Suy Gan Là Gì, Nguyên Nhân Và Cách Phòng Bệnh Hiệu Quả

[banner id="7762"]

Suy Gan Là Gì, Nguyên Nhân Và Cách Phòng Bệnh Hiệu Quả

Suy gan là gì? Suy gan là một tình trạng xảy ra khi chức năng của gan đang bị suy kiệt gây ra các triệu chứng khó chịu như buồn nôn, nôn, vàng da, vàng mắt, rối loạn tiêu hóa, mề đay ngứa,… Nghiêm trọng hơn, tình trạng này có thể gây tử vong nhanh nếu không được chữa trị kịp thời. 

1. Khái niệm suy gan

Như đã nói ở trên, khi chức năng gan bị suy kiệt dẫn đến tình trạng suy gan. Vậy gan có chức năng gì cần phải bảo vệ đệ hạn chế các bệnh lý về gan.

1.1. Chức năng của gan

Gan là cơ quan nắm giữ những chức năng cực kỳ quan trọng của cơ thể.

Theo tìm hiểu của những nhà khoa học, gan đang giữ khoảng 500 chức năng cho cơ thể con người.

Một số chức năng điển hình liên quan lớn đến sức khỏe con người như:

Gan là cơ quan chuyển hóa: 

  • Chuyển hóa cacbonhydrat: gan có thể chuyển glucose thành glycogen hoặc có thể phân hủy glycogen thanh glucose trong những trường hợp khác nhau
  • Chuyển hóa chất béo: quá trình chuyển hóa lipid xảy ra chủ yếu xảy ra ở gan. Các acid béo đến gan phần lớn sẽ được tổng hợp thành phospholipid triglyceride, cholesterol ester. Từ đó gan tổng hợp tạo lipoprotein đưa vào máu để vận chuyển đến các tổ chức, tế bào khắp cơ thể.
  • Quá trình chuyển hóa protein ở gan xảy ra rất mạnh mẽ, bao gồm chuyển hóa acid amin và tổng hợp protein.

Chức năng tổng hợp của gan:

  • Khả năng tổng hợp protein của gan là rất lớn, khoảng 50% protein trong cơ thể con người là do gan tổng hợp lên.
  • Đặc biệt là hầu hết albumin (protein quan trọng nhất chịu trách nhiệm duy trì áp lực keo trong lòng mạch máu) được tổng hợp tại gan
  • Gan còn là nơi tổng hợp của các yếu tố đông máu như heparin, prothrombin, fibrinogen,… do đó nó đóng vai trò lớn trong quá trình đông máu

Chức năng dự trữ của gan:

  • Ở gan dự trữ nhiều vitamin và khoáng chất như vitamin A, vitamin D, vitamin E, vitamin B12, lipid, sắt, glycogen.
  • Ngoài ra, gan dự trữ sắt dưới dạng ferritin, nó là thành phần tham gia vào quá trình tạo hồng cầu

Gan có khả năng thải độc:

Đây cũng là một chức năng rất quan trọng của gan. Gan sẽ chuyển hóa chất độc rồi đào thải ra ngoài hoặc có thể đào thải trực tiếp mà không cần chuyển hóa, cụ thể:

  • Những chất tan trong dầu sẽ khó bị đào thải, gan sẽ chuyển hóa chúng thành chất ít độc hơn và ít thân dầu hơn sau đó đào thải ra ngoài qua mật
  • Những chất là muối của kim loại nặng sẽ được gan đào thải trực tiếp ra ngoài qua mật mà không qua quá trình chuyển hóa nào.

Chức năng tạo mật của gan:

Gan là cơ quan sản xuất ra khoảng 0,5l mật mỗi ngày. Dịch mật được gan tiết ra sẽ được đưa xuống dự trữ ở túi mật, khi cần tiêu hóa thức ăn, dịch mật sẽ được tiết xuống ruột non.

Ngoài những chức năng trên, gan còn đảm nhiệm những chức năng quan trọng khác như:

  • Chuyển hóa tiền thuốc thành những dạng có hoạt tính (dạng tạo ra tác dụng dược lý lên cơ thể)
  • Tạo hồng cầu cho thai nhi trong thời kỳ mang thai
  • Điều hòa nồng độ hormon trong cơ thể con người

>>>> Đọc thêm: Tìm Hiểu Cấu Tạo, Chức Năng Chính Của Hệ Thống Gan Mật Thông Qua Giải Phẫu

1.2. Suy gan là gì?

Suy gan là gì? Suy gan là tình trạng suy giảm chức năng của gan do một số nguyên nhân nào đó (sử dụng thuốc quá liều, nhiễm độc, một số bệnh viêm gan mạn tính,…).

Tế bào gan bị tổn thương, hủy hoại làm nó không thực hiện được chức năng của mình làm cho người bệnh xuất hiện những triệu chứng khó chịu như buồn nôn, nôn, vàng da, vàng mắt, rối loạn tiêu hóa, mề đay ngứa,…

Nghiêm trọng hơn, tình trạng này có thể gây tử vong nhanh nếu không được chữa trị kịp thời. 

Suy gan là gì?

Suy gan là gì?

Suy gan có thể chia thành 2 dạng là suy gan cấp tính và suy gan mạn tính

  • Suy gan cấp tính

Là tình trang suy gan diễn ra nhanh chóng, đột ngột (thường do ngộ độc nấm hay sử dụng paracetamol quá liều). Chức năng gan của người bệnh sẽ bị mất trong vài tuần hoặc thậm chí có thể là trong vài ngày.

  • Suy gan mạn tính

Phát triển chậm hơn suy gan cấp tính. Có thể mất vài tháng hoặc thậm chí nhiều năm trước khi người bệnh biểu hiện bất kỳ triệu chứng nào.

Suy gan mạn tính thường là hậu quả của bệnh xơ gan (tình trạng mô gan khỏe bị thay thế bởi mô sẹo), nguyên nhân thường là do sử dụng rượu bia thời gian dài.

>>>> Đọc thêm: Chức Năng Gan Bị Suy Giảm Cấp Và Mạn Tính – Những Điều Bạn Cần Biết

2. Nguyên nhân gây suy gan là gì?

2.1. Nguyên nhân gây suy gan cấp tính

Suy gan cấp tính xảy ra nhanh chóng. Nó có thể được gây ra bởi nhiều nguyên nhân khác nhau, mặc dù trong một số trường hợp, nguyên nhân chính xác có thể không xác định được. Một số nguyên nhân gây suy gan cấp tính có thể bao gồm:

Paracetamol là nguyên nhân thường gặp nhất của tình trạng suy gan cấp tính

Paracetamol là nguyên nhân thường gặp nhất của tình trạng suy gan cấp tính

  • Quá liều paracetamol (acetaminophen)

Dùng quá nhiều paracetamol là nguyên nhân phổ biến nhất gây suy gan cấp tính trên thế giới. Ở liều bình thường, paracetamol rất ít gây độc cho người dùng.

Tuy nhiên, suy gan cấp tính có thể xảy ra sau một liều rất lớn paracetamol, hoặc sau khi dùng liều cao hơn khuyến cáo trong nhiều ngày

  • Thuốc kê đơn

Một số loại thuốc kê đơn, bao gồm thuốc kháng sinh, thuốc chống viêm không steroid (NSAID) và thuốc chống co giật có thể là nguyên nhân gây suy gan cấp tính

  • Bổ sung thảo dược

Các loại thuốc thảo dược và thực phẩm chức năng, bao gồm cây kava kava, cây ma hoàng, cây bán chi liên và cây bạc hà cũng được biết đến là có liên quan đến suy gan cấp tính.

  • Viêm gan và các loại virus khác

Viêm gan A, viêm gan B và viêm gan E có thể gây suy gan cấp tính. Các virus khác có thể gây suy gan cấp tính bao gồm virus Epstein-Barr, virus cytomegalovirus và virus herpes simplex.

  • Độc tố

Nấm độc Amanita phalloides có thể gây suy gan cấp tính nếu ăn nhầm có thể gây suy gan cấp tính. Ngoài ra Carbon tetrachloride – hoá chất trong công nghiệp cũng có thể gây ra tình trạng này.

  • Bệnh tự miễn

Suy gan có thể do viêm gan tự miễn – một căn bệnh mà hệ thống miễn dịch của người bệnh tấn công các tế bào gan, gây viêm và tổn thương.

>>>> Tìm hiểu thêm: Thế Nào Là Viêm Gan Tự Miễn? Triệu Chứng Và Phương Pháp Điều Trị Bệnh

  • Các bệnh về tĩnh mạch trong gan

Các bệnh về tĩnh mạch trong gan có thể gây tắc nghẽn trong tĩnh mạch gan dẫn đến suy gan cấp tính 

  • Bệnh ung thư

Ung thư bắt đầu hoặc lan đến gan của người bệnh có thể khiến gan của họ bị tổn thương

  • Sốc

Nhiễm trùng quá mức (nhiễm trùng huyết) và sốc có thể làm suy giảm nghiêm trọng lượng máu đến gan có thể gây suy gan

  • Đột quỵ nhiệt

Hoạt động thể chất quá sức trong môi trường nóng được cảnh báo là có thể gây suy gan cấp tính.

2.2. Nguyên nhân gây suy gan mạn tính

Suy gan mạn tính xảy ra do tổn thương gan phát triển chậm theo thời gian. Điều này có thể dẫn đến xơ gan, trong đó một lượng lớn mô sẹo trên gan của bệnh nhân ngăn cản cơ quan này hoạt động bình thường.

Một số nguyên nhân thường gặp gây suy gan mạn tính là:

  • Bệnh nhân đã bị viêm gan B, C mạn tính từ trước
  • Bệnh gan do rượu gây ra
  • Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu
  • Viêm gan tự miễn
  • Các bệnh gây ảnh hưởng đến đường mật 

3. Triệu chứng suy gan là gì?

3.1. Triệu chứng suy gan cấp tính

Đau hạ sườn phải

Đau hạ sườn phải

Suy gan cấp tính thường xảy ra ở những người không có tình trạng bệnh lý về gan từ trước. Suy gan cấp tính làm cho chức năng của gan bị suy giảm đột ngột dẫn đến các triệu chứng như:

  • Buồn nôn hoặc nôn mửa do gan giảm khả năng tạo mật, dịch mật sẽ không đủ để tiêu hóa thức ăn gây ứ đọng thức ăn trong cơ thể làm người bệnh buồn nôn hoặc nôn
  • Đau hạ sườn phải hoặc sưng tấy do gan nằm ở vùng hạ sườn phải nên khi nó bị tổn thương, người bệnh sẽ cảm thấy đau ở vùng này
  • Vàng da và vàng mắt do gan bị giảm khả năng liên hợp bilirubin tự do thành bilirubin liên hợp để đào thải ra ngoài. Lúc này nồng độ bilirubin tự do sẽ tăng cao trong máu và ngấm vào mô da, mắt gây hiện tượng vàng da, vàng mắt
  • Cảm thấy bối rối hoặc mất phương hướng do gan mất khả năng thải độc, chất độc (đặc biệt là NH3) tích đọng lại trong cơ thể lâu ngày sẽ gây ảnh hưởng lên não
  • Ngoài ra, bệnh nhân bị suy gan mạn tính còn cảm thấy mệt mỏi, khó chịu hoặc buồn ngủ.

3.2. Triệu chứng suy gan mạn tính

Các triệu chứng của tình trạng suy gan mạn tính có thể được chia thành các triệu chứng ban đầu và các triệu chứng khi bệnh tiến triển. Các triệu chứng ban đầu của suy gan mạn tính có thể bao gồm:

  • Buồn nôn hoặc nôn mửa do tình trạng thức ăn trong cơ thể bị tích đọng lại và có xu hướng đẩy ra ngoài theo đường miệng
  • Đau hạ sườn nhẹ do gan bị tổn thương nằm ở vùng này
  • Ngoài ra cơ thể sẽ bị mệt mỏi, khó chịu, ăn không ngon.

Một số triệu chứng có thể xảy ra ở giai đoạn tiến triển của suy gan mạn tính bao gồm:

  • Vàng da và vàng mắt do gan bị giảm khả năng liên hợp bilirubin tự do thành bilirubin liên hợp để đào thải ra ngoài. Lúc này nồng độ bilirubin tự do sẽ tăng cao trong máu và ngấm vào mô da, mắt gây hiện tượng vàng da, vàng mắt
  • Dễ bị bầm tím hoặc chảy máu cho gan bị giảm khả năng tổng hợp các yếu tố đông máu nên quá trình đông máu của cơ thể bị ảnh hưởng, bệnh nhân dễ bị chảy máu và bầm tím
  • Cảm thấy bối rối hoặc mất phương hướng do gan mất khả năng thải độc, chất độc (đặc biệt là NH3) tích đọng lại trong cơ thể lâu ngày sẽ gây ảnh hưởng lên não
  • Phù (tích tụ chất lỏng trong khoảng gian bào), cổ trướng: do albumin trong lòng mạch giảm (gan giảm tổng hợp) làm giảm áp suất keo trong lòng mạch giảm và nước sẽ bị kéo ra khoảng gian bào gây phù
  • Nước tiểu sẫm màu do bilirubin tự do tăng cao một phần sẽ được đào thải ra ngoài theo nước tiểu
  • Ngứa da nghiêm trọng do các chất độc không được gan đào thải sẽ tích lũy lại trong cơ thể gây kích ứng.

4. Phương pháp chẩn đoán suy gan là gì?

Chẩn đoán suy gan là một việc rất quan trọng để giúp bác sĩ tìm hiểu ra nguyên nhân và đưa ra được phương pháp điều trị  phù hợp nhất. Vậy phương pháp chẩn đoán suy gan là gì

Phương pháp chẩn đoán suy gan là gì? - Xét nghiệm máu

Phương pháp chẩn đoán suy gan là gì? – Xét nghiệm máu

Để chẩn đoán suy gan, bác sĩ sẽ bắt đầu bằng việc hỏi han tiền sử bệnh của bệnh nhân và thực hiện khám sức khỏe. Sau đó, một số xét nghiệm sẽ được bác sĩ chỉ định như:

  • Xét nghiệm máu gan

Xét nghiệm máu gan đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh gan bằng việc theo dõi nồng độ protein hay nồng độ enzym (AST, ALT) trong máu. Nồng độ các protein trong máu sẽ phản ánh chức năng hoạt động của gan còn nồng độ enzym (AST, ALT) phản ánh mức độ hủy hoại tế bào gan.

>>>> Tham khảo thêm: Một Số Kết Quả Xét Nghiệm Máu Gan Thường Gặp

  • Các xét nghiệm máu khác

Bác sĩ cũng có thể cho bệnh nhân thực hiện công thức máu toàn bộ (CBC) hoặc xét nghiệm bệnh viêm gan virus hoặc các tình trạng di truyền có thể gây tổn thương gan

  • Các xét nghiệm hình ảnh

Các xét nghiệm hình ảnh như siêu âm, CT scan hoặc MRI có thể giúp bác sĩ nhận định được những tình trạng bất thường của gan

  • Sinh thiết

Lấy mẫu mô từ gan của bệnh nhân có thể giúp bác sĩ xem liệu có mô sẹo hay không và cũng có thể hỗ trợ chẩn đoán những gì có thể gây ra tình trạng của họ.

5. Điều trị suy gan là gì?

Tình trạng suy gan gây ảnh hưởng lớn đến người bệnh, đặc biệt nó còn có thể gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Do đó, điều trị suy gan là một việc làm cực kỳ cần thiết để làm giảm quá trình tiến triển của bệnh, giảm những triệu chứng gây khó chịu cho bệnh nhân.

Vậy điều trị suy gan là gìĐiều trị suy gan phụ thuộc vào tình trang cấp tính hay mạn tính. 

Ghép gan có thể được sử dụng cho suy gan cấp tính và mạn tính

Ghép gan có thể được sử dụng cho suy gan cấp tính và mạn tính

5.1. Điều trị suy gan cấp tính

Đối với tình trạng suy gan cấp tính, việc điều trị kịp thời sẽ tránh được khả năng tử vong và các triệu chứng cho bệnh nhân. Một số phương pháp điều trị suy gan cấp tính và biến chứng của nó là:

  • Thuốc để làm giảm ngộ độc

Suy gan cấp tính do dùng quá liều paracetamol (acetaminophen) được điều trị bằng một loại thuốc gọi là acetylcysteine – đây là chất tiền thân của glutathione, nó có tác dụng liên hợp với chất chuyển hóa của paracetamol làm giảm khả năng gây độc.

Ngộ độc và các ngộ độc khác cũng có thể được điều trị bằng các loại thuốc có thể đảo ngược tác dụng của chất độc và có thể làm giảm tổn thương gan

  • Giảm áp lực do chất lỏng dư thừa trong não

Phù não do suy gan cấp có thể làm tăng áp lực lên não của bệnh nhân. Thuốc lợi tiểu thẩm thấu hay một số thuốc khác có thể giúp giảm sự tích tụ chất lỏng trong não của họ

  • Ghép gan

Khi suy gan cấp tính không thể hồi phục, phương pháp điều trị duy nhất có thể là ghép gan. Trong quá trình cấy ghép gan, bác sĩ phẫu thuật sẽ loại bỏ gan bị hư hỏng của bệnh nhân và thay thế nó bằng một lá gan khỏe mạnh từ người hiến tặng.

  • Kiểm soát các bệnh nhiễm trùng

Xét nghiệm mẫu máu và nước tiểu của bệnh nhân thường xuyên xem họ có bị nhiễm trùng hay không. Nếu nghi ngờ bệnh nhân bị nhiễm trùng, họ sẽ được sử dụng thuốc để điều trị nhiễm trùng.

  • Ngăn ngừa chảy máu nghiêm trọng

Bác sĩ có thể cho bệnh nhân dùng thuốc để giảm nguy cơ chảy máu.

  • Cung cấp dinh dưỡng

Nếu bệnh không thể ăn, họ có thể cần bổ sung để điều trị tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng.

5.2. Điều trị suy gan mạn tính

Đối với suy gan mạn tính, điều trị bao gồm thay đổi lối sống và chế độ ăn uống là việc rất cần thiết:

  • Tránh rượu bia hay đồ uống có cồn khác 
  • Sử dụng thuốc theo sự chỉ dẫn của bác sĩ, đặc biệt là những thuốc gây hại cho gan
  • Sử dụng ít các loại thực phẩm như thịt đỏ, pho mát và trứng
  • Giảm cân và kiểm soát các yếu tố nguy cơ chuyển hóa, bao gồm huyết áp cao và bệnh tiểu đường
  • Chế độ ăn cần phải giảm lượng muối
  • Trong một số trường hợp, bệnh nhân có thể phải ghép gan

6. Biện pháp phòng ngừa suy gan là gì?

Để tránh gặp phải tình trạng suy gan thì áp dụng những biện pháp phòng ngừa suy gan là rất quan trọng. Vậy những biện pháp phòng ngừa suy gan là gì?

Hạn chế sử dụng rượu bia

Hạn chế sử dụng rượu bia

Mỗi người có thể làm giảm nguy cơ suy gan cấp tính bằng cách chăm sóc gan cho mình bằng cách:

  • Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng của thuốc: Nếu bạn dùng acetaminophen hoặc các loại thuốc khác, hãy kiểm tra tờ hướng dẫn sử dụng thuốc để biết liều lượng khuyến nghị và không tự ý dùng quá liều. Nếu bạn đã bị bệnh gan, hãy hỏi bác sĩ xem liệu có an toàn khi dùng bất kỳ lượng acetaminophen nào không.
  • Không sử dụng rượu bia hay những loại đồ uống có cồn khác, đặc biệt những người nghiện rượu cần cai nghiện ngay lập tức để tránh những bệnh về gan hay những bệnh lý khác
  • Quan hệ tình dục an toàn, không dùng chung bơm kim tiêm, dao cạo, bàn chải đánh răng để tránh tình trạng lây nhiễm virus viêm gan B
  • Không ăn nấm dại, không rõ nguồn gốc: Rất khó để phân biệt giữa nấm độc và nấm an toàn để ăn.
  • Khi tiếp xúc với các chất độc hại như thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu cần phải thực hiện những biện pháp bảo hộ như đeo khẩu trang, quần áo phòng hộ,…
  • Duy trì cân nặng hợp lý: Béo phì có thể gây ra một tình trạng như bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, có thể bao gồm gan nhiễm mỡ, viêm gan và xơ gan.

>>>> Xem thêm: Những Đồ Ăn Tốt Cho Gan Mà Tất Cả Mọi Người Nên Biết

Qua bài viết trên, bạn đọc cũng phần nào giải đáp được thắc mắc suy gan là gì? ở đầu bài. Bài viết đã khái quát được nguyên nhân, triệu chứng, phương pháp chẩn đoán, điều trị và cách phòng ngừa tình trạng suy gan. Hiểu được những vấn đề này sẽ giúp bạn chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình một cách tốt nhất.

Nếu có bất cứ thắc mắc nào về vấn đề này, hãy liên hệ vào HOTLINE 18006091 của chúng tôi để được những chuyên gia tư vấn miễn phí.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091