Siêu Âm Gan Là Gì Và Vai Trò Trong Chẩn Đoán Bệnh Gan

[banner id="7762"]

Siêu Âm Gan Là Gì Và Vai Trò Trong Chẩn Đoán Bệnh Gan

Siêu âm gan hiện nay là phương pháp phổ biến giúp chúng ta có thể biết được tình trạng gan của mình như thế nào thông qua hình ảnh thu được. Vậy thực chất siêu âm gan là gì và phương pháp này có thực sự hiệu quả trong việc phát hiện các bệnh lý về gan. Hãy cùng theo chân THTea shop tìm hiểu thêm các thông tin qua bài viết dưới đây nhé!

1.Siêu âm gan là gì?

Tìm hiểu về siêu âm gan

Siêu âm gan là phương pháp gì?

Siêu âm thực chất là phương pháp chẩn đoán hình ảnh từ đó đánh giá tình trạng hoạt động của các bộ phận trong cơ thể. Đây được coi là phương pháp giúp chẩn đoán các triệu chứng cận lâm sàng phổ biến và có ở hầu hết các phòng khám cũng như các cơ sở khám chữa bệnh hiện nay.

Trong đó thì siêu âm gan chính là việc đánh giá, chẩn đoán các bệnh lý và các tổn thương gan bằng hình ảnh. Việc siêu âm gan có thể được tiến hành riêng biệt hoặc gộp chung với siêu âm tổng quát ổ bụng.

Qua hình ảnh siêu âm, có thể giúp ta phân định các phân thùy, hạ thùy và hạ phân thùy của gan dựa vào mối liên hệ với động mạch chủ, tĩnh mạch cửa, tĩnh mạch dưới, tĩnh mạch gan để có phát hiện được các bệnh lý cũng như các tổn thương ở gan.

2.Siêu âm gan khi nào và phát hiện được các bệnh gì?

Siêu âm là một phương pháp phổ biến, bạn có thể yêu cầu siêu âm gan hoặc không nếu muốn kiểm tra xem sức khỏe của mình có gì bất thường hay không.

Tuy nhiên nếu cơ thể có xuất hiện những biểu hiện triệu chứng nguy hiểm của bệnh gan, bác sĩ sẽ yêu cầu bạn tiến hành siêu âm gan để đưa ra những chẩn đoán chính xác hơn, những hình ảnh siêu âm thu được sẽ cơ sở giúp bác sĩ nắm rõ tình trạng gan của bạn hiện đang như thế nào.

2.1 Một số triệu chứng bệnh nhân cần tiến hành siêu âm gan 

Triệu chứng cần siêu âm gan

Một số triệu chứng mà bệnh nhân cần siêu âm gan để kiểm tra

Nếu gặp một trong số các triệu chứng sau đây bệnh nhân cần tiến hành ngay việc siêu âm gan để phát hiện được bệnh kịp thời:

Bị vàng da, vàng mắt

Vàng da, vàng mắt là hiện tượng xuất hiện nguyên nhân là do lượng bilirubin dư thừa không được chuyển hóa và thải trừ ở gan. Với gan khỏe mạnh sẽ dễ dàng loại bỏ được bilirubin dư thừa.

Tuy nhiên nếu gan bị bệnh, lượng chất này không được thải trừ sẽ tích tụ ở trong cơ thể và gây nên vàng mắt, vàng da.

Xuất hiện màng nhện ở trên da (sao mạch)

Hiện tượng có một u mạch (tiểu động mạch) nổi trên da, xung quanh có các mạch máu nhỏ tỏa ra như màng nhện. Đây là một trong các dấu hiệu phản ánh gan của bạn có thể đang gặp vấn đề.

Bụng trướng, sưng do tích tụ chất lỏng

Bất thường tại gan là một trong những nguyên nhân gây tích tụ chất lỏng tại ổ bụng. Hoạt động của gan bị rối loạn làm giảm sản xuất protein gây giảm áp lực keo ở trong lòng mạch, khiến lượng nước thoát ra khỏi lòng mạch nhiều hơn lượng nước trở lại dẫn đến ứ dịch trong khoang bụng (trường hợp này gặp nhiều trong xơ gan).

Ngoài ra ứ máu tại gan gây tăng áp lực tĩnh mạch cửa (viêm gan, xơ gan, gan nhiễm mỡ,…) cũng có thể gây ra tình trạng này.

Đau tức phía bên hạ sườn phải (vị trí của gan)

Do vị trí của gan nằm ở phía bên hạ sườn phải nên nếu gặp bất thường tại vị trí này chứng tỏ phần lớn gan của bạn đang gặp vấn đề và cần phải kiểm tra ngay.

Nước tiểu sẫm màu

Triệu chứng này xuất hiện cũng là do bilirubin dư thừa. ở đây thường là do các nguyên nhân sau gan làm tăng lượng bilirubin trực tiếp (tan tốt trong nước và qua được màng lọc cầu thận) làm cho nước tiểu có màu vàng.

Các nguyên nhân sau gan thường là do viêm tắc ống dẫn mật dẫn đến ứ dịch mật ở gan khiến cho gan bị viêm, tổn thương.

2.2 Các bệnh lý có thể được phát hiện nhờ siêu âm gan

Tìm hiểu về siêu âm gan

Kiểm tra gan phát hiện bệnh lý

Qua việc siêu âm gan có thể giúp chúng ta phát hiện một số bệnh lý như sau:

Bệnh xơ gan

Chẩn đoán xơ gan và các giai đoạn mắc xơ gan sẽ dựa trên đặc điểm mô gan và kích thước của gan. Ở giai đoạn đầu kích thước gan tăng lên và sang giai đoạn muộn thì gan thường bị teo nhỏ đi.

Hình ảnh gan bị xơ qua siêu âm thường thấy nhu mô gan thô có xuất hiện các nốt nhỏ ở trên bề mặt gan, bờ gan lồi lõm không đều, có thể ghi nhận dịch ở ổ bụng phát hiện xơ gan cổ trướng, giãn tĩnh mạch,…

>>>Xem thêm: Xơ Gan Có Mấy Giai Đoạn Và Giai Đoạn Nào Gây Biến Chứng Nguy Hiểm

Viêm gan cấp và mạn tính

Đối với các bệnh nhân bị viêm gan cấp hoặc mạn tính qua siêu âm có thể thấy được các tổn thương ở gan, kích thước của gan tăng tuy nhiên nhu mô gan sẽ không thấy có biến đổi rõ ràng. Chúng ta có thể phát hiện được bệnh nhân bị viêm gan và đang ở mức độ nào:

  • Mức độ nhẹ: gan thường không có dấu hiệu gì bất thường nguy hiểm, đôi khi sẽ xuất hiện các triệu chứng hoặc đặc điểm tổn thương nhẹ.
  • Mức độ trung bình: ở gan bắt đầu có những dấu hiệu bất thường như: gan và lách sưng, to nhưng ở cấp độ nhẹ.
  • Mức độ nặng: lá gan xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường, có tiếng vang lớn và phân bố không đều, bề mặt lá gan nhẵn, lách bị sưng to.

Một số đặc điểm hình ảnh có thể tham khảo để chẩn đoán viêm gan cấp và mạn:

Đặc điểm

Viêm gan cấp Viêm gan mạn
Kích thước Bình Thường/Lớn Bình thường /Teo
Bờ Nhẵn Nhẵn/Không đều
Mặt sau Lõm Lồi
Chủ mô (so với lách) Đồng dạng: kém, dày Không đồng dạng, thô
Khoảng quanh cửa Echo dày và dày ³ 5 ly Echo dày và dày ³ 5 ly
Túi mật Vách phù nề hoặc không.Không có mật Vách không dày, méo dạng

Ung thư gan

chẩn đoán ung thư gan

Siêu âm gan phát hiện ung thư gan

Bệnh lý ung thư gan ở người trưởng thành thường gặp ung thư biểu bì tế bào gan còn ở trẻ em đặc biệt là dưới 2 tuổi thường là ung thư biểu mô tế bào gan.

Bệnh nhân bị ung thư khi siêu âm gan sẽ thấy gan to, bề mặt gan gồ ghề, hình ảnh của khối u sẽ là một khối rắn không đều, ở giai đoạn đầu khối u có kích thước trung bình là 3cm, sang giai đoạn cuối là 10cm. Trong trường hợp khối u bị hoại tử sẽ có lỗ rỗng ở giữa, dày và không đều. Đây là bệnh lý nguy hiểm nhất của gan do có thời gian điều trị dài và tỉ lệ tử vong cao.

Tuy nhiên để xác định chính xác có phải bị mắc ung thư gan hay không, ngoài kĩ thuật siêu âm cũng cần phối hợp với các xét nghiệm cận lâm sàng khác như làm sinh tiết gan, chụp cắt lớp, chụp MRI… để đưa ra kết luận chính xác nhất.

>>>Xem thêm: Những Dấu Hiệu Ung Thư Gan Giai Đoạn Cuối Nguy Hiểm

Bệnh gan nhiễm mỡ

Bệnh gan nhiễm mỡ thường không thấy có triệu chứng gì đặc biệt và dễ gây nhầm lẫn sang các bệnh lý về gan khác, bác sĩ có thể dựa vào việc siêu âm gan để chẩn đoán được tình trạng gan nhiễm mỡ. Ở các bệnh nhân bị mắc bệnh, hình ảnh siêu âm cho thấy gan sẽ trông sáng hơn so với bình thường và cấu trúc đường bờ của mạch máu cũng sẽ bị mờ đi.

Ngoài các bệnh lý được kể ở trên thì phương pháp siêu âm gan cũng có thể giúp phát hiện một số các bệnh lý khác như: sán lá gan, áp xe gan, u máu trong gan, nang gan,…

Từ hình ảnh siêu âm sẽ giúp cho bác sĩ xác định đúng bệnh, đúng giai đoạn bệnh và có hướng điều trị phù hợp nhất.

3.Quá trình tiến hành siêu âm gan và ưu nhược điểm của phương pháp

3.1 Tiến trình siêu âm gan

quy trình

Quá trình siêu âm gan

Khi đến siêu âm gan bệnh nhân cần phải làm các thủ tục khám bệnh và sau đó được yêu cầu ngồi chờ cho đến khi bác sĩ gọi đến tên. Các bác sĩ siêu âm thường đa số đều được đào tạo chuyên môn về giải phẫu người và siêu âm.

Sau đó người bệnh sẽ được vào một phòng riêng và thay quần áo rộng rãi thoải mái.

Trước khi siêu âm bác sĩ sẽ dùng tay ấn dò với một lực vừa phải để khảo sát xác định điểm đau. Sau đó bác sĩ sẽ bôi một lớp gel trơn lên bụng bệnh nhân trước khi đặt máy dò. Hình ảnh siêu âm gan của bệnh nhân sẽ được hiển thị ở trên màn hình máy tính trong suốt quá trình siêu âm.

Quá trình siêu âm gan có thể kéo dài trong khoảng 5 đến 30 phút tùy khu vực mức độ phát hiện bất thường dễ hay khó.

3.2 Ưu nhược điểm của phương pháp

Về ưu điểm

Đây được coi là phương pháp dùng để chẩn đoán hình phổ biến hiện nay, do:

  • Kỹ thuật siêu âm không xâm lấn nên không gây đau, gây cảm giác khó chịu cũng như làm lây các bệnh truyền nhiễm cho bệnh nhân.
  • Thao tác thực hiện dễ ràng và chi phí ít tốn kém hơn so với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác.
  • Là phương pháp không sử dụng các bức xạ, an toàn.
  • Hình ảnh siêu âm thu được rõ nét, dễ quan sát, thậm chí có thể quan sát rõ được các mô mềm.
  • Hình ảnh siêu âm phản ánh tình trạng thực của lá gan tại thời điểm đó, hỗ trợ cho việc ra quyết định tiến hành các thủ thuật tiếp theo: chọc hút dịch, sinh tiết gan,…

Nhược điểm

  • Đôi khi ở trong các giai đoạn bệnh khác nhau, hình ảnh siêu âm chưa phản ánh được chính xác và có thể gây nhầm lẫn các bệnh lý với nhau như:
  • Trong viêm gan cấp hình ảnh vách túi mật bị phù nề có thể bị nhầm lẫn sang viêm túi mật cấp. Viêm gan mạn tính thường khó phân biệt với xơ gan ở giai đoạn sớm.
  • Gan nhiễm mỡ: trường hợp không thấy gan to thì sẽ khó phân biệt với viêm gan ứ mật, viêm gan do thuốc do rượu và do lao.
  • Chất lượng hình ảnh phụ thuộc vào máy cũng như là kinh nghiệm của người siêu âm.

4. Giới thiệu về phương pháp siêu âm đàn hồi mô gan – phương pháp chẩn đoán bệnh gan chính xác hiện nay

4.1 Siêu âm đàn hồi gan là gì?

Siêu âm gan đàn hồi

Siêu âm đàn hồi mô gan

Siêu âm đàn hồi hiện nay là kĩ thuật giúp đánh giá được độ cứng của nhu mô gan thông qua việc kiểm tra độ đàn hồi của mô sau khi chịu tác động của một lực cơ học nhất đinh.

Đối với các mô có cùng bệnh lý thì sẽ có cùng độ phản hồi âm tuy nhiên độ cứng thì lại khác nhau, nếu mô càng ác tính thì độ cứng của chúng sẽ càng tăng. Chính vì vậy mà khi đánh giá được độ cứng của các mô bị tổn thương sẽ cho ta thêm cơ sở thông tin phản ánh bản chất của mô đó.

Hiện nay phương pháp siêu âm đàn hồi mô gan thường được sử dụng nhằm xác định một số bệnh lý về gan như:

Đánh giá mức độ tổn thương ở nhu mô gan

Siêu âm đàn hồi mô gan có thể giúp đánh giá sơ bộ mức độ tổn thương của gan nhờ siêu âm B – mode, căn cứ vào việc phản âm là đồng nhất hay không đồng nhất, bờ của giảm âm có rõ không, đều hay không đều, mỏng hay dày…

Siêu âm đàn hồi còn giúp đánh giá độ cứng của gan. Nếu score 1 thì tổn thương thường lành tính, mức độ nhẹ. Score 4 là u ác tính còn score 2, 3 thì cần căn cứ thêm vào các yếu tố khác để kết luận, như nếu có thêm việc tăng tưới máu thì sẽ nghiêng về u ác tính còn nếu không tăng tưới máu và diện tích ở trên elastogram không lớn hơn so với diện tích trên B – mode thì cần tiến hành thêm sinh tiết để xác định.

Đánh giá được mức độ gan xơ

Siêu âm đàn hồi đánh giá mức độ xơ gan hay còn được gọi là đánh giá đàn hồi thoáng qua. Kỹ thuật này đánh giá xơ gan của bệnh nhân dựa vào mối liên hệ độ cứng của nhu mô gan với mức độ và số lượng của tổ chức xơ, đo bằng kPa. Kết quả siêu âm sẽ được phân tích ngay sau đó cho thấy rõ được tình trạng xơ hóa của mô gan.

Ngoài ra đo độ cứng của mô gan còn có thể chỉ ra khả năng tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Mỗi đơn vị đo độ cứng tỷ lệ với nguy cơ mà bệnh nhân có thể gặp phải. Một số yếu tố sau đây cũng gây tác động lên độ cứng của gan:

  • Viêm gan: viêm gan cấp, viêm gan do rượu gây tăng tốc độ xơ hóa nên làm tăng độ cứng của mô gan.
  • Ứ mật, tắc mật ngoài gan làm tăng độ cứng.
  • Tăng áp lực cửa tỉ lệ thuận với độ cứng của gan.
  • Sung huyết gan
  • Các bệnh lý thâm nhiễm và tích tụ: nhiễm amyloidosis, thâm nhiễm tổ chức u.

Ngoài ra để phiên giải kết quả đo độ cứng trong siêu âm đàn hồi gan, bác sĩ cũng sẽ kết hợp thêm với các yếu tố khác như: tình hình dịch tễ của bệnh nhân,  giai đoạn bệnh lý, xét nghiệm chức năng gan, số lượng virus…

Một số kĩ thuật siêu âm đàn hồi gan hiện nay:

STT Kỹ thuật Tên máy Công nghệ Độ rung
1 Transient elastography  Fibroscan pSWE Rung động cơ học (VCTE)
2 ARFI Siemens Acuson pSWE Xung lực âm (RTE)
3 S-Shearwave Samsung pSWE Real Time 2D Elastography
4 SSI Supersonic Mach 30 Realtime 2D Elastography
5 GE Shearwave LOGIQ Real time Elastography

4.2 Quy trình tiến hành và ưu nhược điểm của phương pháp 

4.2.1 Các bước tiến hành siêu âm đàn hồi gan

Siêu âm gan đàn hồi

Siêu âm gan đàn hồi là phương pháp hiện đại giúp kiểm tra gan chính xác

  • Cũng giống với các siêu âm thông thường khác, bệnh nhân sẽ được mặc trang phục thoải mái, nằm ngửa trên giường siêu âm, tay phải đặt phía sau đầu.
  • Bác sĩ sẽ đặt đầu dò lên da ở vị trí kẽ liên sườn với vị trí thường sinh tiết gan đồng thời kết hợp ấn một lực nhẹ.
  • Phương pháp này sẽ tiến hành 10 phép đo liên tục trên cùng một vị trí sau đó máy sẽ tự động tính các chỉ số trung bình.
  • Kết quả cuối cùng máy cho ra thường sẽ dao động trong khoảng 1,5 đến 75 Pa.

4.2.2 Ưu nhược điểm của phương pháp

Ưu điểm

  • Siêu âm đàn hồi gan hiện là phương pháp với nhiều ưu điểm vượt trội: không xâm lấn, có thể lặp lại, có độ chính xác cao và dễ thực hiện.
  • Giảm các yếu tố chủ quan, ít phụ thuộc vào người thực hiện.
  • Có thể định lượng và định tính.

Nhược điểm

Bên cạnh những ưu điểm như trên thì phương pháp này vẫn còn tồn tại một số nhược điểm đó là:

  • Giá thành thiết bị đắt nên chi phí siêu âm sẽ cao hơn.
  • Hạn chế đánh giá với các mô nằm sâu hơn 8 cm.

5.Những lưu ý trước khi siêu âm 

Để cho việc siêu âm đạt kết quả tốt, trước khi siêu âm gan bạn cần chú ý một số điều như sau:

Lưu ý

Một số lưu ý khi đi siêu âm gan

-Siêu âm gan sẽ cho kết quả tốt nhất vào buổi sáng và bụng đói, chính vì vậy mà bệnh nhân nên nhịn ăn thậm chí là hạn chế uống nước khoảng 6 tiếng trước khi siêu âm gan. Nếu bạn ăn và uống quá nhiều nước sẽ khiến cho dạ dày và ruột tiết nhiều dịch khiến gan chứa nhiều chất lỏng và gây khó khăn trong việc kiểm tra chi tiết, ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.

-Trước khi siêu âm gan 1 tuần, bệnh nhân nên ăn uống thanh đạm, hạn chế các chất béo và chất đạm.

-Khi đi siêu âm cần ăn mặc thoải mái không đeo nhiều trang sức tránh ảnh hưởng đến các phép đo.

-Cần hợp tác với bác sĩ trong quá trình siêu âm gan do bác sĩ có thể yêu cầu hít vào thở ra khi thăm khám, việc thực hiện các bài tập thở theo hướng dẫn sẽ giúp cho quan sát được rõ hơn và kết quả đem lại cũng chính xác hơn.

-Trong quá trình siêu âm gan cố gắng giữ tình thần thoải mái và thư giãn nhất có thể. Việc căng thẳng quá mức sẽ khiến toàn thân bị co cứng gây bất lợi cho quá trình khám. Việc thư giãn giúp cho khí huyết lưu thông tốt, giãn cơ và gan không bị ảnh hưởng bởi cảm xúc sẽ cho kết quả chính xác hơn.

-Trước khi siêu âm gan bạn cần phải tìm hiểu kỹ và lựa chọn các cơ sở khám chữa bệnh có uy tín và bác sĩ có kinh nghiệm chuyên môn tốt. Tiến hành siêu âm ở các cơ sở không được trang bị đầy đủ và bác sĩ không chuyên có thể chẩn đoán và đánh giá sai bệnh.

>>>Xem thêm: Cách Điều Trị Bệnh Gan Hiệu Quả Được Khuyến Cáo

Như vậy có thể thấy được rằng siêu âm gan hiện nay là phương pháp khá phổ biến và tiện lợi để phát hiện các bệnh về gan. Nếu còn bất cứ thắc mắc gì liên quan đến kỹ thuật siêu âm gan bạn có thể liên hệ với chúng tôi theo HOTLINE 1800 6091 hoặc truy cập vào Website: thtea.com.vn để tìm hiểu thêm nhiều thông tin hơn.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091