Suy gan là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và các phương pháp điều trị

[banner id="7762"]

Suy gan là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và các phương pháp điều trị

Gan là một cơ quan có vai trò rất quan trọng trong hoạt động sống của cơ thể, đặc biệt là trong quá trình chuyển hóa. Những chức năng quan trọng của gan bao gồm lọc máu, dự trữ glycogen, tổng hợp protein huyết tương, thải độc và rất nhiều chức năng khác. Khi chức năng của gan bị suy giảm, gan bị tổn thương và không còn hoạt động như bình thường nữa sẽ dẫn đến tình trạng suy gan. Vậy suy gan là gì? Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng này? Hãy cùng Thtea Shop tìm hiểu những thông tin để giải đáp các thắc mắc của bạn đọc về suy gan.

1. Suy gan là gì? Các loại suy gan thường gặp

1.1. Suy gan là gì?

Gan thực hiện nhiều chức năng quan trọng bao gồm:

  • Tạo các protein trong máu góp phần vào quá trình đông máu, vận chuyển oxy và hỗ trợ hệ thống miễn dịch của cơ thể.
  • Sản xuất mật, một số chất cần thiết cho quá trình tiêu hóa thức ăn.
  • Giúp cơ thể dự trữ đường glucose dưới dạng glycogen.
  • Loại bỏ các chất độc hại trong máu, bao gồm cả ma túy và rượu.
  • Loại bỏ chất béo bão hòa và sản xuất cholesterol.

Suy gan là tình trạng gan của bạn không hoạt động đủ tốt để thực hiện các chức năng của nó. Hay là hiện tượng chức năng gan bị suy giảm, gan tổn thương, bị hủy hoại và khó phục hồi như cũ.

Đây có thể là một trường hợp khẩn cấp đe dọa tính mạng cần được sự trợ giúp, chăm sóc y tế ngay lập tức.

Cần phải phân biệt được rõ bệnh gan và suy gan. Bệnh gan có thể khác nhau ở mỗi người, đó là bất kỳ tình trạng nào gây viêm hoặc tổn thương gan. Bệnh gan có thể ảnh hưởng đến gan và chức năng tổng thể của gan. Còn suy gan là khi gan của bạn bị mất một số hoặc tất cả các chức năng của nó. Nó có thể xảy ra do tổn thương của bệnh gan gây ra.

Suy gan là gì

Suy gan là gì?

1.2. Các loại suy gan thường gặp

Thông thường, suy gan xảy ra từ từ, trong nhiều năm và thường là giai đoạn cuối của nhiều bệnh gan. Nhưng một số tình trạng ít gặp hơn được gọi là suy gan cấp tính xảy ra nhanh chóng và khó có thể phát hiện lúc đầu.

Thường xuất hiện ở 2 dạng chính là suy gan cấp tính và mạn tính:

Suy gan cấp tính

Đây là tình trạng mất chức năng gan xảy ra nhanh chóng trong vài ngày hoặc vài tuần. Thường gặp ở người không có tiền sử bệnh gan từ trước.

Suy gan mạn tính

Mạn tính là khi tình trạng này xảy ra dần dần theo thời gian. Những tổn thương gan tích tụ dần và khiến gan ngừng hoạt động. Bệnh thường gặp ở những người đã từng mắc các bệnh về gan.

2. Các giai đoạn của suy gan

Tổn thương của gan có thể được tích tụ qua nhiều giai đoạn khác nhau. Mỗi giai đoạn dần dần ảnh hưởng đến khả năng hoạt động bình thường của gan.

Thông thường suy gan sẽ được chia thành 5 giai đoạn tiến triển. Mỗi giai đoạn sẽ có những tác động riêng đến gan và sẽ nặng hơn ở các giai đoạn sau.

5 giai đoạn đó bao gồm: Viêm, xơ hóa, xơ gan, bệnh gan giai đoạn cuối (ESLD), ung thư gan.

2.1. Tình trạng viêm nhiễm

Trong giai đoạn này, gan của bạn bị viêm và trở nên to ra. Các tế bào gan bị tổn thương và trong mô gan đã bị viêm nhiễm.

Nhiều người bị viêm gan không có triệu chứng gì đặc biệt. Nó diễn ra một cách thầm lặng, chỉ khi bệnh đã nặng mới có thể thấy rõ các triệu chứng.

Nếu tình trạng viêm tiếp tục xảy ra, có thể dẫn đến những tổn thương vĩnh viễn mà không thể phục hồi như ban đầu.

2.2. Xơ hóa

Trong giai đoạn này, mô sẹo bắt đầu thay thế mô khỏe mạnh trong gan bị viêm. Xơ hóa xảy ra khi gan bị viêm bắt đầu chuyển thành sẹo.

Mặc dù mô sẹo được tạo ra thay thế cho các mô gan khỏe mạnh, nhưng chúng không thể thực hiện các chức năng tương tự vốn có của mô gan. Điều này có thể bắt đầu ảnh hưởng đến khả năng hoạt động bình thường của gan.

Bệnh xơ hóa có thể khó phát hiện vì các triệu chứng cũng không thường xuyên xuất hiện, nếu có cũng rất mơ hồ.

2.3. Xơ gan

Các sẹo hình thành trên gan đã trở nên nghiêm trọng hơn trong giai đoạn này. Sẹo thường là do tiếp xúc lâu dài với các chất độc như rượu hoặc nhiễm virut. Xơ gan là tình trạng gan bị sẹo nghiêm trọng và chức năng gan kém ở giai đoạn cuối của bệnh gan mạn tính. 

Gan bị sẹo không thể hoạt động bình thường và cuối cùng điều này sẽ dẫn đến xơ gan.

Bạn có thể bắt đầu gặp các triệu chứng của bệnh gan như: chán ăn, chảy máu mũi, vàng da, ngứa da…

Xơ gan

Xơ gan

2.4. Bệnh gan giai đoạn cuối (ESLD)

Những người bị ESLD, bị xơ gan thì chức năng gan đã suy giảm một cách nghiêm trọng.

Bệnh gan giai đoạn cuối (ESLD) có liên quan đến các biến chứng như cổ trướng và bệnh não gan. Nó không thể hồi phục được với các phương pháp điều trị khác ngoài ghép gan.

2.5. Ung thư gan

Ung thư gan là sự phát triển và nhân lên của các tế bào ung thư gan. Mặc dù nó có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào, nhưng những người bị suy gan có nhiều nguy cơ phát triển thành ung thư gan hơn.

Một vài triệu chứng phổ biến của ung thư gan bao gồm:

  • Giảm cân không rõ nguyên do
  • Bụng đau hoặc sưng tấy
  • Chán ăn hoặc cảm thấy no sau khi ăn một lượng nhỏ thức ăn
  • Buồn nôn hoặc nôn
  • Vàng da và mắt
  • Ngứa da

3. Suy gan do những nguyên nhân nào gây ra

Suy gan có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Tùy thuộc vào từng loại là cấp tính hay mạn tính sẽ có những nguyên nhân, yếu tố nguy cơ khác.

Các nguyên nhân gây bệnh

Suy gan do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra

3.1. Nguyên nhân gây suy gan cấp tính

Suy gan cấp tính xảy ra nhanh chóng. Nó có thể được gây ra bởi nhiều điều khác nhau, mặc dù trong một số trường hợp nguyên nhân chính xác có thể không được biết hết.

Những nguyên nhân có thể bao gồm:

  • Nhiễm virut, chẳng hạn như viêm gan A, B hoặc E.
  • Sử dụng quá liều Paracetamol: Liều lượng lớn có thể làm hỏng gan.
  • Phản ứng với thuốc một vài kê đơn như thuốc kháng sinh, NSAID hoặc thuốc chống động kinh.
  • Phản ứng với các chất bổ sung thảo dược như ma hoàng và kava kava.
  • Bệnh Wilson: Căn bệnh di truyền này ngăn cơ thể bạn loại bỏ đồng, khiến nó tích tụ và gây hại cho gan.
  • Tình trạng tự miễn dịch, ví dụ như viêm gan tự miễn dịch. 
  • Hội chứng Budd- Chiari. Căn bệnh hiếm gặp này làm thu hẹp và tắc nghẽn các mạch máu trong gan của bạn.
  • Tiếp xúc với chất độc, chẳng hạn như chất có trong hóa chất công nghiệp hoặc nấm độc hoang dã. Một loại nấm có tên là Amanita phalloides, còn được gọi là nấm tử thần, có chứa chất độc làm tổn thương tế bào gan và dẫn đến suy gan trong vòng vài ngày.
  • Sốc nhiễm trùng: Tình trạng nhiễm trùng quá mức này trong cơ thể có thể làm hỏng gan của bạn hoặc khiến chúng ngừng hoạt động.

3.2. Nguyên nhân gây suy gan mạn tính

Suy gan mạn tính xảy ra do tổn thương gan phát triển chậm, từ từ phá hủy theo thời gian. Điều này có thể dẫn đến xơ gan, trong đó một lượng lớn mô sẹo trên gan của bạn ngăn cản cơ quan này hoạt động bình thường.

Những nguyên nhân phổ biến nhất có thể gây ra xơ gan bao gồm:

  • Viêm gan B: Nó là cho gan của bạn sưng lên và ngăn cản hoạt động bình thường của gan.
  • Viêm gan C: Nếu bạn mắc bệnh lâu dài có thể dẫn đến xơ gan.
  • Uống rượu, nghiện rượu trong một thời gian dài.
  • Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.
  • Viêm gan tự miễn.
  • Các bệnh ảnh hưởng đến đường mật, ví dụ như viêm đường mật.
  • Hemochromatosis: Rối loạn di truyền này khiến cơ thể bạn hấp thụ và tích trữ quá nhiều sắt (Fe). Nó có thể tích tụ trong gan và gây tổn thương gan.
  • Thiếu hụt lysosomal acid lipase (LAL-D): Những người mắc tình trạng này sẽ không thể sản sinh ra một loại enzym gọi là lysosomal acid lipase (LAL), đây là enzym có vai trò giúp cơ thể phân hủy chất béo và cholesterol trong tế bào. Kết quả là, chất béo ở lại trong gan của bạn và gây ra tổn thương cho gan.
Lạm dụng rượu bia

Lạm dụng rượu bia có thể gây suy gan mạn tính

Bên cạnh những nguyên nhân nêu trên, vẫn có những các yếu tố nguy cơ làm tổn thương gan như: viêm gan A, viêm đường mật xơ cứng nguyên phát, bệnh Wilson, u tuyến gan.

4. Người bị suy gan có những triệu chứng như thế nào

Suy gan có thể phải mất nhiều năm để phát triển. Các triệu chứng thường giống như các triệu chứng của các tình trạng y tế khác, điều này có thể gây những khó khăn cho việc chẩn đoán trong giai đoạn đầu. Các triệu chứng sẽ tồi tệ hơn khi gan của bạn tiếp tục yếu đi.

Triệu chứng suy gan thường gặp

Triệu chứng suy gan thường gặp

4.1. Các triệu chứng của suy gan cấp tính

Suy gan cấp tính thường xảy ra ở những người không có tình trạng về gan từ trước. Đây là một trường hợp khẩn cấp y tế và những người có các triệu chứng cấp tính cần đi khám ngay lập tức.

Các triệu chứng bạn cần lưu ý bao gồm:

  • Cảm thấy không khỏe, khó chịu
  • Cơ thể mệt mỏi và thường xuyên cảm thấy buồn ngủ
  • Bụng bị đau hoặc sưng tấy
  • Vàng da và mắt
  • Cảm thấy bối rối hoặc mất phương hướng
  • Hơi thở có mùi mốc hoặc ngọt
  • Ăn mất ngon

4.2. Các triệu chứng của suy gan mạn tính

Các triệu chứng của suy gan mạn tính có thể được chia thành các triệu chứng ban đầu và các triệu chứng nặng hơn.

Các triệu chứng lúc đầu có thể bao gồm:

  • Cảm thấy mệt mỏi hoặc mệt mỏi
  • Ăn không ngon
  • Buồn nôn hoặc bị nôn
  • Khó chịu hoặc đau bụng nhẹ
  • Bệnh tiêu chảy
  • Có máu trong phân

Một số triệu chứng có thể chỉ ra các giai đoạn tiến triển của suy gan mạn tính. Khi đó các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn, bao gồm:

  • Vàng da và mắt
  • Cực kỳ mệt mỏi
  • Mất phương hướng, hay nhầm lẫn
  • Dễ bị bầm tím hoặc chảy máu
  • Tích tụ chất lỏng ở bụng, cánh tay hoặc chân của bạn
  • Nước tiểu sẫm màu
  • Ngứa da nghiêm trọng

Cần phải lưu ý từng dấu hiệu, triệu chứng để có những phương pháp điều trị kịp thời. Tránh tình trạng khi bệnh đã diễn biến nghiêm trọng mới điều trị thì khả năng hồi phục và điều trị thành công sẽ kém hơn nhiều.

5. Các phương pháp chẩn đoán suy gan

Hiện nay, số người mắc suy gan ngày càng tăng cao. Khi phát hiện thường là ở các giai đoạn muộn khi tình trạng đã trở nên nghiêm trọng. Để tránh những trường hợp không mong muốn xảy ra cần đi kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện bệnh sớm nhất hoặc đi khám nếu có những vấn đề về sức khỏe hoặc nghi ngờ có triệu chứng tổn thương gan.

Để chẩn đoán, các bác sĩ sẽ bắt đầu bằng việc lấy tiền sử bệnh và thực hiện thăm khám sức khỏe. Sau đó, họ có thể thực hiện nhiều thử nghiệm bổ sung, chúng có thể bao gồm:

Xét nghiệm máu gan

Xét nghiệm này đánh giá mức độ của các protein và enzym khác nhau trong máu của bạn, có thể là một chỉ số về chức năng gan của bạn. 

Các xét nghiệm máu khác

Bác sĩ cũng có thể thực hiện công thức máu toàn bộ (CBC) hoặc xét nghiệm bệnh viêm gan virut hoặc các tình trạng di truyền có thể gây tổn thương cho gan.

Các xét nghiệm hình ảnh

Công nghệ xét nghiệm hình ảnh như siêu âm, chụp cắt lớp vi tính ổ bụng (CT), chụp cộng hưởng từ (MRI) sẽ chụp những bức ảnh cho phép bác sẽ xem những gì đang xảy ra trong gan của bạn và tìm ra nguyên nhân gây ra vấn đề.

Sinh thiết

Bác sĩ sẽ dùng kim để lấy một mẩu mô gan nhỏ và xem xét nó trong phòng thí nghiệm. Mẫu mô có thể giúp bác sĩ xem liệu có mô sẹo hay không và cũng có thể hỗ trợ chẩn đoán nguyên nhân.

Sinh thiết gan

Phương pháp chẩn đoán suy gan

Những người được chẩn đoán mắc bệnh gan thường được theo dõi trong suốt cuộc đời của họ để đảm bảo rằng tình trạng của họ không trở nên tồi tệ hơn hoặc gây tổn thương thêm cho gan. Nếu bạn có những lo lắng về sức khỏe gan hoặc suy gan, hãy đến các trung tâm chăm sóc sức khỏe để được tư vấn và chẩn đoán chính xác nhất.

6. Những lựa chọn điều trị và ngăn ngừa suy gan

Khi gan bị tổn thương và không thể thực hiện các chức năng bình thường nữa sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của người bệnh, thậm chí nguy hiểm tới tính mạng. Vì vậy nếu đã hoặc đang mắc các bệnh về gan hay suy gan cần lựa chọn cho mình những phương án điều trị phù hợp nhất để cải thiện tình trạng bệnh. Bạn cũng có thể lưu ý những thói quen sinh hoạt, tuy chỉ là những thay đổi nhỏ nhưng mang lại ý nghĩa rất lớn trong việc ngăn ngừa bệnh. Bệnh gan và suy gan thường được điều trị bởi các bác sĩ chuyên khoa được gọi là bác sĩ gan mật.

6.1. Các phương pháp ngăn ngừa

Thay vì để quá muộn mới điều trị thì chúng ta cần có những biện pháp phòng ngừa để hạn chế những tổn thương nặng nề hơn của gan. Bạn có thể làm giảm nguy cơ phát triển bệnh suy gan bằng một vài cách sau:

  • Tiêm phòng viêm gan B
  • Cắt giảm lượng rượu bia mà vẫn hay sử dụng
  • Duy trì cân nặng hợp lý và lối sống khỏe mạnh
  • Làm theo hướng dẫn khi sử dụng các loại thuốc như acetaminophen (Tylenol), tránh lạm dụng thuốc và sử dụng quá liều.
  • Khám sức khỏe mỗi năm ít nhất 6 tháng một lần để tầm soát bệnh béo phì, cholesterol cao, huyết áp cao và tiểu đường.

6.2. Những lựa chọn điều trị suy gan

Điều trị suy gan còn phụ thuộc vào việc nó là cấp tính hay mạn tính. Mỗi loại sẽ có những phương án điều trị riêng để đảm bảo phù hợp và đạt được hiệu quả tốt nhất.

Đối với những người suy gan mạn tính, việc điều trị sẽ bao gồm thay đổi chế độ ăn uống và phong cách sống. Bạn cần lưu ý những thói quen sau để cải thiện tình trạng của gan:

  • Tránh uống rượu
  • Tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng thuốc để tránh các tác dụng không mong muốn trên gan
  • Một số loại thực phẩm cần hạn chế ăn như pho mát, trứng và thịt đỏ.
  • Giảm cân và kiểm soát các yếu tố có nguy cơ chuyển hóa, bao gồm huyết áp cao và bệnh tiểu đường.
  • Hạn chế ăn mặn hoặc cắt giảm lượng muối trong chế độ ăn uống (bao gồm cả việc không thêm muối vào thức ăn.

Đối với những người bị suy gan cấp tính, điều trị sẽ bao gồm:

  • Truyền dịch qua đường tĩnh mạch để duy trì huyết áp
  • Sử dụng thuốc như thuốc nhuận tràng hoặc thuốc xổ để giúp tống chất độc ra ngoài
  • Theo dõi đường huyết, glucose được truyền cho bệnh nhân nếu lượng đường trong máu giảm xuống.

Bạn cũng có thể được truyền máu nếu chảy máu quá nhiều hoặc đặt ống thở để giúp quá trình hô hấp dễ dàng hơn.

Trong cả suy gan cấp tính và mạn tính, các bác sĩ có thể đề nghị ghép gan. Đây là một phẫu thuật thay thế một phần hay toàn bộ gan bị hư hỏng bằng gan lành của người hiến tạng. Trước khi thực hiện phẫu thuật, các bác sĩ sẽ sàng lọc kỹ lưỡng các ứng cử viên cấy ghép, tiêu chuẩn lựa chọn để ghép gan phải thỏa mãn điều kiện là thời gian sống thêm sau ghép là hơn 1 năm và chất lượng cuộc sống đảm bảo được. Hầu hết gan được cấy ghép đến từ những người hiến tặng đã qua đời, một số ít những người còn sống hiến một phần gan của họ. 

Kết luận: Suy gan là một bệnh rất nguy hiểm, ảnh hưởng nặng nề tới chức năng hoạt động bình thường của gan cũng như sức khỏe của người bệnh. Hiểu một cách chính xác nhất nguyên nhân, triệu chứng, các cách phòng ngừa và điều trị sẽ có ý nghĩa rất lớn đối với người bệnh. Hy vọng với những thông tin bổ ích mà Thtea Shop cung cấp sẽ giúp bạn đọc có thêm nhiều kiến thức mới để nâng cao cẩm nang chăm sóc sức khỏe của bản thân. 

Liên hệ ngay HOTLINE 18006091 để được các dược sĩ, bác sĩ Thtea Shop tư vấn miễn phí và giải đáp tất cả những thắc mắc của bạn về tình trạng suy gan.

 

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091