, không ăn chung, uống chung, ngủ chung…

Bệnh ung thư gan có lây không

Bệnh ung thư gan có lây không

Ung thư gan là bệnh lý ác tính, tiến triển thầm lặng, rất khó phát hiện ở giai đoạn sớm, tỷ lệ tử vong lại rất cao, là căn bệnh thực sự nguy hiểm. Nguyên nhân gây ra ung thư gan có thể kể đến như virus viêm gan B, viêm gan C, thói quen uống nhiều rượu, nhiễm độc hóa chất,… Do vậy ung thư gan không có khả năng lây qua đường tiếp xúc như nói chuyện, ăn uống chung, ngủ chung… Chỉ đối với những bệnh nhân bị ung thư gan do nhiễm virus viêm gan B, C thì các loại virus gây bệnh này có thể lây truyền từ người bệnh sang người lành qua một số con đường. Do đó ung thư gan là bệnh gan có lây không câu trả lời chủ yếu nằm ở việc chúng ta có thực hiện tốt các biện pháp phòng tránh lây nhiễm các bệnh do viêm gan siêu vi hay không.

>>> Xem thêm ngay: Những Dấu Hiệu Ung Thư Gan Giai Đoạn Cuối Nguy Hiểm

4. Phòng ngừa bệnh gan

Phòng tránh bệnh gan

Phòng tránh bệnh gan

Chủ động tiêm phòng vắc-xin viêm gan A, viêm gan B càng sớm càng tốt để phòng tránh các bệnh về gan do virus. 

Các bệnh gan nói chung dù lây nhiễm hay không lây nhiễm đều cũng bị ảnh hưởng bởi thói quen ăn uống, sinh hoạt. Bạn có thể thay đổi lối sống để phòng ngừa mắc các bệnh về gan bằng cách:

  • Thực hiện ăn chín uống sôi, rửa tay trước khi ăn uống.
  • Uống đủ ít nhất 2 lít nước mỗi ngày để giúp gan đào thải độc tố ra ngoài.
  • Hạn chế rượu bia, các chất kích thích gây hại cho gan. 
  • Tránh chế độ dinh dưỡng không cân bằng: nhiều chất béo, ít chất xơ. 
  • Không sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, dễ chứa hóa chất, phẩm màu, thực phẩm nhiễm nấm mốc…  
  • Không sử dụng thuốc điều trị bệnh mà không theo chỉ định của bác sĩ.
  • Không tiêm chích không an toàn, không sử dụng chung các đồ dùng cá nhân như bàn chải đánh răng, dao cạo râu, đồ lót.
  • Quan hệ tình dục an toàn, chung thủy. Trước khi kết hôn nên kiểm tra sức khỏe tổng quát.
  • Rèn luyện thể dục thể thao để duy trì sức dẻo dai và kiểm soát cân nặng hợp lý.
  • Chế độ nghỉ ngơi hợp lý, tránh căng thẳng, lo âu, làm việc quá sức.
  • Hạn chế tiếp xúc với hóa chất và chất độc, nếu bắt buộc cần có phương pháp bảo vệ cơ thể.
  • Có thể sử dụng thêm các thực phẩm chức năng hỗ trợ gan có nguồn gốc rõ ràng theo chỉ dẫn của bác sĩ.
  • Thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kỳ, kiểm tra các chỉ số men gan, xét nghiệm viêm gan và siêu âm gan. Đối với phụ nữ mang thai phải thường xuyên thăm khám và sàng lọc thai theo hướng dẫn của bác sĩ.
Thực phẩm tốt cho gan

Thực phẩm tốt cho gan

5. Lời kết cho câu hỏi bệnh gan có lây không?

Qua bài viết khá đầy đủ về các bệnh lý ở gan trên, hy vọng bạn đọc đã tìm cho mình câu trả lời chính xác cho thắc mắc bệnh gan có lây không? Câu hỏi trên thực ra mục đích cuối cùng là giúp chúng ta có những kiến thức đúng đắn để phòng tránh các bệnh về gan, bảo vệ lá gan của mình và mọi người xung quanh một cách hiệu quả. Đặc biệt, chúng ta sẽ có cái nhìn khác với những người không may mắc các bệnh lý về gan, cùng chung tay giúp đỡ, chia sẻ, đẩy lùi các bệnh lý về gan. 

Khi có vấn đề về sức khỏe hoặc bệnh lý về gan cần được tư vấn, bạn đọc có thể liên hệ với HOTLINE 1800.6091 để được giải đáp thắc mắc sớm nhất và hoàn toàn miễn phí, chúng tôi luôn sẵn sàng và nhiệt tình chia sẻ với bạn.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091