Bệnh Gan Nhiễm Mỡ Kiêng Ăn Gì Để Khỏe Gan

[banner id="7762"]

Bệnh Gan Nhiễm Mỡ Kiêng Ăn Gì Để Khỏe Gan

Gan nhiễm mỡ là một trong những bệnh lý rất nguy hiểm của gan với tỷ lệ mắc nằm trong khoảng từ 20 đến 30% dân số Việt Nam nói riêng và khoảng 25% dân số thế giới nói chung. Vậy gan nhiễm mỡ xuất hiện do nguyên nhân gì? Triệu chứng của nó là gì? Bài viết này sẽ giúp độc giả hiểu hơn về bệnh lý và về vấn đề người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì trong quá trình điều trị bệnh.

1. Cấu tạo và chức năng gan

Đầu tiên chúng ta sẽ tìm hiểu khái quát một số vấn đề về cấu tạo cũng như chức năng bình thường của gan để có thể hiểu thế nào là tình trạng gan nhiễm mỡ để thể từng bước trả lời cho câu hỏi người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì.

Gan là cơ quan nội tạng lớn nhất và quan trọng nhất của con người cũng như các động vật có xương sống khác. Gan nằm dưới cơ hoành, tại hạ sườn phải của ổ bụng. Gan bình thường có màu đỏ sẫm, đặc mềm và dễ bị nghiền nát.

Các thành phần cấu tạo nên gan:

  • Bao thanh mạc và bao xơ bảo vệ bên ngoài lá gan là 2 thành phần đóng góp cho sự cấu thành bao gan.
  • Tế bào gan (tế bào nhu mô, tế bào kupffer, tế bào hình sao), mạch máu và đường mật

Nhờ có hệ thống tĩnh mạch và dây chằng mà gan được giữ cố định. Hệ thống này gồm có tĩnh mạch chủ dưới, dây chằng hoành, dây chằng vành, dây chằng tam giá trái và phải, dây chằng liềm.

Gan đảm nhận nhiều chức năng quan trọng đối với cơ thể. Gan đảm nhận chức năng nội – ngoại tiết, kho dự trữ các chất, và là trung tâm chuyển hóa nhiều chất của cơ thể.

>>>> Xem thêm: Gan Có Cấu Tạo Như Thế Nào Và Nó Nằm Ở Nơi Nào Trong Cơ Thể Con Người?

Chức năng dự trữ của gan

  • Dự trữ các vitamin tan trong lipid

Chức năng bài tiết mật của gan giúp cơ thể tăng hấp thu các vitamin tan trong dầu như vitamin A, D, E, K, gan cũng là nơi dự trữ các vitamin ấy.

  • Dự trữ vitamin B12

Gan có thể dự trữ một lượng lớn vitamin B12, lượng dự trữ này được phóng dần cho cơ thể sử dụng trong vòng khoảng 2 năm ở điều kiện thường.

  • Dự trữ sắt

Sắt ở gan được dự trữ dưới dạng liên kết với apoferritin. Lượng sắt này sẽ được vận chuyển dần tới tủy xương và tham gia vào quá trình tạo hồng cầu của cơ thể.

  • Gan dự trữ máu

Gan là cơ quan chứa nhiều máu nhất trong cơ thể. Nhờ vào cấu tạo đặc biệt của mình mà gan có thể chứa được nhiều máu hơn ở các mạch khác trong cơ thể, thực hiện chức năng dự trữ máu. Lượng máu qua gan rất lớn, trung bình mỗi phút có đến 1,5 lít máu qua gan.

Chức năng chuyển hóa của gan

  • Chuyển hóa glucid

Glucid được hấp thu ở ruột theo tĩnh mạch cửa về gan gồm glucose, galactose và galactose. Gan sẽ thực hiện chức năng chuyển hóa để chuyển Fructose và galactose thành glucose trước khi sử dụng.

Các acid amin sinh đường, acid béo, glycerol và acid lactic cũng sẽ được gan chuyển thành glucose nếu cơ thể cần.

  • Chuyển hóa lipid

Các axit béo đến gan sẽ được tổng hợp thành triglyceride, phospholipid, cholesterol chole, những cholesterol sẽ được gan tạo lipoprotein rồi vận chuyển đi khắp cơ thể.

Gan tổng hợp cholesterol este, phospholipid, triglycerid cũng như các lipoprotein (HDL, LDL và VLDL) và cũng là nơi mà các acid béo từ glucid, protid và từ những sản phẩm thoái hóa của lipid và tổng hợp cholesterol được tổng hợp.

  • Chuyển hóa protid

Gan là nơi thực hiện quá trình chuyển hóa cũng như dự trữ protid. Việc chuyển hóa protid ở gan gồm chuyển hóa acid amin và tổng hợp protein, trong đó chuyển hóa acid amin ở gan gồm 3 quá trình: quá trình khử amin, khử carboxyl và trao đổi amin.

Tế bào gan có khả năng sản xuất gần 50% lượng protein của cơ thể. Tế bào gan có thể tái sinh, sau khi cắt một phần nó có thể tái tạo trở lại. Gan tổng hợp albumin của huyết tương và globulin.

Ở những bệnh nhân suy gan thường dễ bị phù do protein máu giảm làm giảm áp suất keo, dịch từ mạch máu thoát vào tổ chức nhiều dẫn đến phù. Gan cũng là nơi tổng hợp các yếu tố đông máu của cơ thể.

Chức năng chống độc, thải độc

Nhờ khả năng chống độc và thải độc qua đường tiêu hóa mà gan được xem như lá chắn bảo vệ của cơ thể . Gan có khả năng bắt giữ các kim loại nặng như đồng, chì, thủy ngân… sau đó vứt chúng ra khỏi cơ thể thông qua phân.

Gan có thể biến những chất độc hại trở nên không độc hoặc ít độc hại hơn, sau đó thải qua phân nhờ đường mật hoặc qua nước tiểu bởi thận.

>>>> Tìm hiểu thêm: Gan Bị Nhiễm Độc Nguy Hiểm Như Thế Nào? Làm Gì Để Phòng Ngừa?

Chức năng tạo mật

Mật là sản phẩm bài tiết của gan, mật được ra và theo đường dẫn mật trong gan đổ vào túi mật. Trung bình mỗi ngày gan tiết được khoảng 1 lít mật.

Lượng mật này được cô đặc và dự trữ ở túi mật và đổ xuống tá tràng khi cần tiêu hóa thức ăn.

Từ những chức năng của gan có thể cho thấy tầm quan trọng của sự hoạt động bình thường của gan đối với cơ thể. Khi gan gặp vấn đề những chức năng này cũng bị ảnh hưởng.

Quá trình ăn uống là vấn đề đầu tiên và rất quan trọng để đảm bảo có một lá gan khỏe mạnh và không gặp các bệnh lý như gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan. Vì vậy hãy biết cách phòng tránh bệnh cho gan cũng như cho cơ thể qua việc tìm hiểu “Bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì?”

2. Gan nhiễm mỡ là gì?

Sự tích tụ của chất béo trung tính và một số chất béo khác trong tế bào gan được khái quát bằng một cái tên là “gan nhiễm mỡ”. Khi quá trình chuyển hóa acid béo ở gan bị rối loạn, gan giảm thải mỡ và dẫn đến việc tích tụ mỡ trong gan.

Khi lượng mỡ chiếm hơn 5% trọng lượng gan hoặc khi quan sát dưới kính hiển vi lượng tế bào gan chứa các hạt mỡ vượt quá 5% khối lượng thì khi đó bạn đã bị gan nhiễm mỡ.

Các cơ chế sinh lý bệnh tiềm ẩn của gan nhiễm mỡ bao gồm giảm quá trình oxy hóa axit béo ty thể, tăng tổng hợp axit béo nội sinh hoặc tăng cường phân phối axit béo đến gan.

Tình trạng viêm gan và chết tế bào gan (viêm gan nhiễm mỡ) có thể diễn ra đồng thời với tình trạng lá gan bị nhiễm mỡ ở một số trường hợp người bệnh. Khi tình trạng gan nhiễm mỡ kéo dài, nó sẽ trở thành một trong những nguyên nhân khiến gan bị xơ và hình thành các khối u ác tính.

3. Triệu chứng của gan nhiễm mỡ

Những bệnh nhân bị gan nhiễm mỡ nếu không sớm điều trị và thực hiện chế độ ăn phù hợp có thể dẫn đến nhiều tình trạng bệnh lý xấu và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe như xơ gan, thậm chí ung thư gan.

Vậy nên cần có những hiểu biết về về người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì để biết cách phòng tránh những loại thực phẩm có thể gây tổn thương lớn hơn cho gan.

Dưới đây là một số dấu hiệu gan bị nhiễm mỡ:

Ăn uống kém ngon

Đây là triệu chứng thường gặp ở người bị bệnh gan, do chức năng gan suy giảm, gan không thực hiện tốt được chức năng chuyển hóa khiến bạn cảm giác không ngon miệng.

Buồn nôn, đầy bụng, khó tiêu: Chức năng bài tiết mật có thể bị ảnh hưởng khi gan nhiễm mỡ, lượng mật giảm khiến chức năng tiêu hóa của cơ thể bị ảnh hưởng theo đặc biệt là các thức ăn chứa nhiều dầu mỡ cần nhờ vào mật để tiêu hóa.

Do đó, gan nhiễm mỡ có thể gây nên đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn…thậm chí các vấn đề về tiêu hóa khác

Mệt mỏi

Chức năng thải độc của gan cũng bị ảnh hưởng khi gan nhiễm mỡ khiến lượng chất độc hại tích tụ nhiều trong cơ thể sẽ khiến người bệnh dễ mệt mỏi, thiếu sức sống. Mặt khác, việc giảm hấp thu dinh dưỡng cũng khiến cơ thể thiếu năng lượng và kiệt sức

Vàng da, vàng mắt

Khi chức năng chuyển hóa bilirubin trong cơ thể bị rối loạn dẫn đến lượng bilirubin trong máu tăng cao, chúng xâm nhập các mô, làm vàng màng cứng, màng nhầy và da

>>>> Xem thêm: Bị Những Bệnh Lý Gì Thì Da Và Mắt Sẽ Vàng?

Thiếu hụt vitamin

Việc hấp thu các loại vitamin tan trong dầu bị ảnh hưởng do chức năng tạo mật của gan bị giảm. Sự thiếu hụt các loại vitamin A, E, D, K lâu dài sẽ ảnh hưởng rất lớn đến cơ thể.

4. Gan nhiễm mỡ là hậu quả được gây ra bởi nguyên do nào?

Gan là một cơ quan nắm giữ chức năng quan trọng của cơ thể. Gan tham gia vào hầu hết quá trình chuyển hóa cũng như nhiệm vụ lọc và thải trừ các chất độc hại trong cơ thể.

Vì vậy, khi gan bị bệnh thì cơ thể sẽ bị ảnh hưởng rất nhiều. Một trong những căn bệnh về gan phổ biến nhất hiện nay là gan nhiễm mỡ với tỷ lệ mắc bệnh ngày càng tăng cao.

Vậy đâu là nguyên nhân gây bệnh gan nhiễm mỡ? Chúng ta cần tìm hiểu những nguyên nhân gây bệnh gan nhiễm mỡ để biết chắc chắn rằng người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì.

Nguyên nhân gây bệnh gan nhiễm mỡ được cụ thể thành 4 nhóm nguyên nhân chính sau đây:

4.1. Di truyền

Gan nhiễm mỡ là một căn bệnh có tính chất di truyền. Điều này giải thích cho vấn đề bạn sẽ là đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh gan nhiễm mỡ nếu như trong gia đình bạn đã có người mắc bệnh gan nhiễm mỡ.

Bệnh sẽ được phát hiện khá sớm đối với bệnh nhân mắc gan nhiễm mỡ có sự di truyền nhưng tỷ lệ chữa bệnh lại không cao và hầu như rất khó kiểm soát bệnh vì nguyên căn của bệnh có liên quan đến cấu trúc gen.

4.2. Chế độ ăn uống không phù hợp – sử dụng thức uống chứa cồn với mức độ quá lớn

Chức năng hoạt động hằng ngày của gan phụ thuộc nhiều vào lượng thức ăn và nước uống chúng ta nạp vào cơ thể. Vì vậy, nếu chế độ ăn uống không lành mạnh đồng nghĩa với việc gan phải hoạt động với năng suất cao để có thể lọc hết những chất độc hại ra khỏi cơ thể.

Những thực phẩm được xem là không tốt cho cơ thể nói chung và với gan nói chung là:

  • Thức ăn chứa nhiều dầu mỡ như thức ăn nhanh, đồ chiên rán, thức ăn chứa nhiều chất béo,…

Đây là nhóm thực phẩm chứa nhiều năng lượng nhưng lại chứa nhiều acid béo no khó chuyển hóa, vì vậy khi vào cơ thể gan phải hoạt động hết công suất để chuyển hóa và có hiện tượng tích tụ tại gan nếu không chuyển hóa hoàn toàn cũng là nguyên nhân gây ra bệnh lý này.

  • Thói quen ăn uống thiếu chất xơ, ít rau xanh và củ quả làm mất cân bằng dinh dưỡng và thiếu hụt năng lượng.

Đây cũng là một trong những nguyên nhân  làm suy giảm chức năng và ngày càng có nhiều mỡ xấu tích tụ.

>>>> Đọc thêm: Người Bệnh Gan Nhiễm Mỡ Nên Ăn Trái Cây Gì Thì Tốt

  • Bữa ăn hàng ngày không đủ dinh dưỡng do ăn kiêng hoặc không đủ lương thực cung cấp.

Nếu tình trạng này kéo dài sẽ khiến cơ thể rơi vào tình trạng thiếu hụt năng lượng, lúc này cơ thể sẽ chuyển hóa mỡ trong cơ thể để bù đắp lượng nặng lượng bị thiếu, điều này sẽ tạo ra nhiều acid béo tự do được giải phóng trong máu và tích tụ tại gan.

  • Thói quen uống rượu bia mỗi ngày là một trong những nguyên nhân phổ biến gây bệnh mỡ trong gan chúng ta không thể bỏ qua.

Như đã biết thì rượu bia sao khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa 100%. Trong quá trình chuyển hóa rượu bia sẽ làm giảm hoặc phá hủy men chuyển hóa lipid tại gan, làm cho mỡ tại gan không được chuyển hóa triệt để và tích tụ tại mô gan ngày càng nhiều.

uống nhiều rượu bia là một nguyên nhân lớn dẫn đến gan nhiễm mỡ

Uống nhiều rượu bia là một nguyên nhân lớn dẫn đến gan nhiễm mỡ

4.3. Gan nhiễm mỡ – Hệ lụy của một số bệnh lý

Béo phì

Bệnh nhân bị béo phì thì tỷ lệ gan nhiễm mỡ là 90%. Vì vậy, có thể nói người bị béo phì thì gan sẽ nhiễm mỡ. Có thể giải thích cho trường hợp này là lượng mỡ thừa ở người béo phì không chỉ tích tụ dưới da mà còn tích tụ tại cơ quan và đặc biệt là gan.

Bệnh tăng lipid máu

100% lượng máu trong tuần hoàn sẽ được chuyển hóa qua gan với tần suất 2 phút/ lần. Vì vậy, người bị máu nhiễm mỡ thì với tần suất qua gan cũng sẽ gây gan nhiễm mỡ trong thời gian ngắn.

Đó cũng là lý do tại sao hai bệnh máu nhiễm mỡ và gan nhiễm mỡ thường xảy ra đồng thời.

Bệnh tiểu đường – đặc biệt là tiểu đường tuýp II

Người mắc bệnh tiểu đường tuýp II cơ thể sẽ không có insulin để chuyển hóa đường thành năng lượng thay vào đó sẽ chuyển hóa lipid để tạo năng lượng cho hoạt động hằng ngày. Một lượng lớn acid béo tự do tích tụ tại mô gan sẽ được tạo thành nhờ có quá trình này.

Béo phì có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ

Béo phì có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ

4.4. Sử dụng thuốc không khoa học cũng sẽ gây bệnh gan nhiễm mỡ

Một số thuốc có tác dụng phụ gây tích tụ mỡ tại gan như: acid valproic, methotrexate,… Khi sử dụng thuốc trong thời gian dài phải có sự chỉ định của bác sĩ và có những biện pháp để hạn chế tác dụng phụ.

Từ các nguyên nhân trên chúng ta cần chú ý đến các yếu tố chủ quan có thể kiểm soát được để xây dựng kế hoạch ăn uống và sinh hoạt tốt hơn cho gan nhằm giảm nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ và cải thiện tình trạng của bệnh nhân đã mắc.

Chúng ta cũng đã có thể suy ra câu trả lời cho vấn đề người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì từ chính các nguyên nhân đó.

5. Người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì?

Một trong những nguyên nhân gây bệnh mỡ trong gan là do chế độ ăn uống và khẩu phần ăn hằng ngày của chúng ta. Vậy người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì?

Người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì? - Tránh các món ăn chứa nhiều gia vị cay nóng

Người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì? – Tránh các món ăn chứa nhiều gia vị cay nóng

5.1. Người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì? – Gia vị cay nóng được dùng nhiều trong món ăn

Đồ ăn chứa nhiều gia vị cay nóng như ớt, hồ tiêu, gừng… sẽ làm suy giảm chức năng gan, làm cho quá trình chuyển hóa lipid bị giảm sút và tăng khả năng tích tụ mỡ tại mô gan.

5.2. Người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì? – Thức ăn giàu cholesterol

Nhóm thực phẩm chứa lượng cholesterol cao là: lòng đỏ trứng gà, nội tạng động vật, mỡ động vật như heo, bò, mỡ gia cầm chứa một lượng lớn acid béo không bão hòa, loại acid này cần được chuyển hóa tại gan khi dung nạp vào cơ thể và đồng thời cũng được bài tiết ra ngoài qua gan.

Vì vậy, nhóm thực phẩm này sẽ tăng gánh nặng cho gan và tăng lượng chất béo tích tụ trong mô gan.

Bệnh gan nhiễm mỡ kiếng ăn gì - t đối tránh các loại thức ăn chứa nhiều cholesterol

Tuyệt đối tránh các loại thức ăn chứa nhiều cholesterol

5.3. Người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì? – Thịt đỏ

Thịt bò, thịt heo,… là những thực phẩm chứa lượng protein rất cao. Khi vào cơ thể lượng protein này cần được chuyển hóa qua gan để tạo năng lượng cho hoạt động hằng ngày.

Vì vậy, nếu giảm nhóm thực phẩm này chúng ta có thể giảm bớt một phần gánh nặng cho gan đặc biệt là khi gan đang bị tổn thương.

5.4. Người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì? – Nhóm thực phẩm chứa lượng đường fructose cao 

Bao gồm soda, kẹo, sữa chua có đường, trái cây sấy khô,… có chứa một lượng đường fructose cao. Đường fructose là một loại đường không chỉ không tốt cho bệnh nhân gan nhiễm mỡ mà còn là nguyên nhân gây nhiều bệnh mạn tính khác như tiểu đường, béo phì,…

Fructose là một loại đường đơn được chuyển hóa hoàn toàn tại gan. Vì vậy, việc giảm nhóm thực phẩm này có thể giảm bớt gánh nặng cho gan đồng thời cũng là một việc bảo vệ cơ thể tránh nhiều bệnh mãn tính liên quan.

>>>> Tìm hiểu thêm: Chế Độ Ăn Giúp Bệnh Gan Nhiễm Mỡ Nhanh Khỏi

Bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì - các loại thực phẩm chứa lượng đường cao

Các loại thức ăn như trái cây sấy, sữa chua có đường…

5.5. Người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì? – Không ăn nhiều bánh mì trắng, cơm trắng, mỳ Ý

Tinh bột trong những loại thực phẩm này có khả năng làm tăng lượng đường trong cơ thể, gây ra tăng đường huyết, có thể làm tăng acid béo tích tụ tại gan.

Mặt khác, tiêu thụ quá nhiều tinh bột có thể dẫn đến bệnh lý tiểu đường. Bệnh lý này cũng là một nguyên nhân gây ra gan nhiễm mỡ. Vì đối với bệnh lý tiểu đường như đã giải thích ở phần nguyên nhân, nhất là tiểu đường type II hay tiểu đường do đề kháng insulin thì người bệnh không thể sử dụng phân tử đường trong cơ thể để sản sinh năng lượng.

Do đó để tham gia chuyển hóa thành năng lượng cho hoạt động của cơ thể và giải phóng ra nhiều acid béo tích tụ gan sẽ giáng hóa chất béo dự trữ. Do vậy giảm tiêu thụ các thực phẩm chứa nhiều tinh bột là một trong những phương pháp giúp cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ.

Hạn chế cái loại thực phẩm như chứa nhiều tinh bột

Hạn chế cái loại thực phẩm như chứa nhiều tinh bột

Vừa rồi và một số thông tin cơ bản về nguyên nhân, triệu chứng và lời khuyên về người bệnh gan nhiễm mỡ kiêng ăn gì. Hi vọng độc giả có thể chuẩn bị cho bản thân và gia đình một chế độ ăn lành mạnh để phòng tránh nguy cơ mắc bệnh lý này cũng như cải thiện tình trạng bệnh ở những bệnh nhân đã mắc gan nhiễm mỡ. Liên hệ HOTLINE 1800.6091 để được THTeaShop tư vấn miễn phí.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091