Một Số Điều Mà Mọi Người Cần Phải Biết Về Benh Xo Gan

[banner id="7762"]

Một Số Điều Mà Mọi Người Cần Phải Biết Về Benh Xo Gan

Benh xo gan hiện nay là một tình trạng nghiêm trọng, ngày càng gia tăng trong cộng đồng. Nếu không được phát hiện, chẩn đoán sớm, thì bệnh có thể gây ra các hậu quả, biến chứng về lâu dài, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe của con người.

benh-xo-gan-4

Tìm hiểu về benh xo gan

1. Benh xo gan là tình trạng như thế nào?

Theo chia sẻ của Bác sĩ Chuyên khoa II.Ngô Thị Thanh Quýt, Trưởng khoa nội Tiêu Hóa, bệnh viện Thống Nhất: “Xơ gan là tiến trình tạo mô xơ lan tỏa ở gan. Tiến trình này làm cho những cấu trúc gan bình thường bị mất đi và thay vào đó là những cấu trúc dạng nốt bất thường.”

Xơ gan là một giai đoạn muộn của sẹo (xơ hóa) gan do nhiều dạng bệnh và tình trạng gan gây ra, chẳng hạn như viêm gan và nghiện rượu mãn tính.

Mỗi khi gan bị tổn thương – cho dù là do bệnh tật, uống quá nhiều rượu hay do nguyên nhân khác – nó sẽ cố gắng để tự phục hồi. Trong quá trình này, mô sẹo sẽ được hình thành. Khi bệnh xơ gan tiến triển, ngày càng nhiều mô sẹo, khiến gan khó hoạt động (xơ gan mất bù).

Xơ gan giai đoạn cuối thậm chí có thể ảnh hưởng đến tính mạng. Nhưng nếu bệnh xơ gan được chẩn đoán sớm và điều trị nguyên nhân gây ra nó thì có thể hạn chế được tổn thương.

2. Các dấu hiệu và triệu chứng của benh xo gan

Các triệu chứng xơ gan có thể chậm xuất hiện và đôi lúc phải mất một thời gian dài để biểu hiện ra bên ngoài. Các triệu chứng ban đầu có thể bao gồm mệt mỏi, suy nhược, chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân, buồn nôn và ốm yếu, khó chịu ở vùng bụng trên bên phải.

Khi chức năng gan suy giảm, các dấu hiệu và triệu chứng khác có thể phát triển như suy giảm nhận thức, lú lẫn, mất trí nhớ, rối loạn giấc ngủ và thay đổi tính cách.

Tình trạng nặng hơn nữa có thể dẫn đến tích tụ chất lỏng ở cẳng chân và bàn chân; bụng đầy hơi nghiêm trọng do tích tụ chất lỏng được gọi là cổ trướng; vàng da; da ngứa dữ dội và nước tiểu sẫm màu.

Một số triệu chứng này có thể là thứ phát sau tăng áp lực tĩnh mạch cửa – tăng huyết áp trong máu cung cấp cho gan.

Lú lẫn

Triệu chứng của benh xo gan

2.1.Rối loạn chức năng gan

Các đặc điểm sau đây là hậu quả trực tiếp của việc tế bào gan không hoạt động như:

  • U mạch nhện là những tổn thương mạch máu bao gồm một tiểu động mạch trung tâm được bao quanh bởi nhiều mạch nhỏ hơn và xảy ra do sự gia tăng estradiol. Một nghiên cứu cho thấy rằng u mạch nhện xảy ra trong khoảng 1/3 trường hợp benh xo gan.
  • Ban đỏ lòng bàn tay là hiện tượng lòng bàn tay đỏ lên, xảy ra ở khoảng 23% trường hợp xơ gan do tăng estrogen.
  • Gynecomastia hay còn gọi là tăng kích thước vú lành tính ở nam giới, là do tăng estradiol và có thể xảy ra đến 2/3 trường hợp. Điều này khác với sự gia tăng mỡ vú ở những người thừa cân. Bìu sưng cũng có thể là biểu hiện khác của bệnh xơ gan.
  • Suy giảm sinh lý, giảm hormone sinh dục nam có thể biểu hiện như bất lực, vô sinh, mất ham muốn tình dục và teo tinh hoàn. Suy sinh dục có liên quan đến xơ gan do nghiện rượu hoặc thừa sắt.
  • Kích thước gan có thể to ra, bình thường hoặc teo lại ở những người bị xơ gan.
  • Cổ trướng, tích tụ chất lỏng trong khoang phúc mạc trong ổ bụng, làm vùng hai bên sườn phồng lên.
  • Vàng da, là sự đổi màu vàng của da và niêm mạc, đặc biệt là lòng trắng của mắt do nồng độ bilirubin tăng lên, điều này cũng có thể khiến nước tiểu có màu sẫm.

2.2.Tăng áp lực tĩnh mạch cửa

Xơ gan làm tăng sức cản trở dòng chảy của máu và dẫn đến áp lực cao hơn trong hệ thống tĩnh mạch cửa, dẫn đến tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Ảnh hưởng của tăng áp lực tĩnh mạch cửa bao gồm:

  • Lá lách to là biểu hiện trong khoảng 35% đến 50% trường hợp.
  • Giãn tĩnh mạch thực quản là kết quả của dòng chảy máu qua các mạch trong dạ dày và thực quản (một quá trình được gọi là nối thông thực quản). Khi các mạch máu này trở nên to ra, chúng sẽ dễ bị vỡ hơn. Vỡ thường dẫn đến chảy máu nghiêm trọng, có thể gây tử vong.
  • Caput medusae là các tĩnh mạch cạnh bên bị giãn ra do tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Máu từ hệ thống tĩnh mạch cửa có thể chảy qua các tĩnh mạch bên và cuối cùng đến các tĩnh mạch ở thành bụng.
  • Xuất hiện tiếng ồn tĩnh mạch nghe thấy ở vùng thượng vị (khi kiểm tra bằng ống nghe)

2.3.Các dấu hiệu khác

Một số dấu hiệu có thể xuất hiện nhưng không đặc hiệu bao gồm những thay đổi trên móng tay; bệnh xương khớp phì đại, và chứng co cứng Dupuytren.

2.4.Benh xo gan tiến triển

Khi bệnh tiến triển, các biến chứng có thể phát triển như

  • Bầm tím, chảy máu do thiếu hụt các yếu tố đông máu.
  • Bệnh não do gan – xảy ra khi amoniac và các chất liên quan tích tụ trong máu và ảnh hưởng đến chức năng não khi chúng không được gan đào thải ra khỏi máu. Điều này có thể dẫn đến việc hay quên, khó tập trung, thay đổi thói quen ngủ hoặc rối loạn tâm thần.
  • Nhạy cảm với thuốc do giảm chuyển hóa của các hoạt chất có hoạt tính
  • Cachexia liên quan đến tình trạng suy nhược cơ.

>>>Xem thêm: Triệu Chứng Xơ Gan, Cách Chẩn Đoán Điều Trị Như Thế Nào

3.Một số nguyên nhân dẫn đến benh xo gan

Có thể có nhiều nguyên nhân dẫn đến xơ gan. Trên Thế giới, 57% trường hợp xơ gan là do viêm gan B (30%) hoặc viêm gan C (27%). Rối loạn sử dụng rượu là một nguyên nhân chính khác, chiếm khoảng 20-40% các trường hợp benh xo gan.

3.1.Nguyên nhân phổ biến của benh xo gan

3.1.1.Bệnh gan do rượu (ALD)

Xơ gan do rượu phát triển đối với 10–20% những người uống nhiều rượu trong thời gian dài. Rượu làm tổn thương gan bằng cách ngăn chặn sự chuyển hóa bình thường của protein, chất béo và carbohydrate.

Những người bị ALD cũng có thể bị viêm gan do rượu đồng thời với sốt, gan to, vàng da và chán ăn. Nồng độ AST và ALT trong máu đều tăng, nhưng ở mức dưới 300 IU / lít, với tỷ lệ AST: ALT> 2.0, một giá trị hiếm thấy ở các bệnh gan khác. Tại Hoa Kỳ, 40% trường hợp tử vong liên quan đến xơ gan là do rượu.

3.1.2.Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD)

Trong NAFLD, chất béo tích tụ trong gan và cuối cùng hình thành nên các mô sẹo. Tình trạng này có liên quan đến béo phì (40% trường hợp NAFLD), bệnh tiểu đường, suy dinh dưỡng protein, bệnh mạch vành và điều trị bằng steroid.

Mặc dù nó có các dấu hiệu tương tự như bệnh gan do rượu, không có tiền sử sử dụng rượu đáng chú ý. Xét nghiệm máu và chẩn đoán hình ảnh được sử dụng để chẩn đoán NAFLD và đôi khi cần sinh thiết gan.

3.1.3.Viêm gan C mãn tính

Nhiễm vi rút viêm gan C gây viêm gan và tổn thương cơ quan ở mức độ khác nhau.Về lâu dài, tình trạng viêm và tổn thương này có thể dẫn đến xơ gan.

Trong số những bệnh nhân bị viêm gan C mãn tính, 20–30% sẽ phát triển thành xơ gan. Xơ gan do viêm gan C và bệnh gan do rượu là những trường hợp phổ biến nhất cần thiết phải  ghép gan.

3.1.4.Viêm gan B

Vi rút viêm gan B mãn tính gây viêm và tổn thương gan lâu dài có thể dẫn đến xơ gan. Viêm gan D xuất hiện khi đã mắc viêm gan B và làm tăng tốc độ xơ gan khi đồng nhiễm.

Tìm hiểu về xơ gan

Nguyên nhân dẫn đến benh xo gan

3.2.Nguyên nhân ít phổ biến hơn

3.2.1.Viêm đường mật nguyên phát (trước đây được gọi là xơ gan mật nguyên phát)

Các ống dẫn mật bị tổn thương do quá trình tự miễn dịch, dẫn đến tổn thương gan thứ phát. Bệnh nhân có thể không có triệu chứng hoặc mệt mỏi, ngứa và tăng sắc tố da không vàng da kèm theo gan to. Có sự gia tăng phosphatase kiềm cũng như tăng cholesterol và bilirubin

3.2.2.Viêm đường mật xơ cứng tiên phát

Đây là một bệnh rối loạn ứ mật tiến triển với biểu hiện ngứa, tăng tiết mỡ, thiếu hụt vitamin tan trong chất béo và bệnh xương chuyển hóa. Có mối liên hệ chặt chẽ với bệnh viêm ruột (IBD), đặc biệt là viêm loét đại tràng.

3.2.3.Viêm gan tự miễn

Căn bệnh này là do tế bào lympho tấn công gan, gây viêm và cuối cùng để lại sẹo và xơ gan. Các dấu hiệu bao gồm sự gia tăng các globulin huyết thanh, đặc biệt là các globulin gamma.

3.2.4.Bệnh huyết sắc tố di truyền

Tình trạng này thường có tiền sử gia đình mắc bệnh xơ gan, tăng sắc tố da, đái tháo đường, hoặc bệnh cơ tim, tất cả đều do các dấu hiệu của tình trạng thừa sắt.

3.2.5.Bệnh Wilson

Đây là tình trạng rối loạn lặn trong tế bào tử cung đặc trưng bởi ceruloplasmin trong huyết thanh thấp và hàm lượng đồng trong gan tăng trên sinh thiết gan và đồng trong nước tiểu cao trong 24 giờ. Tình trạng tâm thần có thể bị thay đổi.

3.2.6.Thiếu alpha 1-antitrypsin (A1AD)

Rối loạn lặn trong tử cung này do giảm mức độ của enzym alpha 1 – antitrypsin.

3.2.7.Thuốc hoặc chất độc gây độc cho gan

Các loại thuốc gây độc cho gan hẳng hạn như acetaminophen, methotrexate hoặc amiodarone

4.Benh xo gan có các biến chứng gì?

4.1.Huyết áp cao trong các tĩnh mạch cung cấp cho gan (tăng áp lực tĩnh mạch cửa)

Xơ gan làm chậm dòng chảy của máu qua gan, làm tăng áp lực trong tĩnh mạch đưa máu đến gan từ ruột và lá lách.

4.2.Sưng ở chân và bụng

Áp lực tăng lên trong tĩnh mạch cửa khiến chất lỏng tích tụ ở chân và ở bụng (cổ trướng).

4.3.Lách to

Tăng áp lực tĩnh mạch cửa cũng có thể gây ra những thay đổi và sưng lá lách, đồng thời làm giảm các tế bào bạch cầu và tiểu cầu, đây có thể là dấu hiệu đầu tiên của bệnh xơ gan.

lách to

Biến chứng của benh xo gan

4.4.Chảy máu

Tăng áp lực tĩnh mạch cửa làm cho máu được di chuyển đến các tĩnh mạch nhỏ hơn. Áp lực tăng thêm có thể khiến các tĩnh mạch này có thể bị vỡ ra, gây chảy máu nghiêm trọng. Tăng áp lực tĩnh mạch cửa có thể khiến các tĩnh mạch mở rộng (giãn tĩnh mạch) trong thực quản (giãn tĩnh mạch thực quản) hoặc dạ dày (giãn tĩnh mạch dạ dày). Nếu gan không thể tạo ra đủ các yếu tố đông máu, điều này cũng có thể khiến máu tiếp tục chảy.

4.5.Nhiễm trùng

Nếu bị xơ gan, cơ thể có thể gặp khó khăn trong việc chống lại tình trạng nhiễm trùng do gan không thể đào thải chất độc ra khỏi cơ thể, hệ miễn dịch bị suy giảm. Tình trạng cổ trướng làm tăng nguy cơ có thể dẫn đến viêm phúc mạc.

4.6.Suy dinh dưỡng

Xơ gan có thể khiến cơ thể chúng ta khó tiêu thụ các chất dinh dưỡng hơn, dẫn đến suy nhược cơ thể và giảm cân.

4.7.Tích tụ chất độc trong não (bệnh não gan)

Gan bị tổn thương do xơ gan không thể đào thải các chất độc ra khỏi máu như một lá gan khỏe mạnh và có thể tích tụ lại bên trong não. Theo thời gian, bệnh não gan có thể tiến triển sang tình trạng nặng hơn như là hôn mê.

4.8.Vàng da

Vàng da xảy ra khi gan bị bệnh không loại bỏ đủ bilirubin, một chất thải trong máu, khỏi máu. Vàng da khiến da, lòng trắng của mắt và nước tiểu có màu vàng.

4.9.Các bệnh về xương

Một số người bị xơ gan bị suy giảm chất lượng của xương và có nguy cơ gãy xương cao hơn.

4.10.Tăng nguy cơ ung thư gan

Một tỷ lệ lớn những người phát triển ung thư gan đã bị xơ gan từ trước.

>>>Xem thêm: Thực Đơn Cho Người Bệnh Ung Thư Gan Mà Bạn Nên Áp Dụng

5.Các phương pháp giúp chẩn đoán benh xo gan

5.1.Chẩn đoán thông qua khám sức khỏe ban đầu

Chẩn đoán xơ gan bắt đầu bằng một bệnh sử chi tiết và việc khám sức khỏe. Tiền sử có thể cho thấy lạm dụng rượu lâu dài, tiền sử gia đình mắc các bệnh tự miễn dịch hoặc các yếu tố nguy cơ khác.

Khám sức khỏe có thể cho thấy các dấu hiệu như da nhợt nhạt, vàng mắt (vàng da), lòng bàn tay ửng đỏ, run tay, gan hoặc lá lách to, tinh hoàn nhỏ, mô vú dư thừa (ở nam giới), giảm sự tỉnh táo,…

5.2.Chẩn đoán benh xo gan thông qua một số xét nghiệm

Các xét nghiệm có thể cho biết gan đã bị tổn thương như thế nào. Một số xét nghiệm được sử dụng để đánh giá xơ gan là:

  • Công thức máu hoàn chỉnh (để phát hiện tình trạng thiếu máu)
  • Xét nghiệm đông máu (để xem máu đông nhanh như thế nào)
  • Albumin là một loại protein được sản xuất từ trong gan
  • Xét nghiệm chức năng gan
  • Alpha fetoprotein (tầm soát ung thư gan)

Các xét nghiệm bổ sung khác có thể đánh giá gan bao gồm:

  • Nội soi hệ thống ống tiêu hóa trên (để xem có bị giãn tĩnh mạch thực quản hay không)
  • Siêu âm gan
  • MRI bụng
  • Chụp CT bụng
  • Sinh thiết gan
Xét nghiệm máu

Xét nghiệm công thức máu giúp chẩn đoán benh xo gan

6.Một số phương pháp giúp phòng ngừa và điều trị benh xo gan

6.1.Các biện pháp điều trị tình trạng xơ gan

Phương pháp điều trị xơ gan khác nhau dựa trên nguyên nhân gây ra bệnh và mức độ tiến triển. Một số phương pháp điều trị bác sĩ có thể đề ra như:

  • Thuốc chẹn beta hoặc nitrat
  • Bỏ rượu (nếu xơ gan do rượu)
  • Thủ thuật băng (được sử dụng để kiểm soát chảy máu do giãn tĩnh mạch thực quản)
  • Kháng sinh tiêm tĩnh mạch (để điều trị viêm phúc mạc có thể xảy ra với cổ trướng)
  • Chạy thận nhân tạo (để lọc máu của những người bị suy thận)
  • Lactulose, chế độ ăn ít protein (điều trị não gan)
  • Ghép gan khi các phương pháp điều trị khác thất bại.

Tất cả bệnh nhân phải ngừng uống rượu. Không nên dùng thuốc, ngay cả thuốc không kê đơn mà không hỏi ý kiến bác sĩ.

6.2.Phòng ngừa ben xo gan bằng các biện pháp nào?

Giảm nguy cơ xơ gan bằng cách thực hiện các bước sau:

  • Không uống rượu nếu bị xơ gan
  • Ăn một chế độ ăn uống lành mạnh: Chọn một chế độ ăn uống với nhiều trái cây và rau quả. Chọn ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn protein nạc. Giảm lượng thức ăn béo và đồ chiên rán.

Thay đổi chế độ ăn uống phòng ngừa benh xo gan

  • Duy trì cân nặng hợp lý: Một lượng chất béo dư thừa trong cơ thể có thể làm tổn hại đến gan. Nên có kế hoạch giảm cân nếu bị béo phì hoặc thừa cân.
  • Giảm nguy cơ mắc bệnh viêm gan: Tham khảo ý kiến bác sĩ về việc tiêm phòng viêm gan

>>>Xem thêm: Điều Trị Xơ Gan Và Các Biến Chứng Của Bệnh Hiệu Quả Như Thế Nào

Tóm lại, benh xo gan là một kết quả giai đoạn cuối của bệnh gan và các biến chứng của nó. Nguyên nhân chủ yếu do viêm gan và bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Ghép gan có thể là một lựa chọn nếu gan chúng ta bị tổn thương nặng nề. Mọi người có thể tham khảo thêm các sản phẩm của THTea Shop tại đây để giúp hỗ trợ điều trị và phòng ngừa các bệnh lý về gan.

Nếu còn bất kỳ các thắc mắc nào về tình trạng benh xo gan, hãy gọi ngay HOTLINE 1800 6091, THTea Shop sẽ giải đáp các thắc mắc đến bạn.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091