Chỉ Số Viêm Gan B Chẩn Đoán Bệnh Phổ Biến Nhất Hiện Nay

[banner id="7762"]

Chỉ Số Viêm Gan B Chẩn Đoán Bệnh Phổ Biến Nhất Hiện Nay

Với tỷ lệ mắc ngày càng tăng cao, viêm gan B hiện là một trong những căn bệnh phổ biến nhất tại nước ta hiện nay. Các triệu chứng của bệnh trong giai đoạn đầu thường rất mơ hồ, khó phát hiện, gây khó khăn trong việc nhận biết bệnh chính xác nếu không làm các xét nghiệm máu. Trong bài viết dưới đây, THTea sẽ giúp bạn tìm hiểu các xét nghiệm và những chỉ số viêm gan B được chỉ định phổ biến nhất hiện nay để chẩn đoán bệnh viêm gan B. 

1. Chỉ số viêm gan B HBsAg

1.1. Chỉ số HBsAg là gì?

Chỉ số viêm gan B HBsAg (hay Hepatitis B surface antigen) là chỉ số về kháng nguyên bề mặt virus viêm gan B. Việc thực hiện các xét nghiệm xác định chỉ số này giúp bác sĩ chẩn đoán xem bệnh nhân có nhiễm virus siêu vi B hay không. Tuy nhiên, HBsAg không dùng để đánh giá chính xác việc virus đang hoạt động như thế nào trong cơ thể người bệnh.

Xét nghiệm xác định HBsAg được chia làm 2 loại:

  • HBsAg định tính: giúp chẩn đoán bệnh nhân có mắc viêm gan B hay không, nhưng không giúp xác định được sự lây lan, phát triển và mức độ ảnh hưởng của virus gây bệnh với sức khỏe.
  • HBsAg định lượng: giúp đo lường nồng độ virus siêu vi B có trong máu, từ đó giúp bác sĩ có những phương án điều trị phù hợp.
chi-so-HBsAg

Chỉ số HBsAg

1.2. Cách đọc chỉ số viêm gan B HBsAg

Thông thường, việc đọc kết quả xét nghiệm HBsAg sẽ do bác sĩ hay nhân viên y tế có chuyên môn phụ trách. Tuy nhiên, bạn có thể tham khảo cách đọc chỉ số HBsAg sau đây:

  • Kết quả dương tính: khi chỉ số HBsAg > 1.0 S/CO
  • Kết quả âm tính: khi chỉ số HBsAg < 1.0 S/CO

1.3. Ý nghĩa của xét nghiệm HBsAg

Chỉ số HBsAg âm tính

Xét nghiệm cho kết quả âm tính đồng nghĩa với việc hiện tại, bạn đang không bị nhiễm virus HBV. Lúc này, hãy đảm bảo bản thân được tiêm phòng vaccine viêm gan B đầy đủ để phòng ngừa bệnh.

Chỉ số HBsAg dương tính

Xét nghiệm cho kết quả dương tính cho biết trong máu của người bệnh đang tồn tại kháng nguyên của virus siêu vi B. Điều này đồng nghĩa với việc người bệnh hiện đang nhiễm loại virus này. 

Thông thường, trong khoảng từ 1-10 tuần đầu sau khi phơi nhiễm với virus HBV, kháng nguyên bề mặt HBsAg sẽ xuất hiện trong huyết thanh người nhiễm. Chính trong khoảng thời gian này, hệ miễn dịch của cơ thể cũng được kích hoạt, có những phản ứng chống lại sự xâm nhập của virus và tiêu diệt chúng. 

Nếu cơ thể đủ khỏe mạnh để thắng được sự tấn công của virus thì nồng độ HBsAg trong máu sẽ giảm dần và biến mất hoàn toàn sau khoảng 4 – 6 tháng. Lúc này, kết quả xét nghiệm chỉ số viêm gan B HBsAg là âm tính, người nhiễm virus đã hoàn toàn khỏi bệnh và và có sự miễn dịch suốt đời với bệnh viêm gan B.

Tuy nhiên, trong trường hợp hệ miễn dịch không tiêu diệt được virus siêu vi B, chúng sẽ tiếp tục sinh sôi và phát triển trong cơ thể người bệnh, và dần tiến triển nặng thành bệnh viêm gan B mạn tính. Xét nghiệm HbsAg trong giai đoạn này sẽ cho kết quả dương tính. 

Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, xét nghiệm HBsAg cho kết quả dương tính chưa chắc đã khẳng định đúng việc đã mắc bệnh. Khi đó, người bệnh cần thực hiện thêm các xét nghiệm và kiểm tra khác để có những kết luận về bệnh chính xác nhất.

>>> Xem thêm: Tại Sao Bị Viêm Gan B Và Những Lưu Ý Khi Điều Trị

2. Chỉ số viêm gan B HBsAb

2.1. Chỉ số HBsAb là gì?

Chỉ số viêm gan B HBsAb (viết tắt của Hepatitis B surface Antibody) hay Anti-HBs là xét nghiệm về kháng thể kháng kháng nguyên bề mặt viêm gan B. Khi cơ thể tiếp xúc với virus HBV (trong trường hợp bị nhiễm hoặc tiêm vaccine phòng ngừa), hệ miễn dịch sẽ được kích hoạt và sản sinh ra kháng thể chống lại kháng nguyên của virus.

Do đó, xét nghiệm HBsAb sẽ cho biết cơ thể đã có miễn dịch chống lại tác động của virus viêm gan B hay chưa.

chi-so-viem-gan-b

Chỉ số HBsAb

2.2. Ý nghĩa của xét nghiệm chỉ số viêm gan B HBsAb

Chỉ số HBsAb âm tính

Xét nghiệm HBsAb cho kết quả âm tính thể hiện trong cơ thể chưa có các kháng thể kháng lại virus, hoặc lượng kháng thể còn quá thấp để bảo vệ gan khỏi sự tấn công của HBV. Nồng độ kháng thể HBsAb trong cơ thể lúc này chỉ vào khoảng từ 0 – 10 IU/L.

Lúc này, trong cơ thể người bệnh không tồn tại kháng thể HBsAb do chưa từng nhiễm virus HBV hoặc đang trong giai đoạn nhiễm virus nhưng hệ miễn dịch chưa có các đáp ứng chống lại. Trong trường hợp này, bạn cần phải tiêm phòng vaccine sớm nhất để đạt được nồng độ kháng thể đủ lớn nhằm ngăn ngừa bệnh hiệu quả.

Ngoài ra, trong một số trường hợp các xét nghiệm marker viêm gan khác có kết quả dương tính (gồm cả xét nghiệm HBsAg): cảnh báo cơ thể đang bị nhiễm virus viêm gan B thể mạn tính. Việc tiêm phòng vaccine lúc này không còn khả năng bảo vệ cơ thể, người bệnh cần tuân thủ theo các phác đồ điều trị cụ thể để hạn chế sự tiến triển của bệnh.

Chỉ số HBsAb dương tính

Xét nghiệm HBsAb cho kết quả dương tính cho thấy trong cơ thể đã có kháng thể bảo vệ gan khỏi virus HBV. Điều này đồng nghĩa với việc bạn không cần tiêm phòng vaccine ngừa bệnh viêm gan B nữa. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nồng độ kháng thể ở mức thấp, cần tiêm thêm 1 mũi vaccine để đạt hiệu quả phòng bệnh cao nhất.

2.3. Giá trị của HBsAb

Xét nghiệm chỉ số viêm gan B HBsAb cho kết quả dương tính chưa đủ để khẳng định cơ thể hoàn toàn được bảo vệ trước các tác động của virus. Do đó, để có các biện pháp ngăn ngừa và phòng bệnh phù hợp, cần quan tâm đến kết quả định lượng cụ thể của nồng độ kháng thể HBsAb trong máu: 

  • Dưới 10 IU/L: nồng độ kháng thể quá thấp để bảo vệ gan khỏi tác động của virus HBV.
  • Từ 10 – 100 IU/L: với nồng độ kháng thể trong khoảng này, cơ thể đã có thể được bảo vệ trước virus. Tuy nhiên, khả năng bảo vệ này còn yếu, do đó cần tiêm thêm 1 mũi vaccine để tăng cường nồng độ và hiệu lực của kháng thể HBsAb. 
  • Trên 100 IU/L: nồng độ kháng thể ở mức này có thể bảo vệ hoàn toàn cơ thể khỏi ảnh hưởng của virus viêm gan B. Việc tiêm thêm vaccine là không cần thiết.

>>> Xem thêm: Chỉ Số Xét Nghiệm Viêm Gan B Phổ Biến Nhất

3. Chỉ số viêm gan B HBcAb

3.1. Chỉ số HBcAb là gì?

Chỉ số viêm gan B HBcAb (viết tắt của Hepatitis B core Antibody) hay Anti-HBc là chỉ số xét nghiệm về kháng thể kháng nguyên lõi của virus viêm gan B. Có 2 loại kháng thể là HBcAb IgM và HBcAb IgG.

  • HBcAb IgM: ngay sau khi virus HBV xâm nhập vào cơ thể gây tình trạng viêm gan B cấp, kháng thể IgM được sản sinh với nồng độ tăng lên rất nhanh trong huyết tương. Sau giai đoạn này, nồng độ kháng thể IgM sẽ giảm dần. Trong trường hợp viêm gan B mạn tính có xuất hiện các đợt cấp, cơ thể cũng sản sinh HBcAb IgM.
  • HBcAb IgG: đây là loại kháng thể xuất hiện muộn hơn, trong giai đoạn viêm gan B mạn tính. Thời gian tồn tại của HBcAb IgG trong huyết tương tương đối dài trong nhiều năm, có khi là suốt đời. Chúng có nhiệm vụ bảo vệ cơ thể khỏi tác động của virus viêm gan B nếu bị tái nhiễm trở lại.

Ngoài ra, loại kháng thể này chỉ được hình thành khi nhiễm virus HBV mà không được sản sinh khi tiêm vaccine. Do đó, xét nghiệm HBcAb sẽ giúp bác sĩ đánh giá liệu bệnh có liên quan đến virus viêm gan B hay không. 

chi-so-HBcAb

Chỉ số HBcAb

3.2. Ý nghĩa xét nghiệm chỉ số viêm gan B HBcAb

Xét nghiệm HBcAb cho kết quả dương tính thể hiện:

  • Người bệnh đang bị nhiễm virus siêu vi B.
  • Người bệnh đã từng nhiễm virus siêu vi B.

Bên cạnh đó, việc kết hợp chỉ số này với các xét nghiệm viêm gan B khác có thể giúp bác sĩ đưa ra các chẩn đoán ban đầu về bệnh ở giai đoạn cấp tính hoặc mạn tính.   

3.3. Xét nghiệm chỉ số HBcAb thực hiện khi nào?

Thông thường, khi khám sàng lọc viêm gan B hoặc khi nghi nhiễm HBV, người bệnh thường được yêu cầu làm xét nghiệm chỉ số viêm gan B HBcAb. 

Một số đối tượng có nguy cơ phơi nhiễm cao với virus HBV như trẻ sơ sinh, phụ nữ có thai, người thường xuyên tiếp xúc với bệnh nhân viêm gan B,… cũng được yêu cầu thực hiện xét nghiệm này.

Ngoài ra, khi nhận thấy có các triệu chứng điển hình của bệnh viêm gan như vàng da, vàng mắt, rối loạn tiêu hóa, sốt nhẹ, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh thực hiện các xét nghiệm viêm gan B, trong đó có HBcAb.

4. Chỉ số viêm gan B HBV-DNA

4.1. Chỉ số HBV-DNA là gì?

Xét nghiệm HBV-DNA (hay xét nghiệm định lượng virus HBV trong máu) được thực hiện để xác định nồng độ hay số lượng của HBV trong một đơn vị huyết thanh. Từ đó, chỉ số này có thể giúp đánh giá sự nhân lên của virus viêm siêu vi B trong tế bào gan. Đơn vị thường được sử dụng cho chỉ số HBV-DNA là IU/ml hay copy/ml.

  • Trên 10.000 IU/ml: được xác định là có nồng độ virus trong máu cao. 
  • 2000-10.000 IU/ml: nồng độ virus trong máu ở mức trung bình.
  • Dưới 2000 IU/ml: virus tồn tại với nồng độ thấp trong máu.
chi-so-viem-gan-b

Chỉ số HBV-DNA

4.2. Ý nghĩa xét nghiệm chỉ số viêm gan B HBV-DNA

Đối với bệnh nhân viêm gan B mạn tính, việc xác định chỉ số HBV-DNA định kỳ hàng tháng là rất quan trọng để theo dõi và chẩn đoán sự phát triển của bệnh. Dựa vào kết quả xét nghiệm HBV-DNA, bác sĩ có thể:

Quyết định việc có sử dụng thuốc kháng virus viêm gan B để điều trị hay không. Tuy nhiên, việc dùng thuốc còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác như: tiền sử gia đình có người mắc ung thu gan, giới tính, độ tuổi, chỉ số men gan,… 

Quan sát phản ứng của bệnh nhân và theo dõi hiệu quả của thuốc kháng virus trong suốt quá trình điều trị. Sau từ 1 – 3 tháng sử dụng thuốc, nếu chỉ số HBV-DNA giảm đi khoảng 100 lần thì có thể bước đầu kết luận thuốc đạt hiệu quả chữa trị tốt với bệnh nhân.

Quyết định việc có tiếp tục sử dụng thuốc kháng virus điều trị bệnh hay không. Quyết định này cũng cần dựa việc xem xét các yếu tố khác như xét nghiệm kiểm tra chức năng gan, các chỉ số HBeAg. HBsAg, HBeAb. 

>>> Xem thêm: Viêm Gan B Mãn Tính Là Gì Và Phòng Ngừa Bệnh Hiệu Quả

4.3. Cần xét nghiệm chỉ số HBV-DNA khi nào?

Việc xét nghiệm chỉ số viêm gan B HBV-DNA là rất cần thiết đối với bệnh nhân đã được chẩn đoán mắc viêm gan B.

Bên cạnh đó, trong trường hợp các tế bào gan bị tổn thương hay chức năng gan bị suy giảm, xét nghiệm chỉ số HBV-DNA cũng cần được thực hiện.

5. Chỉ số viêm gan B HBeAg

5.1. Chỉ số HBeAg là gì?

Chỉ số HbeAg (hay Hepatitis B envelope Antigen) là xét nghiệm liên quan đến kháng nguyên vỏ nhân của virus siêu vi B. Loại kháng nguyên này thường xuất hiện trong máu trước khi người bệnh có các biểu hiện lâm sàng và được sử dụng để đánh giá khả năng nhân lên và nguy cơ lây lan của virus.

Nết xét nghiệm cho kết quả dương tính, có thể thấy nồng độ virus trong máu đang ở mức rất cao và có khả năng lây bệnh cho những người xung quanh. Do đó, chỉ số HBeAg thường được dùng để đánh giá quá trình điều trị ở bệnh nhân viêm gan B và theo dõi nguy cơ lây lan của bệnh.

Tuy nhiên, xét nghiệm này thường không dùng để xác định một đối tượng có đang bị nhiễm virus HBV hay không.

Chi-so-HBeAg

Chỉ số HBeAg

5.2. Ý nghĩa xét nghiệm chỉ số HBeAg

Chỉ số HbeAg dương tính

Xét nghiệm HBeAg dương tính kèm theo chỉ số men gan tăng cao cho thấy virus viêm gan B đang tồn tại trong cơ thể ở trạng thái hoạt động, nhân lên gây các tổn thương cho tế bào gan. Theo các số liệu thống kê, khả năng lây nhiễm của virus lúc này lên đến 90%.

Lúc này, cần có các phương pháp điều trị kịp thời để ngăn chặn sự sinh sôi của virus, đưa chúng về trạng thái ngủ, đồng thời giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm cho những người xung quanh.

Có 2 trường hợp chỉ số viêm gan B HBeAg dương tính:

  • HBeAg (+) nhưng virus chưa gây ra các tổn thương lớn ảnh hưởng đến chức năng của gan: với tình trạng này, việc chuyển virus từ dạng hoạt động sang trạng thái ngủ đơn giản và hiệu quả cao hơn. Từ đó, khoảng thời gian điều trị cũng được rút ngắn.
  • HBeAg (+), các tế bào gan đã bị phá hoại, viêm nhiễm, các chức năng của gan bị ảnh hưởng: cần có các biện pháp điều trị kịp thời để hạn chế bệnh tiến triển nặng. Kết hợp với các kiểm tra và xét nghiệm khác, chỉ số HBeAg lúc này được sử dụng để đánh giá hiệu quả của quá trình điều trị bệnh. Sau một khoảng thời gian chữa trị, nếu chỉ số HBeAg chuyển từ dương tính về âm tính, lượng men gan ALT, AST cũng có xu hướng giảm, đồng thời kết quả định lượng HBV-DNA âm tính, có thể thấy phương pháp điều trị này đã đem lại hiệu quả kiểm soát bệnh. 

Cần lưu ý rằng, đối với phụ nữ khi mang thai có xét nghiệm HBeAg dương tính, khả năng lây truyền virus viêm gan B cho thai nhi là rất cao, nhất là trong 3 tháng cuối thai kỳ. Do đó, người mẹ cần có các biện pháp kiểm soát sự phát triển và lây lan của bệnh sang con bằng việc đi khám sức khỏe định kỳ và tuân theo các chỉ dẫn của bác sĩ.

Chỉ số HbeAg âm tính

Với những người bệnh đang bị viêm gan B mạn tính, thực hiện xét nghiệm HBeAg cho kết quả âm tính thể hiện virus HBV trong cơ thể đang ở trạng thái ngủ, tạm thời không nhân lên.

Trong trường hợp này, nguy cơ lây nhiễm cho những người lành ở mức độ thấp (khoảng 5 – 20%), đồng thời, sự tiến triển nặng của bệnh cũng chậm khi các tế bào gan ít có khả năng bị tấn công và tổn thương bởi virus.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số trường hợp xảy ra hiện tượng âm tính giả, tức virus vẫn đang ở trạng thái hoạt động nhưng xét nghiệm HBeAg lại cho kết quả âm tính. Do đó, việc đánh giá tình trạng bệnh cần phải dựa trên sự phối hợp của nhiều kiểm tra và xét nghiệm khác như định lượng virus HBV-DNA, chỉ số men gan ALT, AST,…

6. Lưu ý trước khi thực hiện xét nghiệm chỉ số viêm gan B

Khi thực hiện bất kỳ các xét nghiệm viêm gan nào, rất nhiều người băn khoăn rằng liệu nhịn ăn có cần thiết hay không. Câu trả lời là không. Người bệnh hoàn toàn có thể ăn uống bình thường mà không ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm.

Tuy nhiên, cần tránh uống rượu bia, thuốc lá hay sử dụng các chất kích thích trong ít nhất 48 giờ trước khi làm xét nghiệm. Ngoài ra, bệnh nhân cũng cần khai báo đúng các loại thuốc mình đang sử dụng, bởi chúng có làm sai lệch đến giá trị kết quả xét nghiệm.

chi-so-viem-gan-b

Không cần nhịn ăn trước khi làm xét nghiệm viêm gan b

Trên đây là những chia sẻ cho bạn đọc về các chỉ số viêm gan B chẩn đoán bệnh phổ biến nhất hiện nay. Nếu nhận thấy cơ thể có các biểu hiện bất thường liên quan đến gan, cần sớm đến những cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra cũng như thực hiện các xét nghiệm viêm gan B nếu cần.

Việc phát hiện và có các phương án điều trị kịp thời sẽ giúp ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm của bệnh và đảm bảo sức khỏe của bạn tốt nhất.

>>>> Tìm hiểu thêm: Cách Điều Trị Viêm Gan B Hiệu Quả Nhất

Nếu có bất cứ băn khoăn nào liên quan đến các chỉ số xét nghiệm viêm gan B hay về những vấn đề xung quanh gan khác, hãy liên hệ HOTLINE 1800.6091 để nhận được sự trợ giúp và tư vấn MIỄN PHÍ từ các bác sĩ, dược sĩ và chuyên gia hàng đầu của THTea ngay hôm nay.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091