Gan Nhiễm Mỡ Triệu Chứng, Cảnh Báo Những Nguy Hiểm Của Gan Nhiễm Mỡ

[banner id="7762"]

Gan Nhiễm Mỡ Triệu Chứng, Cảnh Báo Những Nguy Hiểm Của Gan Nhiễm Mỡ

Theo các số liệu thống kê của Bộ y tế năm 2019, 30-35% số trường hợp bị gan nhiễm mỡ tiến triển thành xơ gan, 90% mắc gan nhiễm mỡ có liên quan đến rượu trong đó 50% bệnh nhân bị biến chứng xơ hóa gan, 14% gan nhiễm mỡ có thể tiến triển gây ung thư gan. Gan nhiễm mỡ rất nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Do vậy cần nắm vững các kiến thức về bệnh gan nhiễm mỡ cũng như gan nhiễm mỡ triệu chứng.

Gan nhiễm mỡ triệu chứng.

Gan nhiễm mỡ triệu chứng

1. Cơ chế bệnh sinh của gan nhiễm mỡ

Như đã tìm hiểu có thể thấy gan là tạng trong cơ thể có vai trò rất quan trọng trong việc chuyển hóa các chất, đặc biệt là chuyển hóa mỡ. Đối với chức năng chuyển hóa mỡ, thì gan vừa giữ vai trò tiêu thụ mỡ, vừa giữ vai trò sản xuất Triglyceride.

Khi chức năng chuyển hóa mỡ của gan bị rối loạn khiến cho lượng mỡ (Triglycerid) tích tụ lại trong gan gan trên 5% trọng lượng của gan thì được gọi là gan nhiễm mỡ. Ngoài ran gan nhiễm còn liên quan đến sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố nội tiết tố, dinh dưỡng và di truyền.

Gan nhiễm mỡ triệu chứng là các các dấu hiệu để ta nhận biết bệnh. Gan nhiễm mỡ được chia làm hai nhóm chính: gan nhiễm mỡ (ALD) do rượu và gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD).  Phổ biến hơn là tình trạng gan nhiễm mỡ không do rượu, với diễn tiến thầm lặng, gây nhiều biến chứng nghiêm trọng và ngày càng thu hút sự quan tâm của mọi người trong lĩnh vực gan mật. Gan nhiễm mỡ tiến triển có thể dẫn đến xơ gan và ung thư gan.

2. Gan nhiễm mỡ triệu chứng

GS.TS. Đoàn Văn Long đã từng nhận định rằng: “ Đại đa số trường hợp gan nhiễm mỡ đều diễn ra một cách âm thầm, không có triệu chứng gì, một số trường hợp thì người bệnh có cảm giác mệt mỏi chán ăn, đau tức vùng gan, khám sờ thấy gan to.”.

Khi gan nhiễm mỡ tiến triển đến giai đoạn viêm gan, xơ gan, ung thư gan thì người bệnh còn xuất thêm các triệu chứng khác như: vàng da, vàng mắt, dấu sao mạch dưới da, có thể xuất hiện các dấu son trong lòng bàn tay, cổ trướng và lách to,… Và cụ thể các triệu chứng diễn ra như thể nào, hãy cùng THteashop tìm hiểu nhé !

2.1. Gan nhiễm mỡ triệu chứng khi chưa tiến triển thành viêm gan, xơ gan, ung thư gan

Gan nhiễm mỡ khi chưa tiến triển thành viêm gan, xơ gan, ung thư gan hay còn gọi là gan nhiễm mỡ độ I. Ở giai đoạn này người bệnh xuất hiện các triệu chứng không điển hình như mệt mỏi, chán ăn, gan to nhưng không nhiều,… rất khó để tư phát hiện bị gan nhiễm mỡ. Và có thể phát hiện qua thăm khám, siêu âm gan.

Ở giai đoạn I gan nhiễm mỡ nhẹ có thể cải thiện tình trạng bệnh thông qua thói quen ăn uống: không sử dụng bia, rượu, ăn nhiều chất béo và nội tạng động vật, tăng cường vận động, tập luyện thể dục, thể thao.

Chuyển sang giai đoạn gan nhiễm độ II (lượng mỡ chiếm 10-20% trọng lượng gan), các triệu chứng mệt mỏi, chán ăn, gan to,.. xuất hiện nhiều hơn với cường độ mạnh hơn. Tuy nhiên chưa tiến triển thành xơ gan, viêm gan, ung thư gan.

2.1.1. Mệt mỏi, chán ăn

Mệt mỏi, chán ăn

Mệt mỏi, chán ăn là triệu chứng xuất hiện trong hầu hết gan nhiễm mỡ triệu chứng

Mệt mỏi chán ăn là triệu chứng hay gặp trong các bệnh lý về gan trong đó có gan nhiễm mỡ. Khi bị gan nhiễm mỡ chức năng gan bị suy giảm khiến gan không hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyển hóa của mình.

Khiến cho cơ thể bệnh nhân thiếu hụt các chất dinh dưỡng và năng lượng cần thiết để duy trì hoạt động hàng ngày. Bệnh nhân lúc nào cũng trong tình trạng mệt mỏi, mắt mũi kém sắc, nhợt nhạt, xanh xao, ngủ nhiều,…

Nếu tình trạng thiếu hụt chất dinh dưỡng trầm trọng bệnh nhân có thể bị suy dinh dưỡng, cơ thể kiệt sức,… gây ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống hàng ngày.

Ngoài ra, khi chức năng chuyển hóa của gan bị suy giảm ảnh hưởng rất lớn đến việc tiêu hóa thức ăn. Tiêu hóa thức ăn thường chậm và không thể chuyển hóa được các chất dinh dưỡng có trong thức ăn gây cho bệnh nhân cảm giác chướng bụng, đầy bụng, có thể có buồn nôn và nôn, đặc biệt là mất đi cảm giác thèm ăn bệnh nhân thường kém ăn.

2.1.2. Gan to

gan to.

Gan nhiễm mỡ triệu chứng – Gan to

Gan là một tạng chiếm một phần diện tích khá lớn trong ổ bụng nằm chủ yếu ở hạ sườn phải và phần còn lại trải dài đến vùng thượng vị. Ở trạng thái bình thường không thể sờ thấy gan dưới vùng hạ sườn phải.

Trong gan nhiễm mỡ, kích thước của gan lớn hơn bình thường qua thăm khám lâm sàng bác sĩ có thể sờ thấy gan. Gan to nguyên nhân là có thể do tình trạng gan thoái hóa mỡ, trong tế bào gan chứa đầy các giọt mỡ lớn.

Khi gan bị to ra bệnh nhân thường phải đối diện với cảm giác đau vùng bụng do kích thước gan to chèn ép vào các tạng khác trong ổ bụng, có thể gây ảnh hưởng đến nhu động của ruột gây nên chứng rối loạn tiêu hóa.

2.1.3. Đau tức vùng hạ sườn phải

Gan nhiễm mỡ gây nên các triệu chứng đau tức vùng hạ sườn phải.

Gan nhiễm mỡ gây nên các triệu chứng đau tức vùng hạ sườn phải.

Gan nhiễm mỡ là bệnh lý có liên quan mật thiết đến chế độ ăn, nếu ăn nhiều chất béo bão hòa, nhiều đường glucose và fructose khiến cho tình trạng bệnh ngày một nặng thêm, khiến cho khối lượng mỡ tích tụ trong gan tăng cao. Theo thời gian mỡ sẽ gây thoái hóa các tế bào gan gây nên viêm gan. Do đó bệnh nhân thường đau tức ở vùng hạ sườn phải.

2.2. Gan nhiễm mỡ triệu chứng khi tiến triển sang giai đoạn viêm gan, xơ gan, ung thư gan

Khi gan nhiễm mỡ xuất hiện các dấu hiệu xơ gan, viêm gan, ung thư gan,… trong 3 cấp độ của gan nhiễm mỡ có thể xác định là gan nhiễm mỡ độ III.

Với các triệu chứng như: vàng da, vàng mắt tiểu vàng, dấu sao mạch, cổ trướng, lách to. Các triệu chứng này thường xuất hiện sau các triệu chứng của gan nhiễm mỡ độ I và II sau nhiều năm nếu không điều trị và thay đổi cách ăn uống và lười vận động, thường gặp ở độ tuổi từ 50-60 tuổi. 

>>> Xem thêm: Gan Nhiễm Mỡ Cấp Độ 3 Và Những Nguy Hiểm Khó Lường

                            Triệu chứng gan nhiễm mỡ. Chế độ ăn tốt nhất cho người bệnh

2.2.1. Vàng da, vàng mắt, tiểu vàng

Vàng da, vàng mắt là triệu chứng hay gặp trong gan nhiễm mỡ.

Vàng da, vàng mắt là triệu chứng hay gặp trong gan nhiễm mỡ

Vàng da là dấu hiệu thường gặp nhất trong bệnh gan nhiễm mỡ. Triệu chứng này hay gặp ở những bệnh nhân lạm dụng rượu > 100g alcohol/ngày, trong sau nhiều tuần uống rượu sẽ xuất hiện triệu chứng. Bệnh hay gặp ở nam nhiều hơn nữ và trong độ tuổi từ 40-60 tuổi.

Trong bệnh gan nhiễm mỡ khi đã xuất hiện các biểu hiện của xơ gan tức là chức năng chuyển hóa của gan đã bị suy giảm. Bình thường gan có chức năng gắn acid glucuronic vào bilirubin tự do (dạng độc) biến chúng thành bilirubin dạng liên hợp (dạng không độc).

Khi chức năng gan bị suy giảm, nó mất đi khả năng gắn acid glucuronic vào bilirubin tự do khiến cho lượng bilirubin tự do trong máu cao gây nên vàng da, vàng mắt và nước tiểu sẫm màu. 

Triệu chứng vàng da xuất hiện nhanh, tăng dần và  có thể xuất hiện thể vàng da đậm.

2.2.2. Dấu sao mạch dưới da

Hình dạng dấu sao mạch.

Hình dạng dấu sao mạch

Quan sát hình ảnh các dấu sao mạch dưới da có thể thấy nó có hình dạng như hình mạng  nhện hay còn gọi là u mạng nhện bao gồm một tiểu động mạch ở trung tâm và xung quanh là những mạch máu nhỏ.

Dấu sao mạch có kích thước trung bình từ 0,5 – 1 cm. Các dấu sao mạch có đặc điểm là nếu dùng ngón tay ấn nhẹ vào chỗ da có vết sao mạch thì vết sao mạch đó biến mất, và thôi không dùng tay ấn nữa thí vết sao mạch lại xuất hiện trở lại.

Sự xuất hiện của các dấu sao mạch ở bệnh nhân bị gan bị nhiễm mỡ tiến triển sang xơ gan, viêm gan, ung thư gan. Do lúc này nồng độ Estrogen có trong huyết tương tăng cao gây hiện tượng giãn mạch máu, ứ máu khiến cho mạch máu lộ rõ dưới da nhìn thấy được. Đó là lí do tại các chỗ da mỏng như ở mặt, niêm mạc môi, cổ, cánh tay, ở vai hay ngực,… có thể nhìn thấy các dấu sao mạch.

2.2.3. Cổ trướng

Khi gan nhiễm mỡ tiến triển thành xơ gan thì phần lớn bệnh nhân sẽ xuất hiện các triệu chứng của xơ gan cổ trướng. Cổ trướng là tình trạng thanh dịch bị tích tụ lại nhiều trong khoang phúc mạc bụng khiến cho ổ bụng bị phình to ra. 

Sự hình thành thanh dịch trong dịch cổ tướng tuân theo một cơ chế phức tạp: hiện tượng tăng áp lực tĩnh mạch của gan và sự giảm protid trong huyết tương. Trong trường hợp bệnh nhân bị xơ gan mất bù xuất hiện thêm hiện tượng tăng áp lực mao mạch do sự tăng áp lực tĩnh mạch cửa gây nên, kèm theo hiện tượng giảm áp lực keo do Albumin giảm.

Tất cả hiện tượng đều khiến cho các chất bị thoát ra khỏi lòng mạch và tràn vào khoang phúc mạc bụng tạo thành dịch cổ trướng.

2.2.4. Gan nhiễm mỡ triệu chứng – Lách to

Lách là một tạng nhỏ nhưng giữ nhiều vai trò quan trọng hệ miễn dịch, nguồn gốc của các tế bào lympho T, lympho B và tế bào máu. Trong xơ gan thường khiến cho lách to và chúng có thể có trọng lượng 2 kg hoặc có thể nặng hơn.

Lách to do xơ gan là một biến chứng rất nguy hiểm. Bởi các tĩnh mạch lách và tĩnh mạch từ hệ tiêu hóa (bao gồm: tĩnh mạch mạc treo, tĩnh mạch thực quản-dạ dày) đều được đổ về tĩnh mạch cửa gan.

Khi gan bị xơ hóa cản trở tuần hoàn gan khiến máu bị dồn lại tĩnh mạch cửa, cản trở máu từ các tĩnh mạch đi đến tĩnh mạch cửa gan. Gây ra sự ứ máu ở các tĩnh mạch này (trong đó có tĩnh mạch lách). Các tĩnh mạch lách bị phình to ra dẫn tới tăng áp lực trong lách, dần dần khiến cho lách bị to ra.

2.3. Các triệu chứng lâm sàng của bệnh gan nhiễm mỡ

  • Men gan tăng cao: Cao nhất là chỉ số AST (tăng 2-6 lần so với bình thường), ALT tăng cao nhưng vẫn thấp hơn AST.
  • Tỷ lệ AST/ALT thường lớn hơn 2.
  • Trong trường hợp tỷ lệ AST/ALT > 3 gợi ý các tổn thương gan ở mức độ nặng.
  • Chỉ số GGT, Triglyceride, Cholesterol tăng.
  • Glucose máu tăng.
  • Acid Uric tăng.

3. Căn nguyên và các yếu tố nguy cơ gây nên gan nhiễm mỡ

3.1 Gan nhiễm mỡ do rượu – NASH

Gan nhiễm mỡ do rượu là tình trạng tích tụ mỡ trong các tế bào gan mà nguyên nhân chính là do rượu gây nên, khiến cho chức năng gan bị suy giảm.

Như đã biết gan có một vai trò rất quan trọng trong việc chuyển hóa các chất, đặc biệt là rượu. Ở gan có các enzym như ADH, bước đầu chuyển hóa ethanol (trong rượu) thành acetaldehyde (một chất độc đối với cơ thể).

Tiếp đó, nhờ chức năng giải độc gan chuyển hóa acetaldehyde thành acid acetic bằng phản ứng oxy hóa và enzym xúc tác. Sau đó, acid acetic tiếp tục được phân hủy thành năng lượng và CO2.

Gan chỉ có tác dụng chuyển hóa rượu nếu nồng độ rượu đưa vào cơ thể nằm trong ngưỡng cho phép. Đối với phụ nữ và nam ở độ tuổi trên 65 tuổi là 1 đơn vị alcohol/ngày. Đôi với nam ở độ tuổi nhỏ hơn 65 tuổi là 2 đơn vị alcohol/ngày (1 đơn vị alcohol tương đương với 10 gam ethanol).

Nếu vượt qua ngưỡng trên thì gan không chuyển hóa hết được gây rối loạn các chức năng chuyển hóa của tạo thành các hạt mỡ thế chỗ các tế bào gan bình thường. 

Hiện nay, tình trạng gan nhiễm mỡ do rượu ngày một tăng cao phần lớn là do tình trạng lạm dụng rượu, bia và ngày càng được trẻ hóa.

3.2. Gan nhiễm mỡ không do rượu – NAFLD

Các căn nguyên gây nên bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu phần lớn là do các rối loạn chuyển hóa 

3.2.1. Vai trò của việc béo phì, thừa cân nặng

Béo phì, thừa cân là nguyên nhân gây nên tình trạng gan nhiễm mỡ.

Béo phì, thừa cân là nguyên nhân gây nên tình trạng gan nhiễm mỡ

Phần lớn những người bị béo phì, thừa cân nặng đều có nguy cơ cao mắc bệnh gan nhiễm mỡ. Những người béo phì có chỉ số khối BMI > 30 Kg/m2, người thừa cân BMI trong khoảng 25-30 Kg/m2, có thể đánh béo phì bằng mức độ phân phối mỡ trong cơ thể điển hình là đo kích thước vòng bụng, ở nam giới vòng bụng > 120cm và ở nữ >88cm thì được xem là béo phì.

Ở những người béo phì, lượng mỡ dư trong cơ thể thường xuất hiện ở các cơ quan nội tạng như gan, tim,… Cùng với đó là một chế độ ăn uống nhiều chất béo, cholesterol,.. khiến cho lượng Triglyrceride vượt quá ngưỡng cơ thể có thể hấp thu được. Do đó gây ra các hiện tượng chuyển hóa mỡ không hoàn toàn mỡ tích tụ lại gan >5% trọng lượng gan gây ra gan nhiễm mỡ. 

Ngoài ra những người béo phì có nguy cơ cao mắc các bệnh khác như: đái tháo đường, bệnh huyết áp và tim mạch.

3.2.2. Vai trò kháng insulin.

Trong điều kiện bình thường, tế bào beta tuyến tụy có vai trò tiết ra insulin để đáp ứng với lượng đường huyết trong hệ tuần hoàn. Insulin tác động lên một số mô trao đổi chất, bao gồm cả mô mỡ để thúc đẩy quá trình este hóa các axit béo và dự trữ   mỡ dưới dạng các giọt lipid. Đồng thời ức chế quá trình phân giải lipid. 

Trong tế bào gan, Insulin có hoạt động thúc đẩy dự trữ glycogen, ức chế con đường Gluconeogenesis – con đường trao đổi chất để tạo Glucose. Ở bệnh nhân NAFLD, sự phát triển của đề kháng Insulin dẫn đến:

  • Tăng phân giải Lipid tế bào mỡ và tăng axit béo tự do trong tuần hoàn.
  • Giảm dự trữ Glycogen ở gan.
  • Kích thích con đường Gluconeogenes tạo Glucose. 

Dẫn đến hậu quả: tăng tích tụ lipid trong gan và tăng tiết chất béo trung tính ở dạng lipoprotein tỷ trọng rất thấp gây nên gan nhiễm mỡ.

3.2.3. Vai trò của dinh dưỡng và loạn khuẩn ruột

Nghiên cứu về chế độ dinh dưỡng có thể thấy có mối tương quan mật thiết giữa NAFLD và chế độ dinh dưỡng. Chế độ ăn mất cân bằng, việc tiêu thụ nhiều chất béo bão hòa, chất xơ thấp và chế độ ăn giàu carbohydrate đều gắn liền với nguy cơ NAFLD.

Ngoài ra chế độ ăn giàu sucrose và fructose (là chất steatogenic) có thể thúc đẩy rối loạn vi khuẩn đường ruột hoặc rối loạn điều hòa các con đường chuyển hóa lipid và hormon quan trọng làm tăng nguy cơ NAFLD.

Hệ vi sinh đường ruột là các cảm biến dinh dưỡng chính trong đường tiêu hóa và chế độ ăn uống điều chỉnh thành phần vi khuẩn đường ruột ở bệnh nhân NAFLD.

>>>Xem thêm: Nguyên Nhân Gan Nhiễm Mỡ Và Phương Pháp Phòng Tránh

4. Tiết lộ một vài điều bạn nên thực hiện cho bản thân khi xuất hiện gan nhiễm mỡ triệu chứng

Khi xuất hiện các một vài triệu chứng sau: mệt mỏi, chán ăn, gan to, vàng da, vàng mắt, dấu sao mạch,… không thể khẳng định ngay bệnh gan nhiễm mỡ. Mà nên đến đi khám sức khỏe tổng quát hoặc dùng các xét nghiệm phân biệt các bệnh về gan với bệnh gan nhiễm mỡ. 

  • Siêu âm gan: có thể phát hiện hình dạng kích thước của gan, phát hiện các tế bào gan nhiễm mỡ.
  • Xét nghiệm máu: Cholesterol máu cao, glucose máu cao,…
  • Xét nghiệm chức năng gan: Đo men gan ở bệnh nhân gan nhiễm mỡ men gan thường rất cao.
  • Sinh thiết gan.

Ngoài các xét nghiệm phân biệt gan nhiễm mỡ với các bệnh lý về gan khác khi xuất hiện các triệu chứng của gan nhiễm mỡ trên có thể giảm nhẹ các triệu chứng bằng các cách sau: 

  • Ngừng uống rượu

Rượu không tốt cho sức khỏe và gây ảnh hưởng không tốt đến chức năng của gan. Uống nhiều rượu trong thời gian dài có thể gây nên gan nhiễm mỡ do rượu. Do đó ngừng sử dụng rượu là biện pháp chính và quyết định tính thành công trong điều trị gan nhiễm mỡ do rượu.

Ngoài việc không nên sử dụng các loại thức uống có cồn người bị gan nhiễm mỡ không nên ăn các loại thực phẩm có chứa chất kích thích, chất bảo quản,…

  • Xây dựng một chế độ dinh dưỡng cân bằng cho bệnh nhân

Giảm cung cấp cho bệnh nhân các chất béo bão hòa, glucose và fructose,… không nên ăn các thực phẩm giàu cholesterol như: lòng đỏ trứng gà, nội tạng động vật. Có thể thay vào đó là các thực phẩm giàu chất xơ, nhiều rau xanh và hoa quả tươi, các loại hạt ngũ cốc. Cần bổ sung vitamin A, vitamin nhóm B, vitamin D, folate, kẽm,… nhưng vẫn đảm bảo cung cấp đủ 2000 kcal/ngày.

  • Cung cấp protein cho người bị gan nhiễm mỡ

Protein và chất đạm có nhiều trong các loại cá như cá hồi, cá ngừ,… giúp đẩy lùi và cải thiện tình trạng tích tụ mỡ trong gan. Đậu phụ tuy có hàm lượng chất béo nhưng có thể cung cấp protein có thể làm giảm quá trình tích tụ mỡ trong gan.

Ngoài ra, trong yến mạch cũng có hàm lượng chất xơ và protein tạo cho bạn cảm giác no lâu hơn nhưng không ảnh hưởng đến việc tăng cân.

  • Người bị gan nhiễm mỡ nên hạn chế ăn đồ ăn cay nóng

Các thực phẩm có vị cay nóng sử dụng nhiều làm tăng khả năng tích tụ chất béo đặc biệt là Triglyceride trong tế bào gan gây nên gan nhiễm mỡ

  • Duy trì chỉ số cân nặng BMI trong khoảng từ 20-25 Kg/m2

Đảm bảo không bị thừa cân hay thiếu cân. Thừa cân hay thiếu cân đều gây ảnh hưởng đến tình trạng sức khỏe. Đặc biệt là thừa cân hay béo phì là nguyên nhân gây nên rất nhiều bệnh lý như: Gan nhiễm mỡ, Đái tháo đường, bệnh tim mạch hay huyết áp.

  • Rèn luyện tập thể dục, thể thao đều đặn

Duy trì việc tập luyện thể dục thể thao mỗi ngày trong khoảng từ 30-45 phút tập rất tốt cho sức khỏe. Đốt cháy mỡ thừa, tiêu hao năng lượng tạo cảm giác ngon miệng. Chăm chỉ tập luyện giúp bạn có một vóc dáng cân đối, dẻo dai, khỏe mạnh nâng cao sức khỏe hạn chế mắc các bệnh về xương khớp.

>>>Xem thêm: Xét Nghiệm Gan Nhiễm Mỡ Cần Thiết Phát Hiện Bệnh Kịp Thời Hiệu Quả

Trên đây là bài viết của THteashop về gan nhiễm mỡ triệu chứng. Qua bài viết này gửi đến bạn đọc lời khuyên: “ Hãy tránh xa bia rượu để giữ cho mình một cơ thể khỏe mạnh”. Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn có thêm những hiểu biết thêm về các triệu chứng của gan nhiễm mỡ. Sau khi đọc bài viết nếu còn thắc mắc hãy gọi ngay cho chúng tôi và HOTLINE 18006091 – nơi có các dược sĩ chuyên gia hàng đầu tại THteashop sẵn sàng tư vấn trực tiếp cho bạn.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091