Chức Năng Gan Kém Và Những Dấu Hiệu Nhận Biết Quan Trọng

[banner id="7762"]

Chức Năng Gan Kém Và Những Dấu Hiệu Nhận Biết Quan Trọng

Gan là một tạng quan trọng của cơ thể, nó có nhiều vai trò chức năng quan trọng như chức năng chuyển hóa, chức năng dự trữ, chức năng đào thải độc tố…Khi gan bị tổn thương, tấn công bởi một số yếu tố, các chức năng này có thể bị suy giảm. Tình trạng này được gọi là tình trạng chức năng gan kém. Vậy chức năng gan kém là gì? Nguyên nhân dẫn đến giảm chức năng gan, dấu hiệu nhận biết và các biện pháp điều trị hiệu quả cần được áp dụng cho bệnh nhân là gì?. Hãy cùng các chuyên gia đến từ THteaShop đi tìm hiểu về chủ đề này trong bài viết dưới đây.

1.Chức năng gan kém là tính trạng gì?

Gan thực hiện nhiều vai trò quan trọng trong cơ thể, bao gồm:

  • Chức năng chuyển hóa: gan tham gia vào quá trình chuyển hóa glucid thông qua quá trình tổng hợp và thoái hóa glycogen; tổng hợp lipid từ các acid béo; protein được chuyển hóa và dự trữ ở gan dưới dạng các enzym, protein chức năng
  • Chức năng thanh thải độc tố: gan thải độc thông qua hai cách chính đó là cố định các chất độc (kim loại nặng) và bằng các phản ứng hóa học như phản ứng ure, oxy hóa – khử, phản ứng liên hợp…Các chất độc được chuyển thành dạng ít độc hơn hoặc được cố định lại ở nguyên dạng rồi thải trừ ra khỏi cơ thể
  • Chức năng tạo mật: mật được sản xuất bởi các tế bào gan rồi được chuyển tới túi mật để tiến hành cô đặc lại, dịch mật được bơm xuống ruột để tiêu hóa thức ăn
  • Chức năng dự trữ: gan dự trữ các vitamin tan trong dầu như vitamin B12, vitamin D; dự trữ sắt cho quá trình tổng hợp hồng cầu; dự trữ máu tại các xoang gan

Chức năng gan kém là tình trạng các chức năng trên của gan không được thực hiện tốt do gan bị tấn công, tổn thương.

chuc-nang-gan-kem-1-min

Chức năng gan kém

2.Yếu tố nguy cơ gây chức năng gan kém

Có rất nhiều yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến tình trạng chức năng gan kém. Dưới đây là một số yếu tố chính được các chuyên gia của chúng tôi tổng hợp lại.

2.1.Chế độ ăn kém lành mạnh

  • Chế độ ăn ít rau xanh, trái cây khiến cơ thể không được cung cấp đủ vitamin, vi chất dinh dưỡng, chất chống oxy hóa có tác dụng bảo vệ gan, thúc đẩy chức năng gan
  • Khẩu phần ăn chứa nhiều chất béo no có hại từ các thực phẩm như nước dừa, dầu cọ, dầu mỡ động vật, nội tạng động vật…làm tăng sự tích lũy mỡ ở gan gây tổn thương, nhiễm mỡ gan
  • Sử dụng thường xuyên các loại thức ăn đóng hộp, thức ăn đông lạnh, chế biến sẵn có chứa nhiều chất hóa học điều vị, tạo hương và bảo quản có thể tích lũy gây độc cho gan

2.2.Sinh hoạt không điều độ

  • Thức khuya quá 23h, không ngủ đủ giấc khiến gan không thải trừ được hết độc tố
  • Stress thường xuyên ảnh hưởng đến sự phân bổ lưu lượng máu đến gan, lưu lượng máu đến gan giảm sẽ khiến mọi hoạt động chức năng của gan bị suy giảm, trì trệ
  • Không tham gia các hoạt động thể dục thể thao khiến các hoạt động của cơ thể bị trì trệ lại
chuc-nang-gan-kem-3-min

Stress

2.3.Virus

Virus là một nguyên nhân lớn dẫn đến sự tổn thương gan nặng cũng như các bệnh lý ở gan.

Virus gây bệnh gan điển hình đó là các virus viêm gan A, B, C, D, E. Các virus lây nhiễm vào cơ thể thông qua các con đường khác nhau và gây ra sự tổn thương gan không giống nhau. 

Nhìn chung virus viêm gan A và E ít gây tổn thương nghiêm trọng trên gan. Ngược lại dạng viêm gan do virus B và C có thể diễn biến cấp tính hay mạn tính, gan bị tổn thương nặng, chức năng suy giảm nhiều và nguy cơ cao dẫn đến các biến chứng bệnh lý khác nếu không được điều trị kịp thời. 

Đối với virus viêm gan D khá đặc biệt, chúng chỉ gây bệnh khi bệnh nhân đồng nhiễm virus viêm gan B.

>>> Xem thêm Viêm Gan Virus Là Gì? Tổng Quan Những Kiến Thức Bạn Cần Phải Biết

2.4.Bia, rượu

Bia, rượu có chứa nhiều ethanol được pha ở những mức nồng độ khác nhau. Độ rượu càng cao thì lượng ethanol trong rượu càng lớn.

Ethanol trong rượu sẽ được chuyển hóa nhờ hệ enzym glycofuryl transferase ở gan, lần lượt thành các chất chuyển hóa từ độc đến không độc là acetaldehyde và acetic acid.

Thói quen sử dụng bia rượu nhiều năm sẽ khiến gan bị suy giảm chức năng chuyển hóa độc tố, acetaldehyd dần dần bị tích tụ lại ở gan dẫn đến sự tổn thương, viêm gan.

2.5.Thuốc lá

Thuốc lá khi đốt sẽ sản sinh ra hàng ngàn chất độc khác nhau phân tán trong khói thuốc. Trong đó một số chất trong khói thuốc như benzen, asen…gây mất cân bằng quá trình oxy hóa ở gan dẫn đến tổn thương gan.

Bên cạnh đó, chất nicotine có trong khói thuốc sẽ khiến sự tăng sinh, biệt hóa các tế bào lympho bị ức chế từ đó giảm miễn dịch tự nhiên của tế bào, do đó có thể thúc đẩy sự tiến triển của xơ gan mạn. Hơn nữa, vinyl clorua, nitrosamin…trong khói thuốc được chứng minh gây ra tình trạng u ác tính biểu mô tế bào gan.

2.6.Ký sinh trùng

Ký sinh trùng như amip, trùng sốt rét, sán lá gan…có thể xâm nhập và tấn công gây ra tổn thương, áp xe tế bào gan dẫn đến sự suy giảm chức năng gan.

chuc-nang-gan-kem-2-min

Ký sinh trùng

2.7.Sử dụng thuốc tây bừa bãi

Một số thuốc tây đặc biệt là các thuốc thuộc nhóm không kê đơn được nhiều bệnh nhân sử dụng bừa bãi, lạm dụng sẽ làm tăng nguy cơ gan bị tổn thương, chức năng gan kém.

Bởi vì rất nhiều nhóm thuốc cần được trải qua giai đoạn chuyển hóa ở gan để thải trừ ra ngoài cơ thể. Một số chất chuyển hóa của thuốc vẫn còn hoạt tính hay độc tính, chúng có thể tích lũy ở gan gây độc. Do đó, sử dụng thuốc tây không hợp lý sẽ khiến gan bị nhiễm độc, suy giảm chức năng. Bạn cần lưu ý một số nhóm thuốc sau: paracetamol, NSAIDs, corticoid, pyrazinamid, isoniazid,…

2.8.Yếu tố nguy cơ khác 

Một số yếu tố khác cũng có thể tác động dẫn đến suy giảm chức năng gan như:

  • Yếu tố di truyền: tình trạng dự trữ sắt quá mức, bệnh wilson di truyền dẫn đến sự tổn thương gan do tích tụ một lượng lớn kim loại nặng gây suy giảm chức năng gan
  • Yếu tố tự miễn: các tế bào gan bị tổn thương, tấn công bởi chính các tế bào miễn dịch của cơ thể như xơ gan tự miễn, viêm đường mật do tự miễn…

3.Chức năng gan kém báo hiệu bệnh lý gì ở gan?

Tình trạng chức năng gan kém đi có thể là những dấu hiệu ban đầu để cảnh báo nhiều bệnh lý nguy hiểm ở gan, bao gồm:

Gan nhiễm mỡ

Là bệnh lý có sự tích mỡ ở gan với nhiều mức độ tương ứng với tỷ lệ mỡ tích lũy từ 5 – 30%. Bệnh lý có thể chuyển biến thành viêm gan, xơ gan…người bệnh không sớm phát hiện và điều trị

>>> Xem thêm Gan Nhiễm Mỡ Triệu Chứng – Cảnh Báo Những Nguy Hiểm Của Gan Nhiễm Mỡ

Viêm gan

Các tế bào gan bị tổn thương do viêm gây ra bởi nhiều yếu tố như do uống bia rượu nhiều, thuốc tây, hóa chất, virus viêm gan hay do sự tiến triển xấu của bệnh gan nhiễm mỡ. Nếu không điều trị, viêm gan nặng sẽ tạo điều kiện hình thành các mảng xơ hóa, khối u gan.

Xơ gan

Thường hình thành do biến chứng của bệnh viêm gan, nhiễm mỡ gan; mức độ xơ hóa gan càng nhiều thì chức năng gan càng kém đi do số lượng tế bào lành ngày càng giảm

Ung thư gan

Chức năng gan kém cũng có thể là báo hiệu cho căn bệnh ung thư gan quái ác, các khối u ác tính phát triển, xâm lấn, di căn đến các tổ chức khác gây ra những ảnh hưởng đến chất lượng sống của người bệnh, thậm chí còn đe dọa nhiều đến tính mạng của họ. 

xo-gan

Xơ gan

Nếu không được phát hiện ở giai đoạn sớm, việc điều trị u gan ác tính gặp nhiều khó khăn, thời gian sống của bệnh nhân bị rút ngắn đi nhiều

Do đó, khi bạn thấy chức năng gan của mình đang kém đi, hãy nhanh chóng đi khám bệnh để tầm soát sớm những bệnh lý nguy hiểm ở gan.

4.Dấu hiệu nhận biết chức năng gan kém

Ăn uống kém ngon, rối loạn tiêu hóa

Dịch mật giúp tăng tiết dịch ruột, nhũ hóa lipid…nên khi chức năng gan không tốt, sẽ khiến lượng mật tổng hợp và bơm xuống ruột không đủ gây ra các biểu hiện như ăn kém ngon, đau bụng, chướng bụng, chậm tiêu, táo bón…

Mắt vàng, da vàng

Bilirubin tự do giảm được chuyển thành dạng liên hợp nhờ gan, sự tích ứ bilirubin tự do ở mắt, da xảy ra gây ra biểu hiện vàng da, mắt. Chức năng gan suy giảm càng nhiều thì màu vàng càng đậm, càng dễ dàng nhận thấy.

Phân nhạt màu

Lượng bilirubin liên hợp giảm được tạo thành sẽ dẫn đến sự giảm tổng hợp urobilinogen và stercobilinogen ở ruột. Bình thường stercobilinogen sẽ tạo nên màu vàng cho phân nên khi chức năng gan kém sẽ khiến phân bạc màu đi trông thấy.

Miệng bị hôi

NH3 sinh ra trong cơ thể giảm được chuyển thành urê ít độc qua phản ứng ure ở gan nên chúng bị tích lũy lại gây ra biểu hiện miệng hôi trên người bệnh.

Mẩn ngứa da

Mẩn ngứa da bị gây ra bởi các chất độc giảm được đào thải bởi gan. Cơ thể tăng cường tiêu diệt chúng theo cơ chế thực bào, sản sinh ra nhiều chất như leucotrien, IL…tạo nên cảm giác ngứa ngáy râm ran, mẩn đỏ, nóng.

Phù

Áp lực keo trong lòng mạch được tạo nên bởi sự hiện diện của các protein, phần lớn là albumin. Áp lực này có vai trò ngăn áp lực thủy tĩnh đẩy các chất ra khỏi lòng mạch.

Hiện tượng phù bị gây ra bởi gan giảm tổng hợp protein trong đó có cả albumin. Từ đó dẫn đến giảm áp lực keo gây ra tình trạng tràn nước, một số chất khác ra ngoại bào tạo nên biểu hiện phù mềm trên bệnh nhân.

Tùy theo mức độ tổn thương gan mà bệnh nhân sẽ bị phù ở những mức độ khác nhau. Một số bệnh nhân chỉ bị phù nhẹ ở bàn chân, cẳng chân, một số trường hợp khác lại bị phù nặng ở khắp cơ thể.

Trong bệnh xơ gan giai đoạn nặng, tình trạng phù nhiều vùng bụng còn được gọi là hiện tượng cổ trướng.

Dễ bị chảy máu, bầm tím da

Cơ chế gây ra biểu hiện này là do gan bình thường có vai trò tổng hợp một số protein có chức năng đông cầm máu. Do đó, khi gan giảm chức năng, bạn sẽ dễ bị bầm tím, chảy máu lợi…dù chỉ tác động, va chạm rất nhẹ.

Rối loạn nội tiết

Hormon estrogen giảm được chuyển hóa và đào thải do chức năng gan kém đi nên nồng độ hormon này bị tăng lên. Ở nữ giới, tình trạng này sẽ gây ra các biểu hiện như rong kinh, rối loạn kinh nguyệt…Ở nam giới, các biểu hiện như giảm ham muốn, tinh hoàn bị teo đi, tuyến vú phát triển…

Giảm trí nhớ, lờ đờ

Triệu chứng này bị gây ra bởi sự tích đọng NH3 trong cơ thể. Chất này theo đường máu đến não gây tổn hại não, dẫn đến các biểu hiện của hội chứng não gan như suy giảm trí nhớ, lờ đờ, định hướng không thời gian kém.

Nếu gan bị suy giảm chức năng nhiều, lượng NH3 tích ứ ở não quá lớn có thể khiến người bệnh ngất, hôn mê gan và tử vong.

giam-tri-nho

Giảm trí nhớ

5.Điều trị chức năng gan kém

5.1.Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng để cải thiện tình trạng chức năng gan kém

Chế độ ăn uống phù hợp sẽ giúp giảm thiểu sự tổn thương gan, tăng cường bảo vệ gan và tái tạo, làm lành các tế bào bị tổn thương.

  • Hạn chế sử dụng thức ăn chứa hàm lượng lớn chất béo no, dễ tích tụ ở gan như mỡ động vật, nội tạng, dầu cọ, nước dừa
  • Hạn chế ăn các thực phẩm đóng hộp, đồ ăn đã được chế biến sẵn, đông lạnh…
  • Thực phẩm nên được sơ chế sạch trước khi chế biến để loại bớt tối đa vi sinh vật, bụi bẩn
  • Bổ sung trái cây, rau xanh đặc biệt như rau cải, rau muống, rau bina, trái cây chi citrus, trái dâu, trái mâm xôi…có chứa nhiều vitamin C, chất xơ, chất chống oxy hóa giúp tiêu hóa tốt, bảo vệ màng tế bào gan khỏi gốc tự do
  • Bổ sung protein từ thịt nạc, ít cholesterol như thịt gà, thịt cá, thịt lợn…không nên ăn một lượng quá lớn các loại thịt đỏ như thịt cừu, thịt dê, thịt trâu bò…do quá giàu đạm, nhiều cholesterol
  • Uống nước đủ mỗi ngày tùy theo lứa tuổi, thể trạng mỗi người để hoạt động thải độc diễn ra tốt

5.2.Điều chỉnh chế độ sinh hoạt

  • Không nên làm việc, thức quá khuya sau 23h đêm
  • Cần ngủ đủ giấc khoảng 7 hay 8h mỗi ngày
  • Không tự ý sử dụng thuốc tây bừa bãi đặc biệt lưu ý một số nhóm thuốc gây hại cho gan khi dùng quá nhiều như NSAIDs, corticoid…
  • Hạn chế uống hút thuốc lá và bia, rượu…
  • Luyện tập đều đặn thể thao hàng ngày 

5.3.Sử dụng thuốc tây điều trị chức năng gan kém

Một số thuốc tây có thể được chỉ định cho bệnh nhân để cải thiện chức năng gan. Thông thường, bệnh nhân cần được thăm khám, chẩn đoán chính xác mức độ tổn thương, suy giảm chức năng gan cũng như các bệnh lý thực thể ở gan.

Với mỗi trường hợp, các thuốc sẽ được chỉ định khác nhau, phù hợp với nguyên nhân, triệu chứng của bệnh.

  • Thuốc ức chế sự sao chép của virus: tenofovir, adefovir…được chỉ định trong trường hợp bệnh nhân bị viêm gan virus B, viêm gan virus C gây suy giảm chức năng gan
  • Choline; vitamin nhóm B, C, E; methionin; taurine, arginin…có tác dụng tăng đào thải mỡ tích tụ ở gan, hòa tan mỡ tích tụ, bảo vệ tế bào gan…thường được chỉ định khi chức năng gan kém do nhiễm mỡ
  • Thuốc lợi tiểu như spironolactone, kháng sinh, colchicine, albumin, thuốc nhuận tràng…được chỉ định cho bệnh nhân xơ gan để cải thiện các triệu chứng phù nề, cổ trướng, ngăn ngừa nhiễm trùng và biến chứng não gan

Người bệnh chỉ nên sử dụng thuốc tây khi có hướng dẫn, kê đơn từ bác sĩ chuyên khoa. Tránh việc sử dụng tùy tiện, bừa bãi các thuốc tây khiến gan bị quá tải chức năng chuyển hóa, tăng tích lũy sản phẩm chuyển hóa tại gan gây độc, suy giảm chức năng nhiều hơn.

5.4.Thảo dược cải thiện chức năng gan kém

Một số thảo dược có tác dụng hỗ trợ cải thiện chức năng gan tốt, bạn có thể lựa chọn để sử dụng phối hợp với các thuốc tây.

Các thảo dược khá lành tính, an toàn, có công năng trị bệnh tốt nhưng nếu sử dụng quá nhiều cũng không tốt, nó có thể gây quá tải khả năng chuyển hóa của gan nên bạn chỉ nên sử dụng một lượng phù hợp theo đơn kê của bác sĩ đông y.

Một số cây thuốc giúp cải thiện tình trạng chức năng gan kém như:

  • Cây cà gai leo: có tác dụng làm mát gan, thúc đẩy thải độc, bảo vệ gan khỏi sự tác động của virus, rượu bia, hóa chất…bên cạnh đó một số nghiên cứu còn chỉ ra tác dụng ức chế sự phát triển khối u gan của hoạt chất flavonoid trong cây
  • Cây diệp hạ châu: có tác dụng làm thanh nhiệt mát gan, thải độc tố, kích thích tăng sinh glutathione bảo vệ các tế bào gan khổ sự tấn công của các gốc tự do
  • Atiso: có chứa cynarin, arginine có tác dụng bảo vệ tế bào gan, làm mát gan, lợi mật 
tra-atiso

Trà atiso

>>> Xem thêm Riêng tư: Cây Mát Gan Tốt Nhất Hiện Nay Mà Người Bệnh Gan Nên Sử Dụng

Trên đây là những lời khuyên đến từ các chuyên gia của THtea shop về tình trạng chức năng gan kém

Tóm lại chức năng gan kém là tình trạng gan không thực hiện tốt được các chức năng của mình. Nguyên nhân gây giảm chức năng gan có thể do sử dụng bia rượu, lạm dụng thuốc, chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt thiếu lành mạnh, virus…Tình trạng này có thể là dấu hiệu cảnh báo cho nhiều bệnh lý gan nguy hiểm như gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ hóa gan, ung thư gan…

Để cải thiện chức năng gan, bạn cần điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt phù hợp. Bên cạnh đó sử dụng một số thuốc tây và các thảo dược theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa, bác sĩ y học cổ truyền sẽ giúp chức năng gan hồi phục nhanh chóng.

Để biết thêm nhiều thông tin hữu ích khác về các bệnh lý gan, hãy nhanh chóng liên hệ tới các chuyên gia của THtea shop theo đường dây hotline: 18006091.

Tham khảo: http://www.medicinenet.com/liver_disease/article.htm

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091