Nguyên Nhân Men Gan Cao Và Biện Pháp Phòng Ngừa

[banner id="7762"]

Nguyên Nhân Men Gan Cao Và Biện Pháp Phòng Ngừa

Nguyên nhân men gan cao do rất nhiều yếu tố gây nên, nó cũng là hồi chuông cảnh bảo đến tất cả mọi người về những bệnh lý mắc phải vô cùng nguy hiểm. Hiện nay, men gan cao là tình trạng phổ biến gặp ở rất nhiều người, bởi vậy mỗi người cần phải có kiến thức cơ bản nhất về nó để điều trị kịp thời. 

 nguyen-nhan-men-gan-cao

Nguyên nhân men gan cao

1.Tìm hiểu chung về men gan 

1.1.Men gan là gì

Gan có thể coi là tạng lớn nhất của cơ thể, nằm ở phía dưới cơ hoành, phía trên dạ dày, ruột và nằm phía trước thận phải. Nó đảm nhận nhiều chức năng khác nhau, có vai trò quan trọng đối với cơ thể: các chức năng chuyển hóa, chống độc, tạo mật và dự trữ. Khi các tế bào gan bị phá hủy, nó sẽ giải phóng ra các enzyme hay còn được gọi là men gan vào máu.

Men gan là chỉ các enzyme mà dựa vào đó để nhóm xét nghiệm có thể đánh giá được mức độ tổn thương, viêm, hủy hoại của nhu mô gan hướng tới. Các enzyme thường gặp ở gan bao gồm:

Alanine aminotransferase

Alanine aminotransferase – ALT (hay còn được  gọi là serum glutamic pyruvic transaminase-SGPT) và aspartate aminotransferase-AST (hay còn được gọi là serum glutamic oxaloacetic transaminase- SGOT): Hai enzyme này đều cùng thuộc nhóm enzym transaminase (hay còn được gọi là aminotransferase).

Nhóm enzym transaminase này bao gồm các enzyme nội bào, chúng có mặt trong tế bào của nhiều cơ quan khác nhau, trong đó ALT có nhiều nhất là ở tế bào gan (còn có mặt ở thận và tế bào cơ vân). Còn AST, nó có ở tế bào gan, tế bào cơ vân, cơ tim, hồng cầu, tụy, phổi và não.

Alkaline phosphatase

ALP (phosphatase kiềm): là một enzyme hydrolase có nhiệm vụ là loại bỏ các nhóm phosphate nhiều hợp chất như nucleotide, protein và alkaloid. Ngoài ra, nó còn được coi là chất chỉ điểm của tình trạng tổn thương ở gan có ứ mật.

ALP có mặt ở tất cả các mô của cơ thể nhưng đặc biệt là ở đường mật và xoang mạch gan, đồng thời còn có mặt ở xương, thận, ruột và rau thai.

men-gan-la-gi

Men gan là gì

Gamma glutamyl transpeptidase

GGT (viết tắt là γ – GT, Gamma GT): Gamma glutamine transpeptidase thuộc trong nhóm phức hợp cấu trúc glycoprotein màng, có chức năng xúc tác và chuyển hóa nhóm gamma glutamyl để thành chuỗi peptide, amino acid và nước.

So với nhiều loại enzyme khác, độ nhạy của gamma glutamine transpeptidase rất cao, xuất hiện những biến đổi về nồng độ của GGT trong máu rất sớm. Có chủ yếu ở gan (bao gồm cả mạng lưới nội bào của tế bào nội mô đường mật), thận, tụy, ruột và tuyến tiền liệt.

Vì vậy, GGT cũng mang giá trị trong đánh giá tổn thương ứ mật (không đặc hiệu bằng alkaline phosphatase).

>>> Xem thêm bài viết: Thuốc Men Gan Cao Và Các Lưu Ý Khi Lựa Chọn Sử Dụng

1.2.Men gan cao là gì

Men gan cao là do một tác nhân nào đó khiến cho tế bào gan bị phá hủy hàng loạt. Men gan tăng càng cao thì mức độ tổn thương tại gan lại càng nặng nề hơn. Men gan cao thường gặp nhiều ở người bị viêm gan hoặc các bệnh lý  liên quan đến bệnh gan do phải dùng một số loại thuốc làm men gan cao và đặc biệt là với những người nghiện rượu, bia.

1.3.Các mức độ men gan cao

AST, ALT, ALP hay GGT đều là những enzyme có trong tế bào gan. Bình thường chúng sẽ tham gia vào các hoạt động sinh hóa của gan với vai trò quan trọng trong việc tạo ra glycogen, chuyển hóa acid amin… Sự tăng lên của nồng độ men trong máu có thể coi là gắn liền với những tổn thương ở gan.

Men gan cao được phân loại thành 3 mức độ:

  • Mức độ nhẹ: Chỉ số men gan cao nhỏ hơn 5 lần so với mức bình thường.
  • Mức độ trung bình: Chỉ số men gan cao xấp xỉ 5-10 lần so với mức bình thường.
  • Mức độ nặng: Chỉ số men gan cao lớn hơn 10 lần so với mức bình thường.

2.Triệu chứng men gan cao

Nếu chỉ số men gan tăng nhẹ từ 1-2 lần so với cả mức bình thường thì cơ thể của người bệnh sẽ chưa có những triệu chứng rõ rệt. Nhưng nếu chỉ số men gan tăng hơn 5 lần so với cả mức bình thường thì các triệu chứng điển hình của men gan cao sẽ bắt đầu thấy rõ.

2.1.Vàng da

Vàng da, vàng mắt là triệu chứng dễ nhận biết nhất bằng mắt thường khi men gan tăng cao.

Nguyên nhân là do gan bị tổn thương, dẫn đến không thể chuyển hóa và thải được sắc tố mật bilirubin, tế bào gan chết đi và giải phóng vào máu, vì vậy mới gây ra tình trạng bị vàng da, vàng mắt. Không chỉ vàng da, vàng mắt mà còn có cả móng tay cũng sẽ bị chuyển vàng và trong khoang miệng có màng nhầy.

nguyen-nhan-men-gan-cao

Vàng da

2.2.Phân nhạt, nước tiểu đậm

Nếu nước tiểu của bạn mà có màu đậm hơn so với bình thường, kèm theo đó là phân có màu trắng, thì có thể coi đây cũng là 1 trong những triệu chứng để nhận biết men gan cao.

Nguyên nhân là do các muối mật đến ruột qua ống mật chủ, bilirubin bị các vi khuẩn tác động để tạo thành hợp chất hóa học được gọi là urobilinogen.

Khi không có bilirubin trong ruột, như trường hợp bị tắc nghẽn ống dẫn mật, sẽ ngăn chặn sự chuyển đổi bilirubin thành urobilinogen, kết quả là phân sẽ nhạt.

Khi gặp triệu chứng này thì người bệnh phải nhanh chóng đi đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị kịp thời. Vì khi đó, chức năng gan của bạn có thể đã bị tổn thương nghiêm trọng.

>>>Tìm hiểu thêm: Men Gan Tăng Do Nguyên Nhân Từ Đâu Và Triệu Chứng

2.3.Ngứa da

Ngứa da

Ngứa da

Một triệu chứng khác của men gan cao là ngứa da, có thể là ở mức độ nhẹ hoặc là nghiêm trọng thì phải phụ thuộc vào chỉ số men gan tăng. Nguyên nhân là các độc tố ở trong cơ thể, do bị tổn thương nên gan không đào thải được mà lại tích tụ trong da, gây ngứa ngáy khó chịu

2.4.Phù nề

Men gan cao, chức năng gan bị suy giảm, quá trình đào thải không hoạt động, dẫn đến tình trạng tích tụ lại, gây ra phù nề bất thường ở phần dưới của cơ thể như mắt cá chân hay là bàn chân

Ngoài ra còn có một số triệu chứng khác do nguyên nhân men gan cao như: buồn nôn ,đau bụng, đi ngoài, mệt mỏi, chán ăn, tâm lý thay đổi, giảm ham muốn tình dục….

Khi xuất hiện bất kỳ 1 trong các triệu chứng trên, người bệnh nên nhanh chóng đến các bệnh viện để được thăm khám, tư vấn và điều trị kịp thời. Tránh tình trạng để lâu dài, thì càng khiến bệnh thêm nặng hơn, sẽ giảm đi hiệu quả điều trị và phục hồi chức năng gan.

3.Nguyên nhân men gan cao

3.1.Viêm gan do virus là nguyên nhân men gan cao

Viêm gan do virus là nguyên nhân men gan cao gặp phổ biến và cũng vô cùng nguy hiểm. Các chủng loại viêm gan khác nhau như: viêm gan A, viêm gan B, viêm gan C, D và E. Viêm gan cấp do virus hoặc bất kỳ nguyên nhân nào cũng đều là nguyên nhân làm cho men gan cao đột biến.

Virus xâm nhập và sẽ bắt đầu được nhân lên ở tế bào gan, sau đó làm hủy hoại đến tế bào gan (phá vỡ các tế bào gan nơi mà chúng xâm nhập vào).

Tế bào gan càng bị hủy hoại bao nhiêu thì lượng men gan lại giải phóng ra càng nhiều. Bởi vậy mà trong các trường hợp viêm gan cấp tính hoặc viêm gan mạn tính hoặc là cả ung thư gan thì chỉ số men gan sẽ tăng lên nhanh một cách đột biến.

3.2.Nguyên nhân men gan cao do mắc bệnh về đường mật

Men gan tăng có thể do mắc các bệnh về đường mật như: Sỏi đường mật, nhiễm trùng đường mật, u đường mật, viêm túi mật, teo đường mật bẩm sinh hoặc là áp-xe gan.

3.3.Nguyên nhân men gan cao do bệnh xơ gan

Khi tế bào gan bị hủy hoại hàng loạt gây viêm gan cấp, hôn mê gan và gây nguy hiểm đến tính mạng. Trong trường hợp này, chỉ số men gan đã ở mức cao nên do không được điều trị nên đã gây nên viêm gan mãn tính, xơ gan, thậm chí có thể là ung thư gan.

3.4.Nguyên nhân do bệnh sốt rét

Men gan cũng có thể tăng khi mắc bệnh sốt rét do ký sinh trùng sốt rét gây nên. Đặc biệt là sốt rét ác tính vì khi đó tế bào gan và thận sẽ bị tổn thương nghiêm trọng.

3.5.Lạm dụng rượu bia là nguyên nhân men gan cao

ruou-bia-lam-men-gan-cao

Rượu bia làm men gan cao

Đây là nguyên nhân gây nên nhiều loại bệnh nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe của con người. Đặc biệt đối với người thường xuyên sử dụng rượu, bia sẽ càng gây mắc các bệnh làm cho men gan rất cao.

Các chất cồn có trong rượu bia sẽ khiến gan phải hoạt động để khử độc nhiều hơn bình thường. Cồn cũng có tác dụng đẩy nhanh quá trình tiêu hủy tự nhiên của các tế bào gan. Vì vậy sẽ khiến một lượng lớn tế bào chết đi và giải phóng nhiều men gan vào máu. 

Vì vậy, khi men gan tăng cao thì ngay lập tức ngừng ngay việc sử dụng rượu, bia, và các chất kích thích. Những sản phẩm này là con đường nhanh nhất để khiến cho bạn mắc các bệnh nguy hiểm về gan như gan nhiễm mỡ do rượu bia, xơ gan do rượu, ung thư gan.

3.6.Gan nhiễm mỡ không do rượu

Gan nhiễm mỡ không chỉ xuất hiện ở những người hay uống rượu, bia mà nó còn có thế xảy ra đối với những người không hoặc ít sử dụng đồ uống có cồn.

Gan nhiễm mỡ không do rượu là một trong những nguyên nhân làm men gan cao phổ biến. Bệnh này thường xuất hiện chủ yếu với những bệnh nhân mắc béo phì, tiểu đường tuýp 2

>>> Tìm hiểu thêm: Dấu Hiệu Men Gan Cao Là Gì Và Những Điều Cần Biết

3.7.Tác dụng phụ của thuốc là nguyên nhân men gan cao

Một trong số những nguyên nhân men gan cao ở người Việt đó là hay có thói quen tự ý sử dụng thuốc kháng sinh, kháng viêm hay thuốc giảm đau… để chữa bệnh.

Hầu như các loại thuốc này đều sẽ được chuyển hóa tại gan. Bởi vậy, nếu lạm dụng thuốc thì sẽ khiến gan sẽ bị quá tải dẫn đến tổn thương lá gan.

Đặc biệt, hiện nay, nhiều người tin dùng, tự ý sử dụng các thực phẩm chức năng, thuốc không rõ nguồn gốc đang quảng cáo tràn lan trên mạng, nó cũng có thể làm tăng nguy cơ viêm gan.

3.8.Ăn nhiều chất béo

an-nhieu-chat-beo-lam-men-gan-cao

Ăn nhiều chất béo làm men gan cao

Khi mà cơ thể nạp quá nhiều chất béo khiến dư thừa chất béo. Nếu mỡ trong gan vượt quá 5% trọng lượng gan thì sẽ được gọi là gan nhiễm mỡ, và dư thừa mỡ cũng là nguyên nhân men gan cao.

Theo thống kê thì có đến 25% là những người mắc béo phì có nguy cơ tiến triển thành viêm gan, gan nhiễm mỡ, xơ gan và nặng hơn là ung thư gan. Gan nhiễm mỡ sẽ có 2 dạng, do rượu bia và không do rượu bia.

Tuy nhiên, cả 2 đều xảy ra theo 1 cơ chế chung đó là khiến cho tế bào Kupffer hoạt động quá mức, sản xuất ra các chất gây viêm và làm hủy hoại đến tế bào gan, khiến cho men gan tăng cao.

3.9.Chế độ ăn uống

Chế độ ăn uống là một yếu tố có vai trò quan trọng giúp việc bảo vệ gan.

Nguyên nhân men gan cao là do cơ thể phải hấp thụ 1 phần độc tố chứa trong thực phẩm. Khi ăn các loại thực phẩm không đảm bảo an toàn vệ sinh, bị nấm mốc hoặc chứa chất bảo quản, hay dư thừa lượng thuốc bảo vệ, chứa độc tố, nó sẽ khiến gan phải hoạt động nhiều hơn bình thường để có thể xử lý và loại bỏ, từ đó sẽ làm chết các tế bào gan khiến men gan tăng cao, viêm gan và cả ung thư gan.

Men gan cũng có thể tăng cao trong bệnh sốt rét do ký sinh trùng sốt rét, đặc biệt là sốt rét ác tính vì tế bào gan, thận bị tổn thương hoặc các bệnh tắc đường mật do giun, viêm dạ dày cấp, sởi, viêm tụy cấp hoặc mạn tính.

4.Men gan cao có nguy hiểm không

Nếu người bệnh không được chẩn đoán và điều trị kịp thời thì sẽ khiến cho tình trạng men gan cao lâu dài và sẽ để lại nhiều hậu quả nguy hiểm như:

  • Men gan cao sẽ làm giảm tuổi thọ: Nếu chỉ số AST tăng gấp đôi so với bình thường thì sẽ tăng tỷ lệ tử vong lên đến 32% và nếu chỉ số tăng hơn gấp đôi nữa thì nguy cơ tử vong sẽ cao đến 78%. Đối với chỉ số ALT mà tăng gấp 2 lần thì tỷ lệ tử vong sẽ là 21%, khi trị số tăng hơn gấp đôi thì nguy cơ tử vong sẽ là 59%.
  • Men gan cao kéo dài và không được điều trị kịp thời sẽ gây ra biến chứng như xơ gan, u gan…
  • Men gan cao là dấu hiệu để cảnh báo các bệnh lý vô cùng nguy hiểm như viêm gan, viêm cơ, viêm thận mãn, viêm túi mật, nhồi máu cơ tim, động kinh…

Các triệu chứng ban đầu của men gan cao hầu như sẽ không thể thấy rõ. Chủ yếu người bệnh sẽ cảm thấy đau đầu, mệt mỏi, vàng da, đầy hơi chướng bụng…

Trong trường hợp men gan cao do các bệnh gan cấp tính gây nên thì sẽ xuất hiện  các triệu chứng rõ ràng hơn như mề đay mẩn ngứa, rối loạn tiêu hóa, nôn, đau bụng.

Vì vậy, bạn cần chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín để có thể được chẩn đoán và đưa ra những phương pháp điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm gây ra.

>>> Tìm hiểu thêm: Cách điều trị men gan cao an toàn hiệu quả nhất cần biết

5.Điều trị men gan cao

Để chẩn đoán và điều trị men gan cao cần phải dựa trên nguyên nhân, cơ chế của bệnh, từ đó mới có thể đưa ra được phương hướng điều trị phù hợp với bệnh nhân:

  • Nguyên nhân men gan cao do viêm gan virus gây nên thì sẽ được điều trị bằng thuốc kháng virus, hạ men gan và bảo vệ gan.
  • Nguyên nhân men gan cao do uống nhiều rượu bia thì việc đầu tiên là cần dừng ngay việc sử dụng các chất có cồn, không hút thuốc lá.

Người bệnh men gan cao nên kết hợp với duy trì chế độ ăn hợp lý, tăng cường hoa quả, rau xanh, rèn luyện thể dục thể thao thường xuyên để nâng cao thể trạng.

Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều các dược liệu thiên nhiên có tác dụng hỗ trợ phục hồi chức năng và bảo vệ lá gan được nhiều người sử dụng bởi sự hiệu quả và an toàn mà nó đem lại.

Tuy nhiên lại có nhiều người do thiếu hiểu biết nên đã sử dụng các dược liệu không rõ nguồn gốc để điều trị men gan cao, chất lượng chưa được kiểm chứng, không đảm bảo tác dụng khiến tình trạng bệnh thêm nặng hơn.

6.Phòng ngừa nguyên nhân men gan cao

phong-ngua-men-gan-cao

Phòng ngừa men gan cao

Với việc xã hội đang ngày càng thay đổi cũng khiến cho cuộc sống mỗi người phải chạy theo khiến cơ thể phải chịu những áp lực nặng nề. Chính vì thế, cơ thể phải chống chọi với nhiều loại bệnh, điển hình là làm cho men gan tăng cao.

Vì vậy mỗi người phải có một chế độ hợp lý, cũng như để phòng tránh các bệnh gây tăng men gan, chúng ta cần:

  • Đi khám sức khỏe định kỳ để theo dõi và có thể phát hiện sớm các trường hợp men gan cao nhằm chẩn đoán và điều trị kịp thời để hạn chế những nguy hiểm mà nó đem lại. 
  • Để phòng ngừa bệnh viêm gan virus, chúng ta có thể phòng ngừa được viêm gan virus A và B bằng cách đi chủng ngừa, nhất là đối với trẻ nhỏ.
  • Nên hạn chế rượu bia, chúng cũng phải ý thức tự mình hạn chế, 
  • Nên chọn những thực phẩm sạch, ăn nhiều rau củ quả để bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng
  • Hiện nay, có một số thảo dược hoặc là các thuốc có tác dụng bảo vệ gan trong trường hợp uống nhiều rượu bia nhưng không vì thế mà lạm dụng để tiếp tục uống rượu. Lưu ý là khi uống rượu bia nhiều thì không nên uống paracetamol để chống say rượu vì nó có thể lại càng gây tăng độc tính đối với gan. 
  • Cần ăn uống hợp lý, điều độ, không nhịn ăn, không ăn quá nhiều thức ăn ngọt và dầu mỡ để giảm tình trạng béo phì và gan nhiễm mỡ. 
  • Không nên quá lạm dụng vào thuốc nhất là các loại kháng sinh, giảm đau kháng viêm và cần thận trọng khi sử dụng các thực phẩm chức năng và thảo dược, cần phải đảm bảo nguồn gốc.
  • Nếu phát hiện trong gia đình có người men gan cao thì các thành viên còn lại cũng nên đi khám sức khỏe để kiểm soát được bệnh sớm, nhiều khi có thể phát hiện được các bệnh rối loạn chuyển hóa do di truyền cũng làm men gan cao.          

Trên đây là tất cả những kiến thức mà chúng tôi đã giải đáp cho các bạn. Nếu còn bất cứ thắc mắc nào hay các câu hỏi liên quan về tình trạng tăng men gan, hãy gọi ngay đến HOTLINE 1800 6091, THTeaShop sẽ giải quyết tất cả các thắc mắc giúp bạn.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091