[Cảnh Báo] Dấu Hiệu Bệnh Viêm Gan B – Nhận Biết Sớm Để Điều Trị Kịp Thời

[banner id="7762"]

[Cảnh Báo] Dấu Hiệu Bệnh Viêm Gan B – Nhận Biết Sớm Để Điều Trị Kịp Thời

Với 10% đến 15% dân số, Việt Nam hiện đang là quốc gia đứng thứ nhất khu vực về tỷ lệ người mắc viêm gan virus B và virus viêm gan C. Theo số liệu thống kê của Bộ Y tế năm 2019, Việt Nam có đến 10 triệu dân sống chung với virus viêm gan B. Điều đáng cảnh báo là có đến 90% bệnh nhân không biết mình nhiễm virus viêm gan B. Điều này gây khó khăn cho việc điều trị của bác sĩ và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phục hồi của bệnh nhân. Để giúp mọi người có thể dễ dàng nhận biết dấu hiệu bệnh viêm gan B, THTeashop sẽ chỉ ra những triệu chứng, biểu hiện thường gặp, dễ nhận biết nhất của bệnh lý nhiễm virus viêm gan B. Mong bài viết sẽ cung cấp cho bạn những thông tin bổ ích.

1. Thủ phạm gây nên bệnh viêm gan B

Hepatitis B virus (HBV) gọi tắt là virus viêm gan B được biết đến là nguyên nhân chính gây ra bệnh viêm gan B. 

Virus HBV là thủ phạm gây nên bệnh viêm gan B

Virus HBV là thủ phạm gây nên bệnh viêm gan B

Năm 1970, kháng nguyên bề mặt của virus viêm gan B được nhà khoa học Baruch, Blumberg và cộng sự phát hiện lần đầu tiên. Sáu năm sau, năm 1976, các tác giả mới gọi kháng nguyên này là HBsAg.

Về cấu trúc virus, virus viêm gan B có cấu trúc hình cầu, vỏ bọc lipoprotein và kháng nguyên bề mặt HBsAg. Đặc biệt cấu trúc kháng nguyên HBsAg có thể thay đổi để trở thành nhiều tuyp khác nhau.

Tuy nhiên, sự khác biệt cấu trúc này rất may không có ý nghĩa về mặt lâm sàng, chúng chỉ có ý nghĩa trong nghiên cứu và dịch tễ học.

Trên cấu trúc capsid của virus có kháng nguyên HBeAg lõi và kháng nguyên HBcAg. 

Kháng nguyên HBcAg chỉ tồn tại trong tế bào gan mà không tìm được trong máu bệnh nhân nhiễm virus viêm gan B. HBeAg còn được gọi là kháng nguyên trung hòa quá trình nhân lên của virus, nếu kết quả HBeAg dương tính tức viêm gan B đang tiến triển.

Nói về bộ gen của virus HBV, HBV có cấu trúc di truyền là ADN sợi kép, có chứa enzym ADN polymerase có khả năng phiên mã ngược, giúp tổng hợp bộ gen virus trong cơ thể người.

Khi xâm nhập vào cơ thể con người, HBV trú ngụ ở gan, sau đó nhân lên theo chu trình ADN→ ARN→ ADN để tạo virus mới và phá vỡ tế bào gan giải phóng ra máu ngoại vi gây nên bệnh viêm gan virus B với những dấu hiệu bệnh viêm gan B đặc trưng.

>>> Xem thêm: Điều Trị Viêm Gan B Cấp Tính Và Biện Pháp Phòng Tránh Hiệu Quả

2. Nhận diện những dấu hiệu bệnh viêm gan B

Viêm gan tối cấp, viêm gan cấp và viêm gan mạn là ba thể bệnh lý gây ra bởi virus viêm gan B. Nếu không được điều trị, tình trạng bệnh lý này có thể tiến triển thành xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan.

Theo nghiên cứu lâm sàng, viêm gan virus B đa phần diễn ra âm thầm, triệu chứng không rõ rệt. Đặc biệt những bệnh nhân mạn tính rất khó nhận biết được bệnh lý viêm gan B.

Tuy nhiên những dấu hiệu điển hình của bệnh viêm gan B có thể gặp trong lâm sàng kể đến vàng da, vàng mắt, sốt (khi chưa vàng da), mệt mỏi, tiểu sậm màu, chán ăn, buồn nôn, nôn, đau tức vùng gan…

2.1. Vàng da, vàng mắt

Vàng da, vàng mắt được xem là biểu hiện rõ ràng nhất của bệnh lý viêm gan B. Vàng da có thể gây ra bởi sắc tố da của mỗi cá thể hay thiếu máu tan huyết hay các bệnh lý đường mật và đặc biệt là các bệnh lý về gan.

Cần nhấn mạnh một lưu ý, ở những người viêm gan B biểu hiện vàng da thường phải đi kèm với vàng mắt (vàng củng mạc mắt).

Vàng da, vàng mắt- dấu hiệu điển hình bệnh viêm gan B

Vàng da, vàng mắt- dấu hiệu điển hình bệnh viêm gan B

Người bệnh sẽ thấy biểu hiện vàng da xuất hiện từ từ không rõ ràng. Đầu tiên xuất hiện vàng củng mạc mắt rồi dần lan ra toàn thân. Một lưu ý là mức độ vàng da vàng mắt sẽ gần như tỉ lệ thuận với tình trạng bệnh lý của cơ thể.

Ở những bệnh nhân mắc các bệnh lý về gan như viêm gan B thì nguyên lý gây nên hiện tượng vàng da vàng mắt là việc tăng nồng độ bilirubin trong máu ngoại vi.

Gan có nhiệm vụ liên hợp bilirubin (một sản phẩm trong con đường dị hóa của hem tế bào hồng cầu) với acid glucuronic thành bilirubin liên hợp không gây độc cho cơ thể. Theo nghiên cứu, bilirubin là hợp chất có màu vàng.

Khi tế bào gan bị nhiễm virus, những hoạt động chức năng của tế bào sẽ bị ảnh hưởng. Điều này là nguyên nhân của hiện tượng tăng bilirubin máu.

Hầu hết các bệnh nhân đến khám đều đang trong giai đoạn vàng da tức thời kỳ toàn phát của bệnh. Trong thời kỳ khởi phát (thời kỳ tiền vàng da) những dấu hiệu bệnh không đặc trưng, có thể gặp ở mọi bệnh lý khác nhau hoặc ngay trong sinh lý do đó mà đến khi biểu hiện vàng da xuất hiện thì bệnh nhân mới đến xét nghiệm.

2.2. Đau tức vùng hạ sườn phải là dấu hiệu của bệnh viêm gan B

Hạ sườn phải là khu vực phía trên bên phải bụng, là khu vực giải phẫu của một số bộ phận như gan, mật. Khi gặp tình trạng đau, tức, ấn vào thấy rất đau là dấu hiệu cảnh báo viêm gan B thời kỳ toàn phát.

Khi tế bào gan bị nhiễm virus viêm gan B, virus sử dụng những nguyên liệu của chính cơ thể bệnh nhân để tiến hành chu trình nhân lên.

Sau đó khi virus mới được tạo thành chúng giải phóng độc tố, phá tế bào gan và lây nhiễm sang các tế bào gan lành khác. Chu trình tiếp diễn đến khi lượng độc tố tích tụ nhiều gây các phản ứng đau, sự phá hủy tế bào gan, sự tăng kích thước khối u khiến gan to và gây đau.

Đau tức hạ sườn phải- dấu hiệu bệnh viêm gan B

Đau tức hạ sườn phải- dấu hiệu bệnh viêm gan B

Tuy nhiên phản ứng đau ở khu vực hạ sườn phải có thể gây nên bởi những tác nhân khác như một va chạm vật lý, bệnh lý liên quan đến mật, đau dạ dày tiến triển,… 

Thời kỳ đầu của quá trình nhiễm virus, dấu hiệu bệnh viêm gan B là đau hạ sườn phải diễn ra âm thầm, cảm giác chỉ đau âm ỉ, không rõ ràng, và một tỷ lệ lớn bệnh nhân không có biểu hiện này. Đôi khi biểu hiện này bị nhầm lẫn với đau dạ dày. 

Do đó khi cảm nhận được cơn đau vùng hạ sườn phải trong bệnh lý về gan, bệnh lý của bạn đang trong thời kỳ toàn phát, cần được điều trị ngay.

>>> Xem thêm: Bài Thuốc Chữa Viêm Gan B Từ Thảo Dược Thiên Nhiên

2.3. Những dấu hiệu bệnh viêm gan B không đặc hiệu

Có thể nói, viêm gan B tiến triển rất âm thầm. Những biểu hiện bệnh nhân gặp phải trong trong khoảng thời gian đầu sau khi nhiễm virus hay gặp như mệt mỏi, sốt nhẹ (trước khi vàng da), nhức đầu, đau khớp, chán ăn, buồn nôn, rối loạn tiêu hóa.

2.3.1. Dấu hiệu bệnh viêm gan B toàn thân

Những dấu hiệu toàn thân như mệt mỏi, sốt nhẹ thường gặp ở mọi bệnh lý hay những biểu hiện sinh lý bình thường.

Sốt nhẹ

Sốt nhẹ là dấu hiệu khó nhận biết của viêm gan B

Tình trạng sốt nhẹ xảy ra do quá trình miễn dịch của cơ thể. Khi virus xâm nhập vào cơ thể sẽ ngay lập tức được hệ miễn dịch phát hiện, những phản ứng để loại bỏ virus liên tiếp xảy ra.

Khi đó những chất hoạt mạch hay những sản phẩm của phản ứng miễn dịch có thể gây một số tác dụng như khởi phát quá trình tạo ổ viêm, làm tăng nhiệt độ cơ thể gây tình trạng sốt. 

Tình trạng sốt nhẹ ở bệnh nhân viêm gan B thường diễn ra vào buổi chiều. Ở bệnh nhân viêm gan B, cảm giác mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân khiến bệnh nhân luôn trong tình trạng nặng nề, khó chịu.

2.3.2. Tình trạng đau khớp- biểu hiện không đặc trưng của viêm gan B

Trong lâm sàng rất nhiều bệnh nhân viêm gan B có biểu hiện đau khớp đặc biệt là khi vận động. Theo quan sát lâm sàng không phải tất cả bệnh nhân viêm gan B đều có biểu hiện đau khớp.

Đau khớp còn là biểu hiện ngoài gan, do đó không được xem là những biểu hiện đặc trưng cho bệnh lý viêm gan B.

Đau khớp

Đau khớp thường xuất hiện trên lâm sàng ở những bệnh nhân viêm gan B

2.3.3. Những biểu hiện rối loạn tiêu hóa ở mức độ vừa phải xảy ra ở bệnh nhân viêm gan B

Trên lâm sàng, rất nhiều trường hợp bệnh nhân viêm gan B có biểu hiệu rối loạn tiêu hóa ở mức độ vừa phải. Chán ăn, đắng miệng, buồn nôn, tiêu chảy, táo bón là tình trạng bệnh nhân viêm gan B có thể gặp phải.

Một trong những vai trò của gan là tạo mật. Tùy tính chất thức ăn, lượng mật tiết ra có thể thay đổi. Khi gan bị phá hủy bởi virus viêm gan B, lượng mật tiết ra hàng ngày biến đổi.

Nếu mật được tiết ra ít hơn so với nhu cầu, tiêu hóa giảm hiệu quả, lipid không được nhũ tương hóa hoàn toàn, gây rối loạn tiêu hóa. Bệnh nhân có hiện tượng tiêu chảy hoặc táo bón.

Như vậy, viêm gan B là nguyên nhân gián tiếp gây nên những vấn đề về tiêu hóa. Khi sốt, mệt, ăn không tiêu bệnh nhân có cảm giác chán ăn, từ đó có thể gây sút cân, hốc hác.

2.4. Xuất hiện những phát ban đỏ và dấu sao mạch là dấu hiệu bệnh viêm gan B

Hiện nay những bằng chứng khoa học để chứng minh cơ chế gây nên hiện tượng phát ban mẩn đỏ và sao mạch ở bệnh nhân viêm gan B không đầy đủ.

Các nhà y học vẫn đặt ra những giả thuyết cho vấn đề này là độc tố tích tụ dưới da nhiều gây mẩn đỏ, ngứa, phát ban.

Dấu sao mạch là hiện tượng xuất hiện vết đỏ trên cơ thể được mô tả là có trung tâm đỏ ở giữa, xung quanh là những nhánh mạch đỏ khác nhau. Điều đặc biệt là khi ấn vào dấu sao mạch này chúng sẽ biến mất, khi nhả tay ra những dấu đỏ lại xuất hiện như hiện tượng dồn máu đến các vi mạch.

Cơ chế xuất hiện dấu sao mạch trong các bệnh lý về gan như xơ gan hay viêm gan virus B chưa được rõ ràng. Các giả thuyết đưa ra cho hiện tượng này không liên quan đến việc tân sinh mạch máu mới, mà do sự giãn nở các mạch máu trước đó.

Hình dạng dấu sao mạch

Hình dạng dấu sao mạch

Viêm gan B làm thời gian bán hủy của estrogen giảm, nồng độ estrogen huyết thanh tăng từ đó gây giãn mạch máu.

Ngoài ra một số trường hợp làm tăng estrogen máu là phụ nữ mang thai hoặc phụ nữ đang uống thuốc tránh thai.

Phát ban và dấu sao mạch được xem là những dấu hiệu bệnh viêm gan B chỉ điểm ở mức độ chính xác trung bình. Ở người viêm gan C, dấu sao mạch được coi là biểu hiện của sự tiến triển bệnh nặng hơn.

>>> Xem thêm: Thuốc Chữa Viêm Gan B Tốt Nhất Đang Được Sử Dụng Hiện Nay

3. Sự lây nhiễm virus viêm gan B và những biện pháp phòng tránh hiệu quả

Virus viêm gan B (HBV) có đường lây truyền giống với virus HIV là đường máu, đường từ mẹ sang con và đường tình dục.

Việc tiếp xúc với máu bệnh nhân viêm gan B thông qua những vết thương hở trên cơ thể người lành là con đường chính lây nhiễm virus viêm gan B. Với đường máu, tiêm chích, dùng chung bàn chải đánh răng, máy cạo râu với bệnh nhân đều có nguy cơ lây nhiễm cao.

Virus viêm gan B lây thẳng từ mẹ sang con do đó trong suốt thai kỳ người mẹ cần thường xuyên xét nghiệm để ngăn ngừa nguy cơ mắc mới virus viêm gan B. Với những bệnh nhân viêm gan B khi mang thai cần tham khảo tư vấn của bác sĩ. 90% trẻ nhỏ mắc viêm gan B từ mẹ đều chuyển sang ung thư gan, rất nguy hiểm đến tính mạng trẻ.

Tình dục không an toàn là con đường lây nhiễm virus viêm gan B. Tuân thủ theo nguyên tắc một vợ một chồng, chung thủy, quan hệ an toàn (sử dụng bao cao su,…) giúp làm giảm tỷ lệ mắc viêm gan B. 

Hiện nay đã có vacxin phòng virus viêm gan B, việc tiêm vacxin sẽ tạo miễn dịch thụ động giúp ngăn ngừa nhiễm virus viêm gan B. Tuy nhiên tùy loại thuốc mà có thời gian giải phóng thuốc khác nhau, vì vậy việc tiêm nhắc lại vacxin rất cần thiết.

4. Một số xét nghiệm virus viêm gan B thông thường, hiệu quả

Dựa theo những dấu hiệu bệnh viêm gan B, người bệnh đến các cơ sở y tế xét nghiệm viêm gan B có thể thực hiện xét nghiệm ban đầu hoặc chuyên sâu.

Những xét nghiệm đánh giá viêm gan B ban đầu là xét nghiệm kháng nguyên bề mặt virus HBsAg. 

Một xét nghiệm nữa là xét nghiệm anti- HBs hay còn được biết đến là kháng thể đặc hiệu với kháng nguyên HBsAg của virus viêm gan B. Tuy nhiên trong xét nghiệm này chỉ có thể xác định bệnh nhân có kháng thể đặc hiệu với virus HBV mà không xác định hiện tại bệnh nhân còn mang virus hay không.

Để đánh giá tình trạng phát triển của virus viêm gan B bệnh nhân cần làm xét nghiệm chuyên sâu hơn.

Một số những xét nghiệm kể đến là xét nghiệm men gan, HBeAb, HBeAg, HBcAb, Anti-HBc IgM, HBV-DNA. Mỗi xét nghiệm đều có những ý nghĩa trong việc kiểm soát, phân loại, đánh giá tình trạng phát triển, tổn thương của gan.

  • HBeAb– Xác định bệnh nhân đã xuất hiện miễn dịch với virus viêm gan B hay chưa.
  • HBeAg- Xét nghiệm này cho biết virus HBV đang nhân lên, không hoạt động hay ở dạng đột biến.
  • HBcAb– Đây là cơ sở nhận biết bệnh nhân đã phơi nhiễm với virus viêm gan B hay chưa. Xét nghiệm này cho biết bệnh nhân đã từng, đang mắc virus viêm gan B. Ở những người tiêm vacxin phòng virus viêm gan B kháng thể Anti- HBc không được sản xuất.
  • Anti-HBc IgM– Xét nghiệm cho kết quả dương tính khả năng bệnh nhân mắc viêm gan B cấp tính còn với kết quả âm tính bệnh nhân bị viêm gan B mạn tính..
  • HBV-DNA- chỉ số này càng cao nguy cơ tổn thương gan càng lớn.

Xét nghiệm sớm virus viêm gan B giúp làm giảm nguy cơ mắc viêm gan B và gây tổn thương gan.

Lời kết

Viêm gan B có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, tỷ lệ bệnh nhân mắc viêm gan B đang dần tăng lên theo thời gian. Vì vậy việc phổ cập những dấu hiệu bệnh viêm gan B cho mọi người trở nên rất cần thiết. Việc phát hiện sớm viêm gan B sẽ giúp bệnh nhân kiểm soát tình trạng bệnh lý tốt nhất. Những hậu quả kéo theo của viêm gan B mạn tính lâu dài như ung thư gan, xơ gan ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng của cơ thể. 

Những biện pháp phòng tránh viêm gan B tương tự như phòng tránh nhiễm HIV. Quan hệ tình dục an toàn, sàng lọc trước sinh là những biện pháp quan trọng. Khi gặp những dấu hiệu bệnh viêm gan B như vàng da, vàng mắt, mệt mỏi không rõ nguyên nhân, sốt nhẹ, đau vùng hạ sườn phải, bạn hãy đến ngay những cơ sở y tế gần nhất để xét nghiệm virus HBV.

Nếu có những thắc mắc hay những mối lo về sức khỏe, những bệnh lý về gan, hãy liên hệ HOTLINE 18006091 để được nhận sự tư vấn tận tình, tận tâm từ đội ngũ nhân y tế THTeashop.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091