Nhiễm Độc Gan Nguy Hiểm Như Thế Nào Và Cách Phòng Tránh

[banner id="7762"]

Nhiễm Độc Gan Nguy Hiểm Như Thế Nào Và Cách Phòng Tránh

Nhiễm độc gan hay tình trạng gan bị tổn thương ngày càng trở nên phổ biến do nhiều nguyên nhân khác nhau. Tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm như viêm gan mạn tính, xơ gan, ung thư gan hoặc gây ra nhiều ảnh hưởng đến các bộ phận khác trong cơ thể. Những bệnh này đòi hỏi phải điều trị trong khoảng thời gian dài, ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh cũng như tốn kém về mặt kinh tế.

1. Nguyên nhân nhiễm độc gan

Gan là cơ quan có chức năng chính là giải độc và thanh lọc bên trong cơ thể con người. Khi gan hoạt động bình thường sẽ thực hiện tốt chức năng lọc thải các chất độc đi vào cơ thể, từ đó có thể phòng ngừa được nhiều bệnh lý.

Mặt khác, khi gan bị nhiễm độc hay tình trạng gan bị tổn thương, chức năng hoạt động của gan bị suy giảm gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cơ thể.

 nhiem-doc-gan-1

Gan là cơ quan có vai trò quan trọng trong việc giải độc và thanh lọc cơ thể

Theo các nhà nghiên cứu, có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng gan bị nhiễm độc, cụ thể là:

1.1. Do sử dụng thuốc

Theo số liệu thống kê trên toàn thế giới cho thấy, có tới hơn 1100 loại thuốc liên quan đến việc gây tổn thương gan. Đây cũng chính là lý do phổ biến nhất khiến một số loại thuốc đã được bán ra nhưng vẫn bị thu hồi khỏi thị trường.

Cụ thể, tổn thương gan do thuốc gây ra chiếm tới 5% tổng số ca nhập viện và 50% tổng số ca suy gan cấp tính. Bên cạnh đó, tổn thương các tế bào gan do sử dụng thuốc cũng là nguyên nhân gây thất bại hàng đầu trong mô hình dự đoán độc tính đối với các xét nghiệm sàng lọc thuốc mới. 

Thuốc gây ra các tổn thương gan thông qua nhiều cơ chế hoạt động khác nhau. Khi đi vào cơ thể, thuốc có khả năng làm suy giảm trực tiếp hoặc tạo ra các chất chuyển hóa mới làm thay đổi cấu trúc và chức năng của tế bào gan.

Mặt khác, thuốc cũng có thể khởi phát quá trình đáp ứng quá mẫn, từ đó phá hủy các tế bào trong gan. 

Một số yếu tố trong các nghiên cứu liên quan đến quá trình sử dụng thuốc được cho là có thể làm tăng nguy cơ gây ra tình trạng gan bị nhiễm độc bao gồm:

  • Sử dụng thuốc trong thời gian dài.
  • Sử dụng thuốc với liều cao.
  • Thuốc có đặc tính chuyển hóa mạnh qua gan.
  • Tương tác thuốc.
 nhiem-doc-gan-2

Lạm dụng thuốc là nguy cơ dẫn đến các tổn thương gan

Các nhóm thuốc được thống kê có nguy cơ cao gây ra các tổn thương gan là:

  • Paracetamol-nguyên nhân phổ biến nhất của tổn thương gan do thuốc và suy gan cấp tính trên toàn thế giới.
  • Thuốc kháng viêm không chứa steroid (NSAID) đặc biệt là aspirin, ibuprofen và naproxen.
  • Thuốc kháng sinh như amoxicillin-clavulanate hoặc erythromycin.
  • Thuốc trị viêm khớp như azathioprine hoặc methotrexate.
  • Thuốc kháng nấm.
  • Thuốc niacin và steroid.
  • Nhóm thuốc statin.
  • Thuốc allopurinol-loại thuốc được sử dụng trong điều trị bệnh gout.

>>>> Đọc thêm: Gan Nhiễm Độc Do Đâu, Biểu Hiện Triệu Chứng Như Thế Nào Và Phòng Ngừa Ra Sao?

1.2. Nhiễm độc gan do bệnh viêm gan B, C

Theo số liệu thống kê tổng quát từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phối hợp với Liên minh Viêm gan toàn cầu (World Hepatitis Alliance) cho biết, hiện nay có khoảng 325 triệu người đang nhiễm vi rút viêm gan B,C trên thế giới.

Tuy nhiên, có tới 300 triệu người (hơn 90%) trong số đó không hề biết rằng bản thân đã mắc bệnh. Tại Việt Nam, con số thống kê cũng ở mức báo động khi có đến 10 triệu trường hợp nhiễm vi rút viêm gan B và gần 1 triệu người nhiễm vi rút viêm gan C.

Vi rút viêm gan B, C có thể lây truyền qua 3 đường bao gồm đường máu, đường tình dục và từ mẹ sang con. Khi vi rút đi vào cơ thể, hoạt lực của nó có thể gây ra tình trạng gan bị nhiễm độc, tổn thương các tế bào trong gan, dẫn đến bệnh lý viêm và kéo theo các biến chứng nặng nề hơn có thể xảy ra như xơ gan và thậm chí là ung thư gan.

1.3. Do sử dụng đồ uống chứa chất kích thích

Tình trạng gan nhiễm độc do sử dụng đồ uống chứa chất kích thích thường xuyên ngày một gia tăng do việc tiêu thụ những loại đồ uống này ngày càng phổ biến.

Đây cũng chính là nguyên nhân gây xơ gan đứng thứ 2, chỉ sau virus viêm gan B. Đồ uống chứa chất kích thích được kể đến bao gồm rượu, bia và các đồ uống có cồn khác.

nhiem-doc-gan-3

Rượu, bia và các đồ uống chứa chất kích thích là nguyên nhân gây ra tổn thương gan

Phân tích cho thấy rằng, từ 70 đến 85% lượng cồn được đưa vào cơ thể sẽ được hấp thu ở tá tràng và phần trên của ruột non.

Lượng cồn được hấp thu từ ruột sẽ theo tĩnh mạch cửa đến gan và được chuyển hóa thành Acetaldehyde – là một chất độc hại cho cơ thể và sẽ nhanh chóng được gan oxy hóa để chuyển thành Acetate.

Ở những người lạm dụng các chất kích thích thường xuyên, năng lực chuyển hóa thành Acetate của gan có giới hạn. Lúc này, Acetaldehyde được sản sinh ra với số lượng quá lớn trong gan sẽ không được oxy hóa hết.

Do đó, chúng gắn vào màng tế bào gan gây tổn thương thông qua các cơ chế gây độc, dẫn đến tình trạng viêm và hậu quả là hình thành xơ gan.

1.4. Do tiêu thụ thực phẩm không đảm bảo vệ sinh

Như đã giải thích ở trên, gan là cơ quan quan trọng đóng góp vào quá trình chuyển hóa các chất độc, bảo vệ cơ thể khỏi những tác nhân có hại. Đối với trường hợp tiêu thụ thực phẩm không đảm bảo vệ sinh vào cơ thể, các tế bào gan sẽ phải hoạt động quá sức khiến cho chức năng gan bị suy giảm nghiêm trọng.

Lúc này, các chất độc đi vào không được chuyển hóa và đào thải, dẫn đến tình trạng tổn thương gan, lâu dần sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân.

Những loại thực phẩm không đảm bảo vệ sinh chứa nhiều chất độc hại được kể đến bao gồm thực phẩm ôi thiu, thực phẩm đóng hộp, thực phẩm chứa nhiều chất phụ gia hoặc đồ ăn chiên rán bằng dầu mỡ thừa.

2. Triệu chứng nhiễm độc gan

Khi gan bị nhiễm độc và tổn thương, các triệu chứng thường sẽ xuất hiện cùng lúc như: 

  • Rối loạn tiêu hóa

Đây được xem là triệu chứng biểu hiện tình trạng gan bị nhiễm độc phổ biến nhất (chiếm 60-80%) dẫn đến cơ thể bị trì trệ, suy nhược. Các dấu hiệu rối loạn tiêu hóa xảy ra phổ biến như đầy hơi, chướng bụng, đau bụng, ăn không tiêu, không muốn ăn, buồn nôn và nôn. 

  • Nổi mụn nhọt, mẩn ngứa

Hiện tượng ngứa do gan nhiễm độc xảy ra rất phổ biến. Nguyên nhân xảy ra tình trạng ngứa vì gan bị nhiễm độc được giải thích  là do chức năng gan bị suy giảm nên việc chuyển hóa, thải độc cơ thể không còn hiệu quả, chất độc lâu dần tích tụ lại và gây kích ứng da.

>>>> Xem thêm: Bị Ngứa Cảnh Báo Bệnh Lý Nào Có Liên Quan Đến Lá Gan?

  • Đổ mồ hôi

Khi gan bị tổn thương, chức năng thanh thải của gan bị suy giảm và dễ gây nên tình trạng nóng gan. Dấu hiệu để nhận biết là người bệnh thường xuyên cảm thấy nóng trong người, đổ mồ hôi nhiều dù nhiệt độ mát mẻ và thời tiết không quá nóng.

  • Thay đổi màu sắc da

Vàng da và vàng mắt là một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất để nhận biết các vấn đề liên quan đến gan. Nguyên nhân gây ra hiện tượng này là do Bilirubin – một chất thải màu vàng được sản xuất từ mật và xử lý tại gan.

Khi gan nhiễm độc, bilirubin không được xử lý kịp có thể rò rỉ vào các mô như da và mắt, khiến chúng chuyển sang màu vàng. 

  • Giảm khả năng tình dục

Tình trạng gan nhiễm độc có thể dẫn đến rối loạn hệ bài tiết trong cơ thể, từ đó ảnh hưởng đến khả năng tình dục. Chính vì vậy, khi bị suy giảm khả năng tình dục không rõ nguyên nhân nên đi khám bệnh sớm vì rất có thể nguyên nhân bắt nguồn từ bệnh gan.

trieu-chung

Một số triệu chứng thường gặp khi gan bị tổn thương

3. Chẩn đoán và điều trị nhiễm độc gan

3.1. Chẩn đoán

Việc chẩn đoán nhằm xác định nhanh, đúng bệnh sẽ giúp ích cho công tác điều trị đi đúng hướng và đạt hiệu quả tốt nhất.

Chính vì vậy, khi nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào liên quan đến tình trạng gan bị nhiễm độc, bệnh nhân cần đến các cơ sở khám chữa bệnh và gặp bác sĩ chuyên khoa ngay lập tức để được kiểm tra, chẩn đoán và điều trị kịp thời. 

Các xét nghiệm để chẩn đoán tình trạng nhiễm độc gan bao gồm:

  • Xét nghiệm máu

Bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm máu để đánh giá chức năng gan thông qua các chỉ số men gan. 

  • Các xét nghiệm hình ảnh

Bác sĩ có thể đề nghị xét nghiệm hình ảnh để chẩn đoán chính xác các vấn đề của gan bằng các phương pháp như siêu âm, chụp cắt lớp vi tính (CT), chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc xét nghiệm hình ảnh bổ sung có thể bao gồm đo độ đàn hồi từ tính và đo độ đàn hồi thoáng qua.

>>>> Tìm hiểu thêm: Chẩn Đoán Bệnh Gan Thông Qua Phương Pháp Siêu Âm

  • Sinh thiết gan

Sinh thiết gan giúp xác định chính xác chẩn đoán viêm gan do nhiễm độc và loại trừ các nguyên nhân khác. 

 nhiem-doc-gan-8

Lấy sinh thiết gan để chẩn đoán mức độ bệnh viêm gan

3.2. Điều trị

Để đưa ra phương pháp điều trị phù hợp, bác sĩ sẽ thăm khám tiền sử bệnh cũng như thói quen sống hàng ngày nhằm xác định những nguyên nhân gây ra tình trạng tổn thương trong các tế bào gan.

Trong nhiều trường hợp, chính người bệnh đóng vai trò quan trọng khi có thể xác định rõ nguyên nhân gây ra các triệu chứng cho bản thân.

Ví dụ, ở hầu hết các trường hợp người bệnh làm việc trong môi trường tiếp xúc với các hóa chất công nghiệp, thuốc trừ sâu gây ảnh hưởng đến sức khỏe gan thì việc ngừng tiếp xúc với các chất độc đó sẽ làm giảm các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh.

Các cách điều trị viêm gan nhiễm độc cụ thể bao gồm:

  • Ngừng tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ

Bước đầu tiên chính là xác định và loại bỏ những nguy cơ được coi là nguyên nhân gây bệnh như thay đổi thuốc, tránh sử dụng các thảo dược và hóa chất độc hại cho gan, không sử dụng đồ uống chứa chất kích thích như rượu hoặc bia.

  • Chăm sóc hỗ trợ

Ở những bệnh nhân có các triệu chứng nghiêm trọng có thể sẽ được điều trị hỗ trợ bao gồm truyền dịch tĩnh mạch, dùng thuốc để giảm triệu chứng buồn nôn và nôn. Cùng với đó, bác sĩ sẽ theo dõi mức độ tổn thương bên trong gan.

  • Chăm sóc khẩn cấp

Trong trường hợp gan bị tổn thương do sử dụng Paracetamol quá liều, bác sĩ sẽ sử dụng một chất hóa học có tên là Acetylcystein ​​để giải độc ngay lập tức, thuốc có hiệu quả giải độc trong vòng 16 giờ kể từ khi dùng quá liều Paracetamol.

Bên cạnh đó, ở bệnh nhân sử dụng quá liều một số loại thuốc không phải là Paracetamol có thể điều trị hiệu quả bằng cách loại bỏ hoặc giảm liều từ từ nhằm tránh tối đa tác dụng độc hại của thuốc.

  • Ghép gan

Ghép gan là một cuộc phẫu thuật để loại bỏ một phần hoặc thay thế toàn bộ gan bị tổn thương bằng một lá gan khỏe mạnh từ người hiến tặng. Chỉ nên cân nhắc ghép gan nếu chức năng gan bị suy giảm nghiêm trọng và ghép gan có thể là lựa chọn duy nhất ở một số bệnh nhân.

Sau khi ghép gan thì người bệnh cần có một chế độ ăn uống cân bằng, giữ thói quen lành mạnh nhằm phục hồi sức khỏe hậu phẫu và giữ cho gan khỏe mạnh.

nhiem-doc-gan-6

Phương pháp ghép gan trong điều trị tình trạng nhiễm độc gan

4. Các phương pháp phòng tránh 

Thông thường, người bệnh thường chủ quan mà bỏ qua các dấu hiệu mắc bệnh nên khi phát hiện thì bệnh có thể đã ở giai đoạn nặng khiến việc điều trị lúc này vô cùng khó khăn và tốn kém nhiều chi phí.

Do đó, việc phòng ngừa các nguyên nhân có thể gây ra tổn thương gan chính là chìa khóa quan trọng giúp mỗi người có thể chủ động trong bảo vệ toàn diện và chăm sóc sức khỏe của bản thân. 

Để nâng cao sức đề kháng của cơ thể và tránh tối đa các tác động tiêu cực đến sức khỏe gan, mỗi người cần:

  • Không lạm dụng thuốc

Chỉ sử dụng thuốc theo đơn và không kê đơn khi thực sự cần thiết. Thực hiện theo các hướng dẫn sử dụng thuốc của bác sĩ, dược sĩ. Không sử dụng vượt quá liều khuyến nghị ngay cả khi các triệu chứng chưa được cải thiện.

Bên cạnh đó, cần lắng nghe tư vấn của bác sĩ, dược sĩ để tránh sử dụng thuốc gây độc cho gan.

  • Không uống rượu trong quá trình sử dụng thuốc

Rượu và thuốc là một sự kết hợp đáng lưu ý trong lâm sàng. Việc tiêu thụ rượu trong thời gian sử dụng thuốc có thể gây nên các phản ứng có hại cho cơ thể. 

  • Thận trọng với các loại thảo dược và thực phẩm bổ sung

Quan điểm cho rằng sản phẩm tự nhiên sẽ không gây hại là một quan điểm sai lầm. Khi dùng bất kỳ thuốc hay thực phẩm bổ sung nào cũng cần phải thận trọng. Nên lựa chọn những thuốc chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng. 

  • Hạn chế tiếp xúc với các hóa chất

Nếu môi trường làm việc sử dụng các hóa chất độc hại, cần thực hiện tất cả các biện pháp phòng ngừa cần thiết để tránh khỏi bị phơi nhiễm.

Nếu tiếp xúc với bất kỳ một chất độc hại nào, cần đảm bảo làm theo các hướng dẫn của nơi làm việc hoặc gọi trung tâm kiểm soát chất độc địa phương để được giúp đỡ nếu cần.

  • Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý

Chế độ ăn uống hợp lý giúp tăng cường hệ miễn dịch và thúc đẩy hồi phục chức năng gan. Nên ăn nhiều thực phẩm sạch, đảm bảo nguồn gốc xuất xứ và tốt cho gan như các thực phẩm giàu protein, vitamin và khoáng chất.

Các thực phẩm cần được bổ sung bao gồm rau xanh, hoa quả, thịt nạc, trứng, cá, sữa, bột yến mạch, các loại đỗ và chế phẩm từ đậu, bắp cải, tỏi, gan động vật. Hạn chế ăn các thực phẩm chứa nhiều đường, thực phẩm ôi thiu hoặc nhiễm hóa chất độc hại. 

>>>> Tìm hiểu thêm: Mọi Người Nên Biết Những Đồ Ăn Tốt Cho Gan Này

  • Tiêm phòng

Nếu có nhiều nguy cơ mắc bệnh viêm gan hoặc nếu đã nghi nhiễm bất kỳ dạng vi rút viêm gan nào, cần nhanh chóng xin tư vấn về việc tiêm vắc xin phòng ngừa viêm gan từ các trung tâm tiêm chủng uy tín. Đây là cách phòng tránh nhiễm độc gan chủ động và hiệu quả. 

  • Lối sống lành mạnh

Vi rút viêm gan có thể lây truyền bằng đường máu do dùng chung kim tiêm hoặc tiếp xúc với máu, dịch cơ thể người nhiễm bệnh qua vết thương hở.

Do đó, không dùng chung các vật dụng cá nhân như dao cạo râu, bàn chải đánh răng, bấm móng tay. Ngoài ra, cần tránh xa các tệ nạn xã hội như hút chích, mại dâm hay quan hệ tình dục bừa bãi.

  • Thăm khám định kỳ

Các chuyên gia khuyến cáo, tốt nhất nên kiểm tra định kỳ 6 tháng/lần nhằm đánh giá sức khỏe tổng quát nói chung cũng như sức khỏe gan nói riêng. Từ đó, phát hiện sớm và đưa ra hướng điều trị phù hợp cho từng loại bệnh. 

tu-van-su-dung-thuoc

Bác sĩ, dược sĩ đóng vai trò lớn trong tư vấn sử dụng thuốc

Trên đây là những điều cần biết về tình trạng nhiễm độc gan. Chúng tôi hy vọng bài viết sẽ giúp mọi người có thêm nhiều thông tin hữu ích trong việc bảo vệ sức khỏe bản thân cũng như phòng tránh các bệnh về gan.

Liên hệ HOTLINE 1800.6091 để được THTea Shop tư vấn miễn phí.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091