Men Gan Cao Là Gì Và Các Dấu Hiệu Nhận Biết Điều Trị Kịp Thời

[banner id="7762"]

Men Gan Cao Là Gì Và Các Dấu Hiệu Nhận Biết Điều Trị Kịp Thời

Men gan cao là tình trạng rất phổ biến hiện nay và có thể xuất hiện ở bất cứ độ tuổi nào. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về tình trạng này để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình. Vậy men gan cao là gì? Nguyên nhân nào gây ra tình trạng men gan cao? Dấu hiệu nhận biết men gan cao là gì? Những thực phẩm nên và không nên ăn đối với người bị men gan cao là gì? Để giải đáp cho các câu hỏi này, hãy cùng THteaShop tìm hiểu qua bài viết dưới đây. 

1. Men gan cao là gì?

Men gan thực chất là các enzyme xúc tác thực hiện các phản ứng sinh hóa quan trọng có mặt tại gan. Men gan có vai trò tham gia vào các quá trình chuyển hóa các chất quan trọng trong cơ thể. Có 4 loại men gan, cụ thể:

  • Alanine transaminase (ALT hoặc SGPT)
  • Aspartate transaminase (AST hoặc SGOT)
  • Gamma-glutamyl transferase (GGT)
  • Phosphatase kiềm (ALP)

Trong 4 loại men gan trên, AST và ALT có vai trò chủ yếu phản ánh tình trạng tế bào gan.

men-gan-cao-la-gi

Men gan cao là gì?

Bình thường, khi các tế bào gan chết đi do quá trình lão hóa thì một lượng men gan nhỏ sẽ được giải phóng vào máu (ví dụ như men ALT có nồng độ ở người bình thường là từ 9-40 IU/L). Khi có hiện tượng bất thường xảy ra ở tế bào gan khiến cho tế bào gan bị phá hủy nhiều hơn thì nồng độ men gan trong máu sẽ tăng, từ đó gây ra tình trạng men gan cao.

Chính vì vậy, có thể dựa vào nồng độ men gan trong cơ thể để chẩn đoán các bệnh lý về gan.

2. Nguyên nhân gây ra tình trạng men gan cao là gì?

Men gan cao có thể gây ra bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc xác định nguyên nhân gây ra tình trạng này có vai trò quan trọng trong xác định hướng điều trị. Vậy nguyên nhân gây ra tình trạng men gan cao là gì?

2.1. Men gan cao do viêm gan

Trong số các nguyên nhân gan ra tình trạng men gan cao thì viêm gan do virus là phổ biến nhất. Viêm gan do virus có thể do virus viêm gan A, B, C, D và E. Khi xâm nhập vào cơ thể, chúng sẽ phá hủy các tế bào gan làm tổn thương gan nghiêm trọng.

Hơn nữa, khi bị viêm gan B và viêm gan C, nếu virus hoạt động mạnh sẽ gây viêm gan mạn tính, tăng nguy cơ mắc bệnh xơ gan và ung thư gan.

Bình thường thì chỉ số AST≤ 37U/l và chỉ số ALT ≤ 40U/l, khi bị viêm gan do virus hay bất kỳ nguyên nhân nào khác thì men gan đều tăng cao đột biến. Người ta dựa vào nồng độ men gan để xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh:

  • Mức độ nhẹ: nồng độ men gan tăng từ 1 – 2 lần.
  • Mức độ trung bình: men gan tăng từ trên 2 – 5 lần.
  • Mức độ nặng: men gan tăng trên 5 lần.

>>> Xem thêm: Biểu Hiện Của Viêm Gan B Cấp Và Mạn Tính

2.2. Men gan cao do uống nhiều rượu, bia và đồ uống có cồn

Rượu bia, đặc biệt là rượu tự pha là nguyên nhân thường gặp gây hủy hoại tế bào gan dẫn đến tình trạng men gan cao. Tùy thuộc vào lượng rượu và chất lượng rượu mà lượng men gan tăng trong máu có thể khác nhau.

Khi gan bị tổn thương do rượu, chỉ số AST thường tăng gấp khoảng 2 – 10 lần so với bình thường còn chỉ số ALT thường tăng ít.

men-gan-cao-la-gi

Một số nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng men gan cao như rượu bia, thuốc độc

2.3. Men gan cao do tác dụng phụ của một số thuốc

Tự ý sử dụng thuốc như thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau,… mà không có chỉ dẫn của bác sĩ là một trong những nguyên nhân gây men gan cao. Nguyên nhân là do các thuốc này đều được chuyển hóa tại gan, nên khi lạm dụng thuốc thì gan sẽ bị quá tải, lâu ngày sẽ khiến gan bị tổn thương. 

2.4. Men gan cao do chế độ ăn uống không lành mạnh

Chế độ ăn uống có thể là một trong những nguyên nhân gây men gan cao. Nguyên nhân là do khi ăn, cơ thể có thể hấp thụ một phần độc tố có trong thực phẩm.

Đặc biệt là khi ăn các loại thực phẩm không hợp vệ sinh, có nấm mốc,… thì gan phải hoạt động nhiều hơn để tăng cường xử lý và thải độc, từ đó làm chết các tế bào gan và gây men gan cao. 

2.5. Men gan cao do bệnh lý

Một số bệnh lý có thể làm ảnh hưởng tới quá trình chuyển hóa tại gan, gây tổn thương tế bào gan và gây ra tình trạng men gan cao như: 

  • Bệnh sốt rét
  • Bệnh về đường mật: viêm đường mật, viêm túi mật, sỏi mật,…
  • Viêm gan tự miễn
  • Bệnh lý tự miễn ở ruột non.

Khi biết men gan tăng cao hơn bình thường, trước tiên hãy dừng ngay việc uống rượu bia và đi khám bệnh. Khi men gan tăng, ngoài dựa vào chỉ số men gan trong máu, bác sĩ còn dựa vào các yếu tố và các xét nghiệm khác để xác định nguyên nhân gây men gan cao như siêu âm gan, siêu âm hệ thống dẫn mật,… 

>>> Xem thêm: Xét Nghiệm Men Gan Là Gì? Khi Nào Cần Xét Nghiệm Men Gan

3. Dấu hiệu nhận biết men gan cao là gì?

Nếu ở mức độ nhẹ (men gan tăng từ 1 – 2 lần so với bình thường) thì cơ thể chưa có biểu hiện, triệu chứng rõ rệt. Tuy nhiên, nếu ở mức độ năng (chỉ số men gan tăng hơn 5 lần so với bình thường) thì triệu chứng điển hình của men gan cao sẽ thấy rõ như:

3.1. Vàng da, vàng mắt

Vàng da, vàng mắt là dấu hiệu điển hình và dễ nhận thấy bằng mắt thường nhất khi men gan tăng cao. Nguyên nhân là do khi gan bị tổn thương, sắc tố mật bilirubin không được chuyển hóa. Do đó, khi tế bào gan chết đi, chúng sẽ giải phóng và máu và gây ra hiện tượng vàng da, vàng mắt.

Ngoài vàng da, vàng mắt, móng tay cũng chuyển vàng và trong khoang miệng có màng nhầy.

men-gan-cao-la-gi

Vàng da – dấu hiệu nhận biết men gan cao

3.2. Ngứa da

Ngứa da cũng là triệu chứng điển hình khi men gan cao. Tùy thuộc vào lượng men gan tăng mà biểu hiện ngứa da có thể ở mức độ nhẹ đến nghiêm trọng.  Nguyên nhân gây ra biểu hiện này là do chức năng giải độc của gan bị suy giảm khiến các độc tố trong cơ thể không được gan đào thải mà tích tụ lại trong da gây ngứa, nổi mề đay, mụn nhọt.

3.3. Phân nhạt màu, nước tiểu sẫm màu

Đây cũng là một trong những dấu hiệu nhận biết men gan tăng cao. Triệu chứng này thường gây ra bởi men gan cao do tắc mật. Khi tắc mật, bilirubin không thể đi vào đường tiêu hóa và được thải qua đường nước tiểu nên gây ra biểu hiện phân nhạt màu và nước tiểu sẫm màu hơn bình thường.

Bên cạnh một số triệu chứng điển hình trên, người bị men gan cao có thể gặp một số triệu chứng khác như rối loạn tiêu hóa gây chán ăn. mệt mỏi, buồn nôn,…

Những triệu chứng khi men gan cao thường rất ít xuất hiện nên nhiều người không biết mình đang bị tăng men gan. Vậy nên, cần nắm rõ triệu chứng của men gan cao là gì để được chữa trị kịp thời, tránh để lâu ảnh hưởng đến quá trình điều trị và phục hồi chức năng gan. Cách tốt nhất để phát hiện liệu bản thân có bị men gan cao hay không là làm xét nghiệm kiểm tra chỉ số men gan.

4. Men gan cao có nguy hiểm không?

Chỉ số men gan được dùng để đánh giá mức độ tổn thương của gan. Do đó, để biết được khi men gan tăng cao có ảnh hưởng gì không, các bác sĩ thường dựa vào các chỉ số men gan để đánh giá. 

  • Nếu tỷ lệ AST/ALT < 1 và ALT cao hơn nhiều so với AST thì bệnh nhân có thể mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.
  • Nếu tỷ lệ AST/ALT = 1 thì bệnh nhân có khả năng mắc viêm gan virus hoặc nhiễm độc gan do thuốc.
  • Nếu tỷ lệ AST/ALT >1 thì bệnh nhân có thể bị xơ gan.
  • Nếu tỷ lệ AST/ALT >2 thì đó là dấu hiệu cảnh báo về các bệnh lý về gan do rượu.

Men gan cao nếu không được phát hiện và điều trị thì sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến tế bào gan và gây ra các bệnh lý về gan như suy gan, xơ gan,… Chẳng hạn, ở người mắc bệnh viêm gan C mạn tính, các chỉ số men gan thường chỉ tăng nhẹ, nếu không được điều trị đúng cách thì bệnh có thể diễn tiến đến xơ gan.

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào men gan cao cũng gây nguy hiểm cho người bệnh. Ví dụ, với người mắc bệnh viêm gan A cấp tính, các chỉ số men gan đều tăng cao, nhưng người bệnh viêm gan A có thể tự khỏi mà không không cần điều trị. Tuy nhiên, nếu men gan tăng do gan bị nhiễm độc nghiêm trọng thì tình trạng của bệnh nhân sẽ vô cùng nguy hiểm. 

Như vậy, khi men gan tăng cao, người bệnh cần tham khảo, lắng nghe ý kiến của bác sĩ để khống chế, kiểm soát và điều trị kịp thời.

>>> Xem thêm: Men Gan Tăng Cao – Cần Làm Gì Cho Gan Khoẻ Mạnh

5. Cách điều trị men gan cao là gì?

Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và nguyên nhân gây ra bệnh mà có phương pháp điều trị phù hợp. Cụ thể:

  • Trường hợp men gan tăng do virus viêm gan A, B, C thì cần điều trị bằng thuốc kháng virus để ức chế sự hoạt động của virus đồng thời hạ men gan.
  • Trường hợp men gan tăng cao do sử dụng rượu bia và chế độ ăn uống không hợp lý thì người bệnh cần dừng ngay việc uống rượu bia và điều chỉnh chế độ ăn uống. Đồng thời, cần kết hợp uống thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ để tăng cường chức năng gan.

Để có cách điều trị phù hợp, người bệnh cần thăm khám, xét nghiệm để xác định nguyên nhân gây ra bệnh và mức độ nặng nhẹ của bệnh. Từ đó, bác sĩ sẽ có phác đồ điều trị phù hợp với từng bệnh nhân.

6. Thực phẩm nên và không nên ăn đối với người bị men gan cao là gì?

6.1. Thực phẩm nên ăn đối với người bị men gan cao là gì?

6.1.1. Vitamin

Để gan khỏe mạnh, người bị men gan cao cần bổ sung những thực phẩm chứa nhiều vitamin A, B và C vào chế độ ăn hằng ngày. 

  • Vitamin A: có nhiều trong cà rốt, bí đỏ, cá hồi,… có tác dụng tốt trong việc tăng cường hệ miễn dịch.
  • Vitamin nhóm B (B1, B6, B12,…): có nhiều trong gạo lứt, giá, đậu, trứng, hoa quả,… giúp tăng cường hệ thống miễn dịch và chống oxy hóa.
  • Vitamin C: có nhiều trong các loại quả như cam, chanh, bưởi,… có tác dụng kích thích gan tiết mật, từ đó giúp cơ thể loại bỏ độc tố.

Những thực phẩm trên chứa nhiều vitamin có tác dụng bảo vệ gan, tuy nhiên người bị men gan cao chỉ nên bổ sung ở mức vừa phải.

men-gan-cao-la-gi

Người bị men gan cao nên bổ sung những thực phẩm nào?

6.1.2. Chất xơ

Các thực phẩm giàu chất xơ thường chứa nhiều chất oxy hóa, ngoài tác dụng hỗ trợ quá trình trao đổi chất, thúc đẩy quá trình tiêu hóa thì chúng còn giúp ổn định chức năng thải độc của gan. Không chỉ vậy, thường xuyên bổ sung chất xơ còn giúp giảm lượng chất béo tích tụ ở gan, làm giảm nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ.

Do đó, người bị men gan cao nên bổ sung thực phẩm chứa nhiều chất xơ vào bữa ăn hàng ngày.

Những thực phẩm giàu chất xơ tốt cho gan là : rau xanh như bắp cải, súp lơ, cải bó xôi,…, trái cây, các loại hạt.

>>> Xem thêm: Men Gan Tăng Cao Ăn Gì Và Ăn Thực Phẩm Nào Hiệu Quả Nhất 

6.1.3. Chất đạm

Protein là một trong những thành phần cấu tạo nên các tế bào trong cơ thể và cần thiết cho quá trình hoạt động của các cơ quan. Khi các tế bào gan bị tổn thương làm tăng men gan, khả năng miễn dịch của cơ thể sẽ giảm. Do đó, bổ sung thực phẩm giàu protein có thể thúc đẩy khả năng phục hồi tế bào gan và tăng cường chức năng gan.

Một số thực phẩm giàu protein mà người bị men gan cao nên ăn là: thịt nạc, đậu, trứng, cá,…

6.2. Thực phẩm không nên ăn đối với người bị men gan cao là gì?

Chế độ ăn uống không lành mạnh, thiếu khoa học là một trong những nguyên nhân khiến men gan tăng cao. Do đó, bạn cần kiêng một số thực phẩm và đồ uống dưới đây để ổn định và không làm men gan tăng:

6.2.1. Rượu, bia và đồ uống có cồn

Như đã phân tích ở trên, rượu bia là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng men gan cao. Không chỉ vậy, uống rượu bia trong thời gian dài có thể tăng nguy cơ mắc các bệnh như gan nhiễm mỡ, xơ gan, xơ vữa động mạch, viêm loét dạ dày,…

Chính vì vậy, bạn nên ngừng thói quen sử dụng rượu bia và đồ uống có cồn ngay từ bây giờ.

>>> Xem thêm: Điều Trị Xơ Gan Rượu, Triệu Chứng Và Cách Phòng Ngừa

6.2.2. Thực phẩm nhiều dầu mỡ

Thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ cung cấp một lượng lớn chất béo triglyceride cho cơ thể. Sau khi vào cơ thể, gan sẽ chuyển hóa những chất béo này thành năng lượng dự trữ ở các tế bào mỡ. 

Việc ăn quá nhiều thực phẩm giàu chất béo có thể gây ra hiện tượng tích trữ triglyceride ở gan do gan không thể chuyển hóa chất béo hoàn toàn. Ngoài tăng men gan, việc tích tụ chất béo ở gan còn gây ra một số bệnh lý khác như gan nhiễm mỡ, các bệnh về tim mạch,…

Do đó, cần hạn chế ăn thực phẩm nhiều dầu mỡ để hạn chế tình trạng men gan cao và giảm nguy cơ mắc các bệnh khác.

7. Cách trị men gan cao bằng cây thuốc nam

7.1. Cây atiso

Ngoài tác dụng giúp thanh nhiệt, giải độc, atiso còn có tác dụng trong việc điều trị các bệnh về gan. Hiệu quả của cây atiso đã được các nhà khoa học nghiên cứu và công nhận. Cụ thể, actiso có chứa nhiều hoạt chất như:

  • Silymarin, cynarin: giúp phục hồi, củng cố và tăng cường chức năng gan.
  • Các chất oxy hóa như quercetin, rutin, anthocyanins, luteolin,… giúp chữa trị các tổn thương ở gan và tăng cường hệ miễn dịch.

Nhờ các tác dụng trên mà atiso là cây thuốc được dân gian sử dụng phổ biến để cải thiện tình trạng men gan cao.

cay-atiso

Atiso – cây thuốc trị bệnh men gan cao

Cách cải thiện tình trạng men gan cao từ cây atiso là:

  • Cho atiso khô vào ấm nước sôi rồi hãm như nước trà
  • Lọc bỏ cặn để lấy phần nước
  • Uống 1 – 2 ly trà atiso mỗi ngày để cải thiện tình trạng men gan cao

>>> Xem thêm ngay: Cách Chữa Nóng Gan Đơn Giản Và Hiệu Quả Tại Nhà

7.2. Cây cà gai leo

Cà gai leo cũng là một cây thuốc được biết đến với công dụng cải thiện tính trạng men gan cao. Do trong cà gai leo có chứa các hoạt chất như flavonoid, saponin, solasodinon,… có tác dụng hạ men gan, giải độc gan và bảo vệ gan khỏi các tác nhân gây hại. 

Cách cải thiện tình trạng men gan cao từ cây cà gai leo là:

  • Cho 35g cà gai leo khô vào nồi chứa 1 lít nước
  • Đun sôi trên ngọn lửa vừa đến khi lượng nước còn khoảng 300ml
  • Chia lượng nước vừa sắc được thành 3 phần nhỏ và sử dụng hết trong ngày

7.3. Cây kế sữa

Cây kế sữa có chứa hoạt chất Silymarin giúp ngăn ngừa các chất có hại cho gan, thúc đẩy sự hình thành của các tế bào gan mới và hạ men gan. Do đó, cây kế sữa rất hay được sử dụng để chữa men gan cao.

ke-sua

Kế sữa – Cây thuốc trị bệnh men gan cao

Cách cải thiện trình trạng men gan cao từ cây kế sữa là:

  • Cho toàn bộ cây kế sữa vào 1 lít nước rồi đun sôi trên ngọn lửa nhỏ
  • Lọc bỏ cặn để lấy nước
  • Sử dụng phần nước sắc được từ cây kế sữa thay cho nước trà

Mặc dù có nhiều công dụng tốt cho gan, nhưng phụ nữ có thai và cho con bú không nên sử dụng cây kế sữa do cây này có một số thành phần ảnh hưởng xấu tới sức khỏe của thai nhi và trẻ nhỏ.

>>> Xem thêm: Cách Hạ Men Gan Hiệu Quả Mà Ai Cũng Nên Biết

Do đơn giản, dễ làm mà các cách trị men gan cao bằng cây thuốc nam được sử dụng nhiều. Tuy nhiên, khi sử dụng, bạn cần tham khảo ý kiến của bác sĩ để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.

Qua bài viết trên, THteaShop hi vọng bạn có hiểu biết rõ hơn về tình trạng men gan cao, biết được men gan cao là gì, nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết tình trạng men gan cao, cách điều trị men gan cao,… để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và những người xung quanh. 

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ đến HOTLINE 18006091 để được tư vấn MIỄN PHÍ về tình trạng men gan cao.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091