Gan Nhiễm Mỡ Nên Kiêng Gì Và Ăn Gì Nhanh Khỏi

[banner id="7762"]

Gan Nhiễm Mỡ Nên Kiêng Gì Và Ăn Gì Nhanh Khỏi

Theo số liệu thống kê của Bộ Y tế Việt Nam năm 2019, tỉ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ ở Việt Nam chiếm khoảng 20-30 % dân số. Nó cho phần nào cho chúng ta thấy được mức độ phổ biến của căn bệnh này. Chế độ ăn uống là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến sự tiến triển của bệnh cũng như hiệu quả điều trị bệnh. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn các thông tin hữu ích về vấn đề gan nhiễm mỡ nên kiêng gì và ăn gì nhanh khỏi để bạn có thể xây dựng một chế độ ăn phù hợp với bản thân mình.

1. Khái niệm gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ nên kiêng gì

Khái niệm gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ (thoái hóa mỡ gan) là tình trạng lượng mỡ tích tụ trong gan chiếm trên 5% tổng trọng lượng của gan.

  • Ở người bình thường, lượng mỡ tích tụ tại gan chỉ chiếm từ 2-4 % trọng lượng của gan.
  • Ở người bị gan nhiễm mỡ, lượng mỡ tích tụ tại gan sẽ chiếm tỉ lệ cao bất thường, cụ thể trên từng giai đoạn của bệnh:
    • Giai đoạn 1: chiếm 5-10 % trọng lượng gan
    • Giai đoạn 2: chiếm 10-20 %  trọng lượng gan
    • giai đoạn 3: chiếm trên 20 % trọng lượng gan. 

Gan nhiễm mỡ được phân thành 2 loại: gan nhiễm mỡ không do rượu bia hoặc gan nhiễm mỡ không do nguyên nhân rượu bia.

Gan là một tạng có khả năng hoạt động bù trừ và tái sinh rất tốt. Chỉ 25 % tế bào gan cũng có thể đáp ứng hoạt động như 1 lá gan bình thường.

Chính vì vậy, không chỉ riêng gan nhiễm mỡ mà hầu hết các bệnh liên quan đến gan đều tiến triển thầm lặng, giai đoạn đầu thường ít biểu hiện triệu chứng ra ngoài. Bệnh thường được phát hiện khi đã tiến triển ở giai đoạn nặng.

Tiến triển của bệnh là từ người bình thường mắc gan nhiễm mỡ giai đoạn 1, phát triển đến giai đoạn 2, 3 dẫn đến xơ gan, ung thư gan.

Theo thống kê có tới 25% người bị viêm gan có bệnh tiến triển và có biến chứng xơ gan, ung thư gan. Đây đều là những biến chứng cực nguy hiểm đến sức khỏe, thậm chí là tính mạng của bệnh nhân.

Chính vì vậy việc phát hiện bệnh sớm cũng như hiểu biết về gan nhiễm mỡ nên kiêng gì và ăn gì đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc tăng hiệu quả điều trị bệnh, đặc biệt là làm giảm nguy cơ gặp phải biến chứng của bệnh. 

2. Nguyên nhân gan nhiễm mỡ 

Gan nhiễm mỡ nên kiêng gì

Nguyên nhân gan nhiễm mỡ

Nguyên nhân gan nhiễm mỡ được phân thành 2 nhóm lớn là nguyên nhân do rượu và nguyên nhân khác. Đây cũng chính là cơ sở để phân loại gan nhiễm mỡ.

2.1. Nguyên nhân do rượu

Nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ mắc gan nhiễm mỡ ở những người hay uống rượu bia chiếm tới 90%. Có nghĩa là cứ 10 người thường xuyên uống rượu bia thì có tới 9 người bị gan nhiễm mỡ.

Quả thật là một con số rất lớn và đáng báo động. Điều này cũng cho thấy rằng, rượu là một trong những nguyên nhân quan trọng hàng đầu gây ra tình trạng gan nhiễm mỡ. 

Cơ chế chính gây ra bệnh gan nhiễm mỡ do rượu là do suy giảm chức năng chuyển hóa lipid tại gan. Có tới 90% lượng rượu đưa vào cơ thể được hấp thu chuyển hóa tại gan.

Trong khi đó, ethanol – thành phần chính có trong rượu bia khi tới gan sẽ được enzym gan chuyển hóa thành acetaldehyde là một chất rất độc với cơ thể. Tiếp đó, acetaldehyde sẽ tiếp tục được chuyển hóa thành acid acetic là chất không độc với cơ thể và được thải trừ ra ngoài.

Khi bạn thường xuyên đưa rượu và cơ thể sẽ khiến cho gan phải hoạt động quá mức. Hậu quả là gan bị suy yếu, 4 chức năng của gan bao gồm chuyển hóa, chống độc, tạo mật và dự trữ cũng sẽ bị suy giảm.

Và quan trọng, khi phải chuyển hóa ethanol liên tục sẽ khiến cho tỷ lệ NADH/ NAD+ tăng gây tăng tích tụ mỡ tại gan và gây ra bệnh gan nhiễm mỡ do rượu.

2.2. Nguyên nhân khác

Bên cạnh nguyên nhân do rượu thì một số nguyên nhân khác có thể gây ra bệnh gan nhiễm mỡ như bệnh đái tháo đường, cao huyết áp, béo phì hoặc có thể là do tác dụng không mong muốn của thuốc gây ra. 

Cơ chế chung của gan nhiễm mỡ do các nguyên nhân nêu trên gây ra là chúng đều làm rối loạn quá trình chuyển hóa chất béo tại gan, tăng tích tự mỡ tại gan và cuối cùng gây bệnh gan nhiễm mỡ. 

>>>Xem thêm: Nguyên Nhân Bị Gan Nhiễm Mỡ Nên Làm Gì Điều Trị Hiệu Quả

3. Triệu chứng gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ nên kiêng gì

Triệu chứng gan nhiễm mỡ

Như đã nói ở trên, gan nhiễm mỡ tiến triển thầm lặng và rất ít có biểu hiện ngoài. Bệnh thường được phát hiện khi đã ở giai đoạn nặng hoặc sau một lần đi khám vô tình phát hiện các chỉ số bất thường của men gan. Một số triệu chứng của bệnh gan nhiễm mỡ có biểu hiện ra ngoài là:

Vàng mắt, vàng da

Vàng mắt, vàng da là triệu chứng khá phổ biến và khá dễ phát hiện ở người bị gan nhiễm mỡ. Tuy nhiên, triệu chứng này không đặc trưng cho bệnh gan nhiễm mỡ mà hầu như các bệnh do tổn thương gan đều có biểu hiện này. 

Một trong 4 chức năng chính của gan là chức năng chuyển hóa. Sản phẩm thoái hóa của nhân hem của hồng cầu là bilirubin tự do. Bilirubin tự do không tan trong nước được chuyển hóa tại gan để tạo thành chất tan trong nước là bilirubin liên hợp.

Tuy nhiên, khi gan bị tổn thương, quá trình chuyển hóa này bị giảm hiệu suất khiến bilirubin tự do theo tuần hoàn quay trở lại phân bố trên khắp cơ thể gây ra triệu chứng vàng da, vàng mắt.

Ăn không ngon miệng, chán ăn, mệt mỏi

Các glucid, protein, lipid phải được chuyển hóa tại gan thì mới có thể hấp thu được. Chính vì vậy, khi bị gan nhiễm mỡ nói riêng và tổn thương gan nói chung thì khả năng hấp thu các chất này cũng như một số loại vitamin tan trong dầu bị giảm xuống.

Đó là nguyên nhân vì sao bệnh nhân cảm thấy ăn không ngon miệng, chán ăn và mệt mỏi. 

Buồn nôn, nôn, rối loạn tiêu hóa

Đây cũng là triệu chứng hay gặp ở người bị gan nhiễm mỡ. Gan là nút giao giữa hệ tiêu hóa và hệ tuần hoàn. Khi gan bị tổn thương sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hóa và gây ra các triệu chứng cụ thể như buồn nôn, nôn, rối loạn tiêu hóa.

Ngoài các triệu chứng nêu trên, người bị gan nhiễm mỡ còn có thể bị gặp các triệu chứng khác như đau hạ sườn phải, nước tiểu sẫm màu, khó tập trung, suy giảm trí nhớ. 

>>>Xem thêm: Gan Nhiễm Mỡ Triệu Chứng – Cảnh Báo Những Nguy Hiểm Của Gan Nhiễm Mỡ

4. Gan nhiễm mỡ nên kiêng gì – Lời khuyên của chuyên gia 

Theo các chuyên gia, chế độ ăn đóng vai trò rất quan trọng với quá trình điều trị bệnh gan nhiễm mỡ. Một bệnh nhân khi nắm vững các kiến thức liên quan đến gan nhiễm mỡ nên kiêng gì, nên ăn gì và xây dựng cho mình một chế độ ăn uống khoa học sẽ có khả năng điều trị bệnh khỏi nhanh hơn. 

4 Nguyên tắc được các chuyên gia đưa ra nhằm khuyến khích người bệnh tự xây dựng cho mình một chế độ ăn hợp lý để hỗ trợ điều trị gan nhiễm mỡ sẽ được bật mí ngay sau đây.

4 nguyên tắc vàng

4 nguyên tắc xây dựng chế độ ăn

4.1. Gan nhiễm mỡ nên kiêng gì – Chế độ ăn ít carbohydrate

Chế độ ăn của người bị gan nhiễm mỡ nên hạn chế các thực phẩm chứa nhiều carbohydrate. Đối với những người có gan bị tổn thương, khi nạp carbohydrate vào cơ thể, chúng sẽ trở thành gánh nặng cho gan.

Carbohydrate sẽ được gan chuyển hóa thành chất béo và tích lũy tại gan ở dạng mỡ. Ngoài ra, ăn các loại thực phẩm chứa nhiều carbohydrate cũng là nguyên nhân gây tăng đường huyết trong máu, tăng nguy cơ tích lũy chất béo tại gan và dẫn đến mắc bệnh gan nhiễm mỡ. 

Những thực phẩm giàu carbohydrate mà bệnh nhân bị gan nhiễm mỡ nên tránh như ngũ cốc, bột mì, khoai tây, gạo…

4.2. Bổ sung lượng protein vừa đủ cho mỗi bữa ăn

Bổ sung lượng protein vừa đủ cho mỗi bữa ăn giúp bệnh nhân ổn định lượng đường huyết, duy trì cân nặng vừa phải đồng thời làm giảm cảm giác đói, thèm ăn. 

Gan chịu trách nhiệm chuyển hóa protein cho cơ thể, để cơ thể có thể hấp thu các chất dinh dưỡng này để tạo ra năng lượng nhằm phục vụ việc nuôi sống cơ thể.

Tuy nhiên, nếu bổ sung quá nhiều protein thì chúng cũng có thể trở thành gánh nặng đối với gan. Các chuyên gia khuyến khích nên bổ sung cho cơ thể khoảng 1,2-1,5g protein/ 1kg trọng lượng/ ngày.

Việc bổ sung lượng protein hợp lý sẽ vừa giúp cải thiện các tổn thương ở gan vừa giúp tái tạo tế bào gan cho người bệnh. 

4.3. Bổ sung đúng loại chất béo

Nhiều người có quan điểm sai lệch rằng người bị gan nhiễm mỡ thì không nên ăn thực phẩm chứa chất béo. Đây là một quan điểm sai lầm. Vì trên thực tế, cơ thể vẫn cần được cung cấp năng lượng để cung cấp năng lượng duy trì hoạt động sống của tế bào. 

Vậy điều chúng ta cần làm ở đây chính là phải kiểm soát lượng chất béo đưa vào cơ thể mỗi ngày. Cụ thể, là sẽ giữ kiểm soát không để lượng chất béo và cholesterol được đưa vào cơ thể qua các bữa ăn không vượt quá 25% tổng năng lượng trong ngày. 

Chất béo không no được coi là chất béo lành mạnh mà bệnh nhân bị gan nhiễm mỡ có thể dùng để bổ sung cho cơ thể mình. Các loại chất béo không no có tác dụng kiểm soát nồng độ cholesterol cho cơ thể, mang lại nhiều lợi ích cho người mắc bệnh gan nhiễm mỡ.

Có thể bổ sung các chất béo lành mạnh cho bệnh nhân qua một số loại thực phẩm như dầu thực vật, dầu cá, các loại đậu, bơ trái, các loại hạt, dầu ô liu…

4.4. Chia nhỏ các bữa ăn trong ngày

Việc chia nhỏ các bữa ăn trong ngày không chỉ có lợi cho gan mà còn rất có lợi đối với hệ tiêu hóa. Ăn quá no sẽ gây nên gánh nặng tiêu hóa đối với hệ tiêu hóa và gây áp lực lên gan, khiến cho lá gan đang bị tổn thương của bạn sẽ tiến triển nhanh hơn, nặng hơn.

Không chỉ người bị bệnh gan nhiễm mỡ mà tất cả mọi người cũng nên tập thói quen không ăn quá no trong mỗi bữa ăn. Chỉ nên duy trì mức no ở khoảng  80% để đảm bảo tốt cho sức khỏe của chính mình. 

5. Gan nhiễm mỡ nên kiêng gì ?

Đồ ăn chiên rán, dầu mỡ

Đồ ăn chứa nhiều dầu mỡ

Vậy những nhóm thực phẩm nào không có lợi với người bị gan nhiễm mỡ ? Gan nhiễm mỡ nên kiêng gì ? Tất cả sẽ được trả lời ngay phần dưới đây. 

5.1. Gan nhiễm mỡ nên kiêng gì – Thực phẩm giàu chất béo

Gan nhiễm mỡ là tình trạng lượng mỡ tích tụ ở gan quá nhiều vượt quá ngưỡng sinh lý bình thường. Vậy nên, việc giảm các thực phẩm giàu chất béo là một điều hiển nhiên đối với người bị gan nhiễm mỡ. 

Người bị gan nhiễm mỡ nên bổ sung chất béo bằng dầu thực vật hay thay vì các loại mỡ động vật (bò, lợn, vịt, gà…) trừ mỡ cá vẫn có thể dùng được.

Cụ thể, các loại thực phẩm chứa nhiều chất béo nên hạn chế dùng cho người bệnh là thịt bò, thịt cừu, thịt heo, thịt gia cầm, lòng đỏ trứng hay các loại thịt chế biến sẵn như thịt hộp, thịt nguội, xúc xích… 

5.2. Gan nhiễm mỡ nên kiêng thực phẩm giàu tinh bột gì

Sử dụng thường xuyên các loại thực phẩm chứa nhiều tinh bột như bún, phở, cơm, bánh mì… dẫn đến việc tăng carbohydrate tới gan. Điều này khiến cho quá trình đường phân diễn ra mạnh mẽ từ đó làm gia tăng tổng hợp acid béo, tích tụ mỡ gây gan nhiễm mỡ.

Đó chính là lý do vì sao người bị gan nhiễm mỡ phải luôn kiểm soát lượng tinh bột nạp vào cơ thể mỗi ngày. Người bị gan nhiễm mỡ chỉ nên nạp tinh bột vào cơ thể thông qua một số loại thực phẩm chứa tinh bột và có nhiều chất xơ cũng như có chỉ số đường (GI) thấp như ngô, khoai, gạo lứt…

Người bị gan nhiễm mỡ có thể áp dụng tiêu chuẩn dinh dưỡng do Viện Dinh dưỡng Quốc gia đưa ra để điều chỉnh lại lượng tinh bột cho hợp lý.

Theo hệ tiêu chuẩn này, lượng tinh bột tiêu chuẩn dành cho mỗi người là khoảng 12-15 đơn vị (1 đơn vị tương đương với 1 lát bánh mì (27g), 1 bát cơm (55g), khoai tây (95g) hoặc 84g khoai lang).

Sẽ tùy theo cân nặng và thể chất của người bệnh mà tiêu chí này có thể tăng lên hoặc giảm xuống. Người bệnh có thể tham khảo thêm ý kiến của các bác sĩ và chuyên gia để điều chỉnh sao cho hợp lý. 

5.3. Thực phẩm cay nóng gì mà người bị gan nhiễm mỡ nên kiêng

Không chỉ với người bị gan nhiễm mỡ mà cả người bình thường cũng nên tránh xa các loại thực phẩm cay nóng. Thực phẩm cay nóng không chỉ gây ảnh hưởng xấu đến gan mà còn tác động lên các cơ quan khác trong cơ thể, ví dụ điển hình nhất là dạ dày.

Trong quá trình chế biến thức ăn dành cho người bị gan nhiễm mỡ, nên tránh sử dụng các loại gia vị có tính cay như tỏi, ớt, gừng, tiêu, mù tạt… Đây đều là những loại nguyên liệu mà các chuyên gia khuyến nghị nên xếp vào danh sách gan nhiễm mỡ nên kiêng gì

5.4. Gan nhiễm mỡ nên kiêng gì – Rượu bia, chất kích thích 

Rượu bia được xếp riêng là một nhóm nguyên nhân gây nên tình trạng gan nhiễm mỡ. Điều này đã cho ta thấy được tầm nguy hiểm của những loại đồ dùng này đối với cơ thể, đặc biệt là với người bị gan nhiễm mỡ.

Vậy nên, nếu bạn là người đang mắc gan nhiễm mỡ thì nên tuyệt đối tránh xa rượu bia, chất kích thích. Còn với những đối tượng đang có nguy cơ hay cả người bình thường thì cũng nên biết cách tiết chế, không nên sử dụng rượu bia quá nhiều để giảm nguy cơ gặp phải bệnh gan nhiễm mỡ cũng như một số bệnh lý nguy hiểm khác.

>>>Xem thêm: Gan Nhiễm Mỡ Kiêng Ăn Gì Để Giúp Nhanh Khỏi Bệnh

6. Gan nhiễm mỡ nên ăn gì ?

Thực phẩm nên bổ sung

Thực phẩm có lợi cho gan

Bên cạnh việc tránh xa các loại thực phẩm trong danh trách gan nhiễm mỡ nên kiêng gì nêu trên, bệnh nhân bị gan nhiễm mỡ nên bổ sung thêm một số loại thực phẩm có lợi cho gan, hỗ trợ điều trị quá trình điều trị bệnh gan nhiễm mỡ. 

6.1. Bổ sung hoa quả tươi, rau xanh

Hoa quả tươi và rau xanh có tác dụng rất tốt trong việc làm mát gan, hỗ trợ tăng cường chức năng gan. Bổ sung rau xanh, hoa quả vào các bữa ăn hàng ngày giúp cho người bệnh nâng cao sức đề kháng, cải thiện sức khỏe và làm giảm tình trạng tích tụ mỡ trong gan.

Một số loại rau củ quả được các chuyên gia khuyên dùng cho người bị gan nhiễm mỡ là: rau cải, súp lơ, rau má, rau cần, bưởi, cam…

6.2. Bổ sung cá 

Người bị gan nhiễm mỡ có thể thay thịt bằng cá trong mỗi bữa ăn. Như chúng ta đã biết, cá chứa hàm lượng dinh dưỡng rất cao nên rất có lợi đối với sức khỏe con người.

Bên cạnh đó, cá không chứa nhiều chất béo như một số loại thịt khác nên giảm được nguy cơ tích lũy chất béo cho cơ thể. Và đặc biệt, Omega-3 có trong cá có tác dụng làm giảm nồng độ chất béo lưu hành trong máu từ đó hỗ trợ cải thiện tốt cho người bị gan nhiễm mỡ. 

>>>Xem thêm: Gan Nhiễm Mỡ Uống Gì Để Nhanh Khỏi Bệnh

7. Gan nhiễm mỡ nên kiêng gì – Một số lưu ý

Một số lưu ý quan trọng dành cho người bị gan nhiễm mỡ:

  • Nên xây dựng chế độ ăn khoa học cho riêng mình. Điều này sẽ mang lại nhiều lợi ích cho việc phòng và điều trị bệnh.
  • Tuyệt đối không uống rượu bia trong và sau quá trình điều trị.
  • Tuân thủ phác đồ điều trị do bác sĩ đưa ra nếu có.

Với bệnh gan nhiễm mỡ, dinh dưỡng có mối liên hệ mật thiết và luôn đóng vai trò rất quan trọng, quyết định tới hiệu quả của quá trình điều trị. Hy vọng những thông tin cung cấp ở trên đã giúp bạn có thể xây dựng cho riêng mình một chế độ ăn khoa học, hợp lý để có thể hỗ trợ tốt cho việc điều trị bệnh. Nếu còn bất cứ thắc mắc nào liên quan đến bệnh gan nhiễm mỡ, bạn có thể gọi đến HOTLINE 18006091 để nhận được tư vấn từ các chuyên gia hàng đầu của THTeaShop.

Tham khảo thêm một số sản phẩm giúp bạn bảo vệ gan tốt hơn tại đây.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091