Các Con Đường Lây Nhiễm Viêm Gan B Và Các Cách Phòng Ngừa Hiệu Quả

[banner id="7762"]

Các Con Đường Lây Nhiễm Viêm Gan B Và Các Cách Phòng Ngừa Hiệu Quả

Viêm gan virus B đang là căn bệnh phổ biến toàn cầu và ở nước ta là khoảng 10% dân số mắc ở bất kỳ đối tượng nào, bất kỳ độ tuổi nào. Nhiễm virus viêm gan B là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các bệnh lý nguy hiểm như suy gan, xơ gan, ung thư gan. Các con đường lây nhiễm viêm gan B bao gồm: Lây nhiễm từ mẹ sang con, lây nhiễm khi quan hệ tình dục, lây nhiễm qua đường máu. Khi đã biết có những con đường nào lây nhiễm viêm gan B thì mỗi người cần có kiến thức để phòng tránh căn bệnh này một cách hiệu quả. 

1. Bệnh viêm gan B là gì?

Bệnh viêm gan B là căn bệnh phổ biến toàn cầu do virus viêm gan siêu vi B (HBV – Hepatitis B virus) gây ra, thuộc nhóm bệnh truyền nhiễm. Nước ta là nước nằm trong vùng có tỷ lệ lây nhiễm viêm gan B cao và theo số liệu ghi nhận qua các năm cho thấy tỷ lệ mắc ngày càng có xu hướng gia tăng nhanh một cách chóng mặt.

Theo chia sẻ từ PGS.TS Đỗ Duy Cường – Bệnh viện Bạch Mai: Bệnh viêm gan B là nguyên nhân đứng thứ 3 gây tử vong ở Việt Nam, tạo nên gánh nặng bệnh tật cho xã hội rất lớn.

Lây nhiễm viêm gan B

Lây nhiễm viêm gan B

Khi bị nhiễm virus HBV, bệnh có thể tiến triển nhanh dẫn đến viêm gan cấp và suy gan, hoặc bệnh cũng có thể tiến triển mạn tính dẫn đến xơ gan, ung thư gan.

Bệnh viêm gan B hay được gọi với cái tên “kẻ giết người thầm lặng” bởi khi mắc bệnh, người bệnh thường không có triệu chứng điển hình và chỉ đến khi ở giai đoạn muộn cơ thể người bệnh mới có những dấu hiệu bất thường.

Bản thân virus viêm gan B không có khả năng gây bệnh một cách trực tiếp mà nó gây bệnh một cách gián tiếp thông qua hệ miễn dịch của cơ thể.

Khi bị nhiễm virus, tế bào Kupffer sẽ nhận diện các tế bào gan đã bị nhiễm virus, sau đó kích thích quá trình viêm để sản sinh nhiều chất gây viêm như Leukotriene, Interleukin, TGF-β …. nhằm mục đích tấn công tiêu diệt tế bào nhiễm virus này, chính điều này gây tổn thương gan.

Quá trình này diễn ra trong một thời gian dài sẽ dẫn đến viêm gan B mạn tính.

>>>> Xem thêm ngay: Chỉ Số Viêm Gan B Chẩn Đoán Bệnh Phổ Biến Nhất Hiện Nay

2. Các đường lây nhiễm viêm gan B

2.1. Truyền từ mẹ sang con

Khi người mẹ bị nhiễm virus Viêm gan B thì tỉ lệ lây nhiễm sang cho thai nhi là rất cao, khả năng lây nhiễm tăng dần từ lúc mang thai cho đến khi sinh.

Đường lây từ mẹ sang con

Đường lây từ mẹ sang con

Trong 3 tháng đầu tỷ lệ lây nhiễm là 10% và lên đến  60-70% trong 3 tháng cuối của thai kỳ. Nếu không có những biện pháp ngăn chặn kịp thời thì tỷ lệ lây nhiễm có thể lên tới 90%. Và có đến 50% số trẻ này có thể bị mắc viêm gan B mãn tính hoặc xơ gan khi trưởng thành.

Như vậy, có thể thấy cũng có trường hợp người mẹ bị nhiễm virus viêm gan B nhưng khi sinh con thì không làm lây nhiễm sang con, điều này phụ thuộc vào:

  • Số lượng virus viêm gan B có trong cơ thể mẹ (tính theo ADN) trong ba tháng cuối thai kỳ.
  • Nồng độ HBeAg (đoạn kháng nguyên bề mặt) có trong người mẹ trong thời gian mang thai.

Cũng có nhiều người đặt câu hỏi “Liệu mẹ bị mắc viêm gan B thì có thể lây nhiễm viêm gan B khi cho con bú được không?” Thực tế, virus HBV có khả năng truyền vào sữa mẹ nhưng với một lượng rất nhỏ không đủ gây bệnh.

Do vậy, mẹ mắc viêm gan B thì vẫn cho con bú được bình mà không sợ lây bệnh cho con.

>>>> Xem thêm ngay: Bệnh Viêm Gan B Có Lây Không, Các Biện Pháp Phòng Tránh Lây Nhiễm

2.2. Lây nhiễm viêm gan B qua đường tình dục

Virus HBV có thể tồn tại trong tinh dịch của nam giới hoặc trong dịch tiết âm đạo của nữ giới. Do vậy quan hệ tình dục cũng là một con đường gây lây nhiễm viêm gan B Trong quá trình quan hệ tình dục, virus có thể gây lây nhiễm qua các vết xước nhỏ.

Thực tế,  các trường hợp lây nhiễm viêm gan B qua phương thức này chủ yếu xảy ra khi quan hệ tình dục đồng giới, quan hệ tập thể, mại dâm,… 

Lây qua đường tình dục

Lây qua đường tình dục

2.3. Qua đường máu

Virus viêm gan B có thể lây nhiễm khi tiếp xúc với máu của bệnh có nhiễm virus.

Điều này xảy ra trong các trường hợp như: Sự cố trong y tế khi truyền máu của người mắc viêm gan B cho người lành, sử dụng dụng cụ y tế không được vệ sinh, tiệt trùng, có chứa virus gây bệnh, tiếp xúc với máu của bệnh nhân nhiễm HBV, dùng chung bơm kim tiêm, vật dụng cá nhân như dao cạo râu, bàn chải đánh răng,…

Do đó, để đảm bảo an toàn, mỗi người nên hiểu rõ đường lây nhiễm của bệnh này để phòng tránh hiệu quả.

Lưu ý:

Virus viêm gan B có khả năng lây truyền qua đường máu, đường tình dục, đường từ mẹ sang con với khả năng lây nhiễm cao gấp 10 lần so với virus HIV. Chỉ cần một vết trầy xước nhỏ trên da tiếp xúc với máu người nhiễm virus cũng đã mở đường cho mầm bệnh đi vào cơ thể.

Virus viêm gan B được đánh giá là vô cùng mạnh, chúng có thể sống được 30 phút ở nhiệt độ 100 độ C, 7 ngày ở môi trường bình thường bên ngoài, thậm chí có thể tồn tại đến 20 năm ở nhiệt độ -20 độ C.

Trong thời gian tồn tại ngoài môi trường này, virus vẫn có thể xâm nhập vào cơ thể của người chưa có kháng thể bảo vệ. Thời gian ủ bệnh thông thường của virus viêm gan B là 75 ngày, tuy nhiên cũng có thể thay đổi trong phạm vi từ 30 đến 180 ngày.

Các xét nghiệm viêm gan B có thể phát hiện virus HBV trong 30 – 60 ngày sau khi nhiễm. Khi được xét nghiệm cho kết quả cơ thể có nhiễm virus HBV thì tùy trường hợp, có thể tiêu diệt hoàn toàn virus hoặc cũng có trường hợp virus tồn tại và phát triển thành viêm gan B mạn tính.

Lây qua đường máu

Lây qua đường máu

3. Viêm gan B có thể gây ra những biến chứng gì?

Sau một thời gian ủ bệnh, virus viêm gan B sẽ bám vào bề mặt lá gan rồi sử dụng tế bào chất của tế bào gan để sao chép mã di truyền và sinh ra nhiều virus mới.

Khi bị virus viêm gan B xâm nhập, chúng tiết ra những chất gây phá hủy tế bào gan, sau một thời gian chức năng gan sẽ suy giảm. Như chúng ta đã biết, gan là bộ phận chuyển hóa và thải trừ độc tố quan trọng nhất của cơ thể.

Khi bị viêm gan B, chức năng gan suy giảm sẽ dẫn tới hậu quả cơ thể chịu ảnh hưởng nhiều hơn bởi độc tố, lâu ngày sẽ tích tụ nhiều chất độc. Tuy vậy, viêm gan B có thể phòng tránh được bởi nhiều biện pháp cũng như được kiểm soát tốt nếu sử dụng các biện pháp điều trị phù hợp.

Nhưng nếu không được phát hiện sớm, viêm gan B sẽ tạo ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Hãy cùng tìm hiểu một số biến chứng gây ra do bệnh viêm gan B dưới đây.

  • Gây suy giảm chức năng gan

Hoạt động của tế bào gan bị nhiễu loạn, dần dần tế bào gan sẽ tự phá hủy chính nó, dẫn đến tổn thương gan. Khi chức năng gan suy giảm sẽ khiến các chức phận mà gan đảm nhiệm bị giảm sút như: Chức năng thải độc, chức năng tạo protein, chức năng chuyển hóa, chức năng sản sinh chất đông máu,…

  • Gây ra tình trạng gan nhiễm mỡ

Khi gan bị nhiễm virus HBV, sự giáng hóa Triglyceride ở gan bị suy giảm, khiến cho chất béo không được chuyển hóa mà tích tụ lại gây nên bệnh gan nhiễm mỡ.

>>>> Xem thêm ngay: Những Bài Thuốc Nam chữa Gan Nhiễm Mỡ Hiệu Quả

  • Biến chứng xơ gan

Khi tế bào gan bị viêm và tổn thương sẽ hình thành những tổ chức xơ hóa. Xơ gan rất khó để phát hiện sớm bởi vì gan có khả năng bù trừ rất tốt, chỉ đến giai đoạn muộn của bệnh thì bệnh nhân mới thấy xuất hiện những biểu hiện bất thường như chán ăn, mệt mỏi, vàng da,dễ nhiễm khuẩn,….

  • Biến chứng ung thư gan

Khi bị virus viêm gan B xâm nhập, chức năng tế bào gan suy yếu, lâu ngày có thể biến đổi chức năng dẫn đến ung thư.

Biến chứng ung thư thường xảy ra trong vòng 10 năm sau khi bị xơ gan và người bị viêm gan virus B có khả năng mắc ung thư gan cao hơn khoảng 20 lần so với người bình thường.

Các giai đoạn tiến triển của bệnh nhân mắc viêm gan B

Các giai đoạn tiến triển của bệnh nhân mắc viêm gan B

4. Biện pháp phòng tránh lây nhiễm 

Hiện nay, biện pháp phòng ngừa lây nhiễm viêm gan B hiệu quả nhất đó chính là tiêm vắc xin viêm gan B. Cần tiến hành tiêm vắc xin khi cơ thể chưa bị nhiễm virus thì mới đạt được hiệu quả phòng bệnh. Tổ chức y tế thế giới WHO khuyến cáo vacxin viêm gan B cần được tiêm càng sớm càng tốt, tốt nhất là sau khi sinh (trong vòng 24 giờ đầu), các liều tiếp theo được tiêm cách nhau tối thiểu là 4 tuần.

Tiêm vắc xin ngừa lây nhiễm viêm gan B

Tiêm vắc xin ngừa lây nhiễm viêm gan B

Trẻ em cần tiêm mấy mũi vắc xin để phòng lây nhiễm viêm gan B?

Mũi 1 cần được tiêm vắc xin viêm gan B cho trẻ ngay sau sinh, tốt nhất là trong khoảng 24 giờ sau sinh. Chỉ sử dụng vắc xin đơn giá để tiêm cho trẻ sơ sinh hoặc cũng có thể tiêm cùng với vắc xin phòng lao BCG, tuy nhiên hai mũi vắc xin này sẽ tiêm ở 2 vị trí khác nhau.

Đối với trường hợp, trẻ sơ sinh có mẹ bị nhiễm viêm gan B thì ngoài 1 mũi vắc xin viêm gan B cơ bản như các trẻ khác, cần tiêm thêm 1 mũi kháng thể HBIg (Hepatitis B Immune Globulin) trong vòng 12 – 24 giờ đầu sau sinh.

Như vậy, vắc xin viêm gan B tái tổ hợp sẽ tạo miễn dịch chủ động cho trẻ, còn huyết thanh kháng virus viêm gan B sẽ tạo miễn dịch thụ động cho trẻ. Hai mũi tiêm này cần được tiêm ở hai vị trí khác nhau.

Khi trẻ được 15 – 18 tháng tuổi, cần tiến hành lại các xét nghiệm HBsAg và anti-HBs để chắc chắn rằng trẻ đã có được miễn dịch bảo vệ và không bị lây virus HBV từ mẹ.

Trẻ sẽ được tiêm 4 mũi vắc xin phòng lây nhiễm viêm gan B theo phác đồ:

  • Mũi 1: mũi tiêm đầu tiên trong khoảng 24 giờ sau khi sinh
  • Mũi 2: sau mũi 1 một tháng
  • Mũi 3: sau mũi 2 một tháng
  • Tiêm nhắc lại sau 1 năm

Người lớn cần tiêm mấy mũi vắc xin đề phòng ngừa lây nhiễm viêm gan B?

Trước khi tiêm vắc xin viêm gan B cho người lớn thì cần tiến hành các xét nghiệm để biết cơ thể đã nhiễm virus chưa và đã có kháng thể kháng virus hay chưa. Dựa vào kết quả xét nghiệm, bác sĩ sẽ chỉ định bạn nên tiêm phòng hay không.

  • Trường hợp 1: Kết quả xét nghiệm HBsAg (-), HBsAg (+)

Tức là bạn đã từng bị nhiễm virus nhưng giờ không còn và đã có kháng thể trong huyết thanh, hoặc bạn đã được tiêm vắc xin viêm gan B.

Tuy có kháng thể nhưng cần thêm xét nghiệm thêm nồng độ kháng thể, nếu đủ nồng độ kháng thể viêm gan B thì không phải tiêm nữa, nếu không đủ nồng độ kháng thể thì cần tiêm ngừa.

  • Trường hợp 2: Kết quả xét nghiệm HBsAg (-), HBsAg (-)

Trường hợp này cơ thể chưa nhiễm virus và cũng không có kháng thể trong huyết tương, do đó cần được tiêm ngừa. 

Khi cơ thể chưa nhiễm virus và cũng không có kháng thể trong huyết tương sẽ được khuyến cáo tiêm phòng 3 mũi theo phác đồ:

    • Mũi 1: lần đầu đến tiêm
    • Mũi 2: một tháng sau mũi 1
    • Mũi 3: sáu tháng sau mũi 1
  • Trường hợp 3: Kết quả xét nghiệm HBsAg (+), HBsAg (-)

Trường hợp này cơ thể đang nhiễm virus viêm gan B nhưng lại không có kháng thể chống virus, khi đó việc tiêm vắc xin là không cần thiết vì không có tác dụng nữa. Khi đó cần làm thêm các xét nghiệm khác để đưa ra hướng điều trị.

Vắc xin viêm gan B cho hiệu quả phòng bệnh rất cao, lên đến 95%, tuy nhiên lượng kháng thể trong huyết thanh sẽ giảm dần theo thời gian.

Do đó, các chuyên gia khuyến nghị mọi người nên tiến hành xét nghiệm kiểm tra nồng độ kháng thể sau mỗi 5 – 10 năm kể từ mũi tiêm trước đó, nếu anti-HBs dưới 10UI/l thì cần tiêm thêm cho đảm bảo đủ lượng kháng thể chống lại virus viêm gan B.

Ngoài việc tiêm phòng thì người dân cũng có thể thực hiện một số biện pháp sau để phòng lây nhiễm viêm gan B.

  • Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su khi quan hệ với người không phải vợ/chồng mình.
  • Phụ nữ mang thai cần làm xét nghiệm viêm gan B để hạn chế tình trạng lây nhiễm sang con. Nếu có các biện pháp kịp thời và thích hợp, tỷ lệ trẻ không nhiễm viêm gan B là rất lớn.
  • Không dùng chung bơm kim tiêm, các vật dụng tiêm chích với người khác
  • Cần đảm bảo an toàn truyền máu, xét nghiệm kĩ càng loại bỏ những vật phẩm máu của người hiếm có nhiễm virus viêm gan B.
  • Tránh tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc vết thương hở của người bệnh nhiễm HBV 

>>>> Xem thêm ngay: Thuốc Chữa Viêm Gan B Tốt Nhất Đang Sử Dụng Hiện Nay

Các biện pháp ngừa lây nhiễm viêm gan B

Các biện pháp ngừa lây nhiễm viêm gan B

5. Cần làm gì khi biết mình bị lây nhiễm viêm gan B?

Viêm gan B nếu được chăm sóc và điều trị đúng cách thì không gây quá nhiều tác động xấu đến sức khỏe người bệnh. Nhưng nếu không được điều trị cẩn thận, bệnh nhân mắc viêm gan B rất dễ tiến triển thành các bệnh nguy hiểm hơn như viêm gan, xơ gan và ung thư gan.

Do vậy, việc đầu tiên khi phát hiện mình bị lây nhiễm viêm gan B là tiến hành các loại xét nghiệm viêm gan B để xác định mình đang ở trạng thái cấp tính hay mạn tính.

  • Nếu xét nghiệm cho kết luận bạn bị viêm gan B cấp

Tức là nếu dùng các biện pháp điều trị thích hợp thì có thể loại bỏ hoàn toàn virus, tỷ lệ khỏi bệnh khi ở giai đoạn cấp lên tới 90% ở người trưởng thành, chỉ có 10% tiến triển thành mạn tính.

  • Nếu kết quả cho kết luận bạn bị viêm gan B mạn tính

Thì bác sĩ sẽ tiến hành thêm các xét nghiệm marker viêm gan B khác như xét nghiệm kháng nguyên bề mặt (HBsAg), xét nghiệm kháng thể kháng nguyên bề mặt HBsAb, xét nghiệm HBcAb, xét nghiệm nồng độ HBV-DNA, xét nghiệm HBeAg,… và các xét nghiệm chỉ số men gan, chỉ số tổn thương tế bào gan.

Từ kết quả của các xét nghiệm trên, bác sĩ sẽ xem xét để đưa ra chỉ định dùng thuốc điều trị vì không phải trường hợp nhiễm virus viêm gan B nào cũng phải dùng thuốc.

Chỉ định dùng thuốc Tây được áp dụng trong các trường hợp cụ thể như sau:

  • Trường hợp 1: Nếu xét nghiệm HBsAg và HBeAg đều cho dương tính

Nồng độ HBV-DNA trên 100.000 copies/ml, chỉ số men gan cao gấp 2 lần giá trị bình thường, đi kèm với các triệu chứng lâm sàng như vàng da, nước tiểu sẫm màu, đau tức hạ sườn phải, mệt mỏi chán ăn,…. 

  • Trường hợp 2: Xét nghiệm HBsAg dương tính, xét nghiệm HBeAg âm tính

Nồng độ HBV-DNA trên 10.000 copies/ml, chỉ số men gan cao gấp 2 lần giá trị bình thường, đi kèm với các triệu chứng lâm sàng như vàng da, nước tiểu sẫm màu, đau tức hạ sườn phải, mệt mỏi chán ăn,….

Các thuốc dùng trong điều trị viêm gan B sẽ làm giảm lượng virus, giảm chỉ số men gan, giảm các triệu chứng bệnh chứ không có tác dụng tiêu diệt hoàn toàn virus trong cơ thể.

Do đó, người bệnh cần kiên trì thực hiện theo phác đồ, không được tự ý ngừng thuốc vì có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng, ví dụ làm bùng phát sự phát triển của virus khiến cơ thể không kiểm soát được.

Bài viết trên đây đã chia sẻ bạn đọc thêm những kiến thức về bệnh viêm gan B, con đường lây nhiễm viêm gan B cũng như cách ngừa. Rất hy vọng với những kiến thức này, bạn đọc có thể hiểu rõ hơn về căn bệnh để phòng bệnh hiệu quả nhất.

Nếu bạn vẫn còn những thắc mắc chưa được giải đáp hoặc cần thêm thông tin về những sản phẩm dưỡng gan tốt trên thị trường hiện nay đừng ngần ngại liên hệ đến HOTLINE 18006091 để được các chuyên gia của THteashop tư vấn miễn phí.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091