Bệnh Viêm Gan Có Lây Không Và Có Nên Tiêm Vaccin Phòng Ngừa

[banner id="7762"]

Bệnh Viêm Gan Có Lây Không Và Có Nên Tiêm Vaccin Phòng Ngừa

Viêm gan là tình trạng gan bị viêm do nhiều loại virus truyền nhiễm và các tác nhân không lây nhiễm gây ra, hậu quả tồi tệ nhất có thể dẫn đến tử vong. Có 5 chủng virus viêm gan chính là A, B, C, D và E. Liệu virus viêm gan có lây không và chúng lây qua đường nào? Hãy cùng các chuyên gia của Thtea giải đáp thắc mắc này nhé!

1. Bệnh viêm gan có lây không? Lây qua những đường nào?

1.1. Với bệnh viêm gan A, virus viêm gan có lây không?

Viêm gan A là tình trạng gan bị viêm do virus viêm gan A (HAV) gây ra. Mặc dù không gây ra bệnh viêm gan mạn tính, nhưng HAV có thể gây ra các triệu chứng suy nhược và suy gan cấp tính (với tỷ lệ rất nhỏ), gây tử vong.

Theo WHO, số người tử vong do virus viêm gan A trên toàn thế giới năm 2016 chiếm 0,5% tỷ lệ người tử vong do viêm gan virus.

Virus viêm gan A lây từ người sang người qua đường phân – miệng (đường tiêu hoá), cũng chính vì thế nên HAV rất dễ lây lan. Chẳng hạn, điều này có thể xảy ra nếu trong gia đình bạn có một thành viên nhiễm virus viêm A, khi chuẩn bị thức ăn cho cả nhà vì một lý do nào đó để tay nhiễm virus (đi vệ sinh chưa rửa tay).

Viêm gan A có thể lây nhiễm trong các trường hợp:

  • Người lành ăn phải thức ăn có nhiễm virus.
  • Người chưa bị nhiễm bệnh sử dụng nước đã bị nhiễm virus.
  • Virus viêm gan A cũng có thể lây qua đường tình dục khi quan hệ bằng hậu môn với người đã nhiễm bệnh.

Rất hiếm khi virus viêm gan A lây qua đường máu vì chúng rất ít tồn tại trong máu.

Virus viêm gan A lây nhiễm qua đường nào?

Virus viêm gan A lây nhiễm qua đường nào?

>>>> Xem thêm: Viêm Gan A Có Nguy Hiểm Không Và Làm Gì Để Phòng Ngừa?

1.2. Virus viêm gan B có lây không?

Theo ước tính của WHO, vào năm 2019 có khoảng 296 triệu người đang sống với bệnh viêm gan B mạn tính và mỗi năm có 1,5 triệu ca mới.

Trước độ “phủ sóng” khá rộng rãi của viêm gan B, bạn có từng thắc mắc rằng virus viêm gan có lây không? Và chúng lây nhiễm bằng cách nào?

Khác với virus viêm gan A, virus viêm gan B lại được tìm thấy chủ yếu ở máu người bệnh. Nó cũng có thể được tìm thấy ở mô và dịch cơ thể khác, nhưng với nồng độ thấp hơn nhiều. Nguy cơ lây truyền khác nhau theo từng nguồn cụ thể.

1.2.1. Virus viêm gan B lây qua máu

Người lành có thể bị nhiễm bệnh khi tiếp xúc trực tiếp với máu bị nhiễm virus trong một số trường hợp:

  • Tiếp xúc trực tiếp với vết loét hở của người nhiễm virus.
  • Máu dính vào vùng da có vết xước nhỏ, bỏng hoặc thậm chí là phát ban nhỏ.
  • Máu dính vào mắt, màng nhầy trong miệng, mũi.
  • Bị kim tiêm, dao mổ, hoặc các vật sắc nhọn khác có dính máu nhiễm virus đâm phải.

Tiếp xúc gián tiếp với các bề mặt bị dính máu cũng có thể bị lây nhiễm virus viêm gan B nhưng ở mức độ thấp hơn. Vì virus có thể ổn định trong máu khô đến 7 ngày ở 25 độ C. 

Khi tay tiếp xúc với các bề mặt bị nhiễm máu như bàn ghế phòng thí nghiệm, ống nghiệm hoặc dụng cụ thí nghiệm có thể truyền virus sang da hoặc niêm mạc. Trường hợp này rất thường gặp ở các cán bộ y tế.

Theo WHO, mỗi năm có 2 triệu nhân viên y tế (NVYT) tiếp xúc qua da với bệnh truyền nhiễm trên 35 triệu NVYT toàn thế giới, 40% trong số đó bị phơi nhiễm HBV.

1.2.2. Virus viêm gan B có lây qua nước bọt không?

Virus viêm gan B có thể tồn tại trong nước bọt của người bệnh nhưng với nồng độ rất thấp so với máu. Việc tiêm nước bọt bị nhiễm bệnh có thể truyền virus, vì thế vết thương do bị cắn cũng có thể lây bệnh.

Tuy nhiên, gần như không có trường hợp nào virus viêm gan B lây qua hắt hơi, hôn, ho.

viem-gan-co-lay-khong-2

Virus viêm gan B có lây khi hắt hơi không?

1.2.3. HBV lây qua mô hoặc dịch cơ thể khác

HBV có trong dịch tiết âm đạo và tinh dịch nên nó có thể lây truyền khi quan hệ tình dục không an toàn và từ mẹ sang con trong khi sinh.

Virus cũng tồn tại trong dịch khớp, dịch não tuỷ, nước ối và dịch màng bụng, nhưng nguy cơ lây truyền rất thấp.

Phân, mồ hôi, dịch tiết mũi, đờm, nước tiểu, nước mắt, chất nôn không liên quan đến việc lây lan virus viêm gan B, trừ khi chúng nhiễm máu. 

>>>> Đọc thêm: Mức Độ Nguy Hiểm Khi Mắc Phải Viêm Gan B Lớn Cỡ Nào?

1.3. Người mắc bệnh viêm gan C, virus viêm gan có lây không?

Giống với viêm gan B, viêm gan C cũng lây truyền chủ yếu qua đường máu. Trong đó, tỷ lệ người bị nhiễm viêm gan C do dùng chung kim tiêm, hay bất kỳ dụng cụ nào khác dùng để pha chế, tiêm chích ma tuý là cao nhất. Có khoảng 6% trẻ sinh ra bị nhiễm virus viêm gan C từ mẹ.

Ngoài ra, viêm gan C cũng lây qua đường tình dục, qua truyền máu và cấy ghép nội tạng, nhưng với tỷ lệ rất thấp.

viem-gan-co-lay-khong-3

Virus viêm gan C có lây qua truyền máu không?

1.4. Viêm gan D có lây không?

Viêm gan D (HDV) chỉ xảy ra ở những người cũng bị nhiễm virus viêm gan B (đồng nhiễm HDV-HBV). Dạng đồng nhiễm này được coi là dạng nặng nhất của viêm gan virus mạn tính bởi nó khiến bệnh tiến triển đến ung thư biểu mô tế bào gan nhanh hơn và có thể dẫn đến tử vong.

Cũng giống với HBV và HCV, viêm gan siêu vi D lây lan khi máu hoặc các chất dịch cơ thể khác của người nhiễm bệnh xâm nhập vào cơ thể của người lành. Virus viêm gan D cũng có thể lây truyền từ mẹ sang con nhưng với tỷ lệ cực kỳ thấp.

>>>> Tìm hiểu thêm: Biểu Hiện Và Nguyên Nhân Của Viêm Gan D, Cần Làm Gì Mới Phòng Ngừa Được?

1.5. Viêm gan E – viêm gan có lây không?

Virus viêm gan E (HEV) khá phổ biến ở các quốc gia đang phát triển, những quốc gia không đủ nguồn cung cấp nước và điều kiện vệ sinh môi trường kém. Bởi nó lây nhiễm chủ yếu qua đường phân – miệng. 

Virus viêm gan E có ít nhất 4 kiểu gen khác nhau đó là: kiểu gen 1,2,3,4. Trong đó, kiểu gen 1 và kiểu gen 2 chỉ tìm thấy ở người, còn kiểu gen 3 và 4 lại xuất hiện ở các loài động vật như: hươu, lợn rừng.

HEV kiểu gen 1 và 2 lây nhiễm chủ yếu qua nguồn nước bị ô nhiễm. Ngoài ra, HEV kiểu gen 3 và 4 có thể lây sang một số loài động vật có vú. Khi người tiêu thụ thịt hoặc nội tạng chưa được nấu chín của những động vật này có thể dẫn đến nhiễm HEV.

Đặc biệt, HEV kiểu gen 4 đã được phát hiện ở Nhật Bản, Đài Loan, Trung Quốc cũng liên quan đến phương thức lây truyền này.

* Các phương thức lây truyền chủ yếu của virus viêm gan:

HAV HBV HCV HDV HEV
Máu và chất dịch khác x x x
Đường tiêu hoá x x
Quan hệ tình dục x x x x
Đường hô hấp

Theo đó, bệnh viêm gan hoàn toàn không lây qua đường hô hấp.

2. Cần làm gì để đề phòng lây nhiễm virus viêm gan?

Cách hữu hiệu nhất để phòng lây nhiễm viêm gan là tiêm vắc xin. Hiện nay, Việt Nam đã và đang được cấp phép lưu hành vắc xin phòng viêm gan A và viêm gan B.

2.1. Vắc xin phòng viêm gan A

Đối tượng được khuyến cáo tiêm vắc xin viêm gan A bao gồm:

  • Trẻ em và thanh thiếu niên ở độ tuổi từ 2-18 chưa được tiêm chủng.
  • Tất cả trẻ em trong độ tuổi từ 12-23 tháng tuổi.
  • Người mắc bệnh gan mạn tính.
  • Đối tượng có nguy cơ phơi nhiễm: nhân viên y tế, nhân viên xử lý nước thải công nghiệp…

Vắc xin phòng viêm gan A phải tiêm mấy mũi? Vắc xin viêm gan A được khuyến cáo tiêm 2 mũi, cụ thể:

  • Với trẻ em: ở độ tuổi 1-15 tuổi, tiêm mũi đầu; sau 6-18 tháng tiêm mũi 2.
  • Với người lớn: 2 mũi cách nhau 6-12 tháng.

Vắc xin viêm gan A có hiệu quả phòng bệnh lên tới 90-95%.

Tác dụng phụ sau khi tiêm vắc xin viêm gan A: đau nhức, sốt, mẩn đỏ, mệt mỏi, nhức đầu, chán ăn. Giống với bất kỳ loại vắc xin nào, vắc xin viêm gan A cũng có thể gây ra phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Vì vậy, người tiêm cần được theo dõi sức khoẻ sau chích ngừa 30 phút tại cơ sở tiêm chủng.

Hiện nay, Việt Nam đang lưu hành 2 loại vắc xin phòng viêm gan A: Havax và Avaxim. Tham khảo mức giá của VNVC, vắc xin Havax có giá khoảng 235.000 VNĐ, còn giá của vắc xin Avaxim là 475.000 VNĐ.

viem-gan-co-lay-khong-4

Vắc xin Havax – vắc xin phòng bệnh viêm gan A

>>>> Tham khảo thêm: Khi Tiêm Phòng Viêm Gan A Cần Lưu Ý Những Điểm Gì?

2.2. Vắc xin phòng viêm gan B

Ai là người được khuyến cáo tiêm vắc xin phòng viêm gan B? Theo WHO và CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ), vắc xin phòng viêm gan B được khuyến cáo cho tất cả trẻ sơ sinh và trẻ em < 18 tuổi. 

Đồng thời người lớn thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ cao (như nhân viên y tế có nguy cơ tiếp xúc với máu…) cũng nên tiêm vắc xin. Với trẻ sơ sinh, vắc xin phòng viêm gan B được khuyến cáo tiêm 1 mũi ngay sau khi sinh (tốt nhất là 24h sau sinh).

Cần phải tiêm mấy mũi vắc xin phòng viêm gan B? Tuỳ từng đối tượng mà số mũi tiêm khác nhau:

Đối với trẻ em

VNVC khuyến cáo tiêm 4 mũi vắc xin (ngoại trừ mũi sơ sinh và huyết thanh) theo phác đồ:

  • Mũi 1: mũi đầu tiên.
  • Mũi 2: 1 tháng sau mũi đầu.
  • Mũi 3: 1 tháng sau khi tiêm mũi 2.
  • Mũi 4: một năm sau mũi 3.

Đối với người lớn

Là những người chưa từng nhiễm HBV và chưa có kháng thể viêm gan B thì tiêm 3 mũi như sau:

  • Mũi 1: tiêm lần đầu.
  • Mũi 2: một tháng sau mũi đầu.
  • Mũi 3: sau khi tiêm mũi 2 sáu tháng.

Tác dụng của vắc xin phòng viêm gan B: có khả năng phòng bệnh lên tới 95%. Nhưng theo thời gian, lượng kháng thể sẽ giảm dần nên mọi người thường được khuyến khích tiêm 1 mũi nhắc lại sau 5-10 năm.

Vắc xin viêm gan B được coi là một trong những loại vắc xin hiệu quả và an toàn nhất từng được sản xuất. Không có bằng chứng nào cho thấy loại vắc xin này gây ra đột tử ở trẻ sơ sinh, đa xơ cứng, tự kỷ hay các rối loạn thần kinh khác.

Vắc xin phòng viêm gan B

Vắc xin phòng viêm gan B

Tác dụng phụ khi tiêm vắc xin viêm gan B

sưng tấy, đau nhức, mẩn đỏ tại chỗ tiêm.

Giá của vắc xin viêm gan B dao động từ 45.000 – 65.000 VNĐ (ở trẻ em) và 160.000 – 235.000 VNĐ (ở người lớn), tuỳ từng loại vắc xin.

Hiện chưa có vắc xin phòng viêm gan D, nhưng bạn có thể bảo vệ bản thân khỏi virus viêm gan D bằng cách tiêm vắc xin viêm gan B.

Cũng giống với viêm gan D, hiện nay chưa có vắc xin phòng viêm gan C. Tuy nhiên điều đáng mừng là đã có thuốc chữa viêm gan C rất hiệu quả.

Với viêm gan E, Trung quốc đã phát triển vắc xin để ngăn ngừa nhiễm loại virus này, trong khi vắc xin viêm gan E vẫn chưa lưu hành ở các quốc gia khác, và cả Việt Nam.

2.3. Sau khi tiêm vắc xin, virus viêm gan có lây không? 

Người đã tiêm vắc xin vẫn có thể nhiễm virus viêm gan. Với vắc xin phòng viêm gan B, mặc dù hiệu quả phòng bệnh cao (lên tới 95%) nhưng không đạt tỷ lệ tuyệt đối. Các thống kê cho thấy, sau khi tiêm vắc xin vẫn còn khoảng 2,5-5% người bị lây nhiễm virus viêm gan B.

Nguyên nhân dẫn tới trường hợp này thường thấy là do:

  • Không tuân thủ phác đồ tiêm vắc xin: tiêm không đúng lịch, tiêm thiếu mũi…
  • Vắc xin không đảm bảo chất lượng, chẳng hạn như hết hạn sử dụng hoặc sai sót trong bảo quản.
  • Khả năng đáp ứng miễn dịch kém (người bị suy giảm miễn dịch).

3. Làm thế nào để bạn biết mình bị nhiễm virus viêm gan?

Triệu chứng được biết đến nhiều nhất khi mắc bệnh viêm gan là vàng da, hoặc vàng mắt (lòng trắng chuyển sang màu vàng). Tuy nhiên, không phải ai bị viêm gan cũng vàng da. Có thể bạn chỉ cảm thấy như bị cúm, đau bụng và mệt mỏi.

Các loại viêm gan phổ biến với những triệu chứng:

  • Sốt
  • Nước tiểu sẫm màu
  • Buồn nôn, nôn mửa

Biện pháp để chắc chắn mình có bị viêm gan không là đi xét nghiệm. Bạn cần làm những xét nghiệm gì để biết mình bị viêm gan loại nào? Thường thì bạn sẽ được làm các xét nghiệm máu để biết mình nhiễm virus viêm gan A, B, C, D hay E.

Kết quả xét nghiệm của bạn sẽ được thông báo sau vài ngày.

Bên cạnh đó, bạn có thể được chỉ định thêm các xét nghiệm như: xét nghiệm chức năng gan (để xác định mức độ tổn thương tế bào gan), siêu âm bụng (để xác định nguyên nhân xảy những bất thường của gan).

>>>> Xem thêm: Xét Nghiệm Gan Gồm Những Gì? Vì Sao Cần Xét Nghiệm Gan?

4. Cần làm gì sau khi bị nhiễm virus viêm gan?

Có rất nhiều người thắc mắc viêm gan có lây không và cũng không ít người lo sợ không biết phải làm gì sau khi biết bản thân nhiễm virus viêm gan. Các lựa chọn điều trị thường được xác định dựa trên loại viêm gan mà bạn mắc phải và tình trạng nhiễm trùng là cấp hay mạn tính.

4.1. Viêm gan A

Khi nhiễm virus viêm gan A, bạn thường không cần điều trị bởi nó có thể tự khỏi trong vòng vài tháng. Việc bạn cần làm là:

  • Nghỉ ngơi, đặc biệt khi ở giai đoạn đầu của nhiễm trùng.
  • Nếu bạn cảm thấy đau nhức có thể uống thuốc giảm đau theo chỉ định của bác dĩ.
  • Nếu bị ngứa, hãy giảm ngứa bằng cách duy trì môi trường thông thoáng, mát mẻ, tránh tắm nước nóng, mặc quần áo rộng.
  • Ngừng uống rượu.

4.2. Viêm gan B

Giống với viêm gan A, khi mắc viêm gan B cấp tính, bạn cũng không cần điều trị. Còn với viêm gan B mạn tính, hiện nay chưa có thuốc trị bệnh khỏi hoàn toàn. Nhưng bệnh thường được điều trị bằng thuốc kháng virus (Tenofovir, Adefovir, Entecavir…) hay Interferon-α để giảm nguy cơ tiến triển của bệnh và ngăn ngừa sự lây lan của virus.

4.3. Viêm gan C

Cả viêm gan C cấp và mạn tính đều có thể được trị khỏi bởi thuốc kháng virus.

Những loại thuốc thường được sử dụng để điều trị viêm gan C gồm: Simeprevir, Sofosbuvir, Ombitasvir, Velpatasvir… Những thuốc này có thể được sử dụng kết hợp để tăng hiệu quả điều trị (Sofosbuvir kết hợp với Velpatasvir).

>>>> Tìm hiểu thêm: Phác Đồ Điều Trị Viêm Gan C Được Cập Nhật Mới Nhất

Sử dụng thuốc viêm gan c

Thuốc Sofosbuvir – thuốc trị HCV hiệu quả

4.4. Viêm gan D

Tại thời điểm này, chưa có thuốc điều trị viêm gan D dù là cấp hay mạn tính. Khác với các loại viêm gan khác, thuốc kháng virus gần như không có hiệu quả lắm trong điều trị viêm gan D. 

Bạn có thể được chỉ định dùng thuốc Interferon-α trong tối đa 12 tháng. Đây là một loại protein có thể giúp ngăn sự lây lan của virus, thuyên giảm bệnh. Theo nghiên cứu năm 2013, thuốc Interferon-α có thể cải thiện viêm gan D ở 25-30% số người mắc.

4.5. Viêm gan E

Giống với viêm gan D, hiện nay không có liệu pháp y tế cụ thể nào để điều trị viêm gan E. Nó thường tự khỏi và những người mắc viêm gan E thường được khuyên là nên nghỉ ngơi đầy đủ, bổ sung chất dinh dưỡng, uống nhiều nước và tránh rượu.

>>>> Đọc thêm: Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị Bệnh Viêm Gan

5. Cần làm gì để không lây virus viêm gan cho người khác?

Điều đáng chú ý là những người mắc bệnh viêm gan do virus có thể lây virus cho người khác. Vì vậy người bệnh không những cần thực hiện đúng phác đồ điều trị của bản thân mà còn phải thực hiện các biện pháp an toàn để bảo vệ những người xung quanh.

Khi bạn nhiễm virus viêm gan, để bảo vệ cộng đồng, bạn nên:

  • Khi bạn bị nhiễm virus viêm gan A và E thì một trong những cách tốt nhất bạn có thể làm là thực hiện vệ sinh thật tốt để ngăn sự lây lan của virus sang thực phẩm, đồ uống.
  • Tìm cách để người khác không tiếp xúc với máu của mình (đặc biệt là không hiến máu) nếu bạn nhiễm virus viêm gan B hoặc C.

Hy vọng những thông tin trên đây sẽ giúp bạn giải đáp được thắc mắc bệnh viêm gan có lây không và đường lây của những loại virus gây ra căn bệnh này. Bên cạnh đó, nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào cần được giải đáp có thể liên hệ đến HOTLINE 1800 6091.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091