Tại Sao Bị Viêm Gan B Và Những Lưu Ý Khi Điều Trị

[banner id="7762"]

Tại Sao Bị Viêm Gan B Và Những Lưu Ý Khi Điều Trị

Dù xã hội ngày càng phát triển, đời sống ngày càng được nâng cao, những chương trình tiêm chủng hiệu quả ngày càng rộng rãi nhưng đến nay viêm gan B vẫn là một vấn đề sức khỏe toàn cầu. Theo như thống kê trên thế giới có trên 2 tỷ người đã và đang mắc viêm gan B trong đó có 75% là người châu Á, một năm có khoảng 1 triệu người tử vong do những bệnh lý liên quan đến nhiễm HBV như ung thư gan, xơ gan. Đặc biệt ở Việt Nam, viêm gan B là một bệnh phổ biến với hơn 10 triệu người đã và đang mắc phải. Vậy viêm gan B là gì, tại sao bị viêm gan B, các bạn độc giả hãy cùng THtea shop tìm hiểu thông qua những thông tin được đề cập dưới đây nhé.

1. Tổng quan về bệnh viêm gan B

1.1 Viêm gan B là gì? Tại sao bị viêm gan B?

tai-sao-bi-viem-gan-b-6-min

Viêm gan B là gì?

Bệnh viêm gan B bị gây ra bởi virus viêm gan B (HBV), đây là một loại bệnh truyền nhiễm. Theo như nghiên cứu thì HBV có khả năng lây nhiễm lớn hơn 100 lần so với HIV, là nhân tố gây ung thư đứng hàng thứ 2, chỉ sau thuốc lá, đồng thời đây còn là nguyên nhân gây ra các biến chứng khác như suy giảm chức năng gan, xơ gan, não gan, ung thư nguyên phát, suy gan…

1.2 Các dạng viêm gan B 

Dựa vào nguyên nhân tại sao bị viêm gan B và cơ chế gây bệnh thì viêm gan B được chia thành 2 dạng dưới đây:

  • Viêm gan B cấp tính

Là giai đoạn đầu của quá trình viêm gan B và là trường hợp phát sinh những biểu hiện khi người bệnh nhiễm virus viêm gan B (HBV) trong khoảng 6 tháng đầu. Trong những trường hợp viêm gan B cấp, số người tự khỏi là khoảng 90% và còn lại 10% sẽ tiến triển thành dạng mạn tính, gây nguy hiểm cho gan.

  • Viêm gan B mạn tính

Là một giai đoạn rất nguy hiểm của bệnh với những diễn biến rất phức tạp, khó lường. Đây là trường hợp virus viêm gan B tồn tại hơn 6 tháng trong cơ thể người bệnh, nó thường tiềm ẩn trong thời gian dài, có thể lên tới 20-30 năm.

Trong viêm gan B mạn tính chia thành 3 dạng: Viêm gan B thể người lành mang mầm, thể ngủ yên và thể hoạt động (viêm gan siêu vi B mạn).Viêm gan B thể không hoạt động là ở người lành mang bệnh và ở thể ngủ yên, khi đó người mắc bệnh chung sống hòa bình với virus, lao động, học tập, sinh hoạt bình thường.

Tuy nhiên vì virus có thể kích hoạt, tái hoạt động bất cứ lúc nào nên người bệnh không được chủ quan. Virus ở thể hoạt động sẽ sinh sôi, nảy nở không ngừng và từ đó có thể gây ra những biến chứng như xơ gan, ung thư gan.

2. Tại sao bị viêm gan B?

2.1 Tại sao bị viêm gan B? Nguyên nhân gây viêm gan B

Như đã đề cập ở phía trên thì viêm gan B do virus viêm gan B (HBV) gây ra và đây là một bệnh truyền nhiễm với mức độ lây nhiễm gấp 100 lần HIV. Vậy chúng ta cùng tìm hiểu xem virus viêm gan B (HBV) có cấu trúc như thế nào và cơ chế gây bệnh ra sao để trả lời cho câu hỏi tại sao bị viêm gan B và tại sao chúng có thể gây ra mức ảnh hưởng lớn như vậy nhé.

Virus viêm gan B (HBV) có cấu trúc DNA, thuộc họ Hepadnaviridae. HBV tồn tại dưới 3 dạng cấu trúc trong huyết tương khi ở thời kỳ nhân đôi, bao gồm: hình cầu, hình ống và virion hoàn chỉnh (hạt tử siêu vi).

Phần kháng nguyên bề mặt của virus viêm gan B có cấu trúc hình ống và hình cầu. Trong bào tương của tế bào gan thì các dạng cấu trúc này được tạo ra với một lượng dư thừa. Lớp vỏ bọc bên ngoài của hạt tử siêu vi có chứa 3 dạng kháng nguyên bề mặt (HBsAg) và phần lõi bên trong của nó là capsid gồm protein lõi bao bọc DNA polymerase và DNA.

tai-sao-bi-viem-gan-b-8-min

Cấu trúc của virus viêm gan B

Đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào sẽ được kích hoạt khi cơ thể bị virus viêm gan B (HBV) xâm nhập, đây là nguyên nhân chủ yếu để gây ra tình trạng viêm gan B và là mấu chốt của câu hỏi tại sao bị viêm gan B. Đối với HBV, quá trình đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào diễn ra như sau:

Trong tế bào gan, HBV nhân đôi sinh ra virion và HBsAg. Hai thành phần này được tế bào trình diện kháng nguyên nhận biết, và phân tách protein của virus thành peptid rồi gắn với MHC lớp I và II. Tế bào TCD4+ hay TCD8+ sẽ tiến hành nhận diện và hoạt hóa các peptid này dẫn đến giải phóng INF gamma và TNF alpha làm chậm sự nhân đôi của virus đồng thời ly giải trực tiếp các tế bào gan bị nhiễm.

Mặc dù đáp ứng miễn dịch giúp cơ thể tiêu diệt virus HBV đồng thời ngăn ngừa sự tái nhiễm của chúng tuy nhiên nó lại là nhân tố gây tổn thương tế bào gan và có thể dẫn đến suy gan và tử vong khi đáp ứng miễn dịch quá mạnh.

2.2 Tại sao bị viêm gan B? Bệnh lây truyền qua những đường nào?

Để tìm ra được nguyên nhân tại sao bị viêm gan B và tại sao gọi viêm gan B là một bệnh truyền nhiễm thì chúng ta cùng tìm hiểu những con đường mà HBV có thể lây nhiễm nhé.

con-duong-lay-nhiem

Những con đường lây nhiễm của HBV

Về cơ bản, HBV có thể lây nhiễm bằng hai cách là lây nhiễm theo chiều dọc và lây nhiễm theo chiều ngang.

  • Lây nhiễm theo chiều ngang

Gồm 2 kiểu lây nhiễm chính là lây nhiễm khi tiếp xúc với máu hay dịch tiết của người bị nhiễm HBV và lây nhiễm qua đường tình dục. Viêm gan B không lây nhiễm qua đường tiếp xúc thông thường, đồ ăn, nước uống.  Một lượng lớn HBV tồn tại trong máu và các vật phẩm của máu nên đây là yếu tố lây nhiễm quan trọng nhất.

Bên cạnh đó HBV cũng được tìm thấy trong dịch âm đạo, tinh dịch nhưng ở nồng độ thấp hơn so với huyết tương 100 lần. Ngoài ra ở một số dịch khác như dịch màng phổi, màng bụng, dịch não tủy… cũng tìm thấy một lượng nhỏ HBV còn tồn tại.

Kiểu lây nhiễm ngang thường gặp nhất chính là lây qua đường tình dục, qua sử dụng chung kim tiêm với người bị nhiễm HBV. Khi dùng cùng dao cạo râu hay bàn chải đánh răng có dính máu hay dịch của người nhiễm HBV cũng có thể bị lây nhiễm. 

  • Lây nhiễm theo chiều dọc

Là những trường hợp lây nhiễm từ mẹ sang con, hầu hết xảy ra trong những tháng đầu sau sinh hay thời kỳ chu sinh, không lây nhiễm qua nhau thai. Đây là kiểu lây nhiễm quan trọng nhất ở những vùng HBsAg lưu hành cao, thường là ở những nước châu Á.

Mức độ lây nhiễm sẽ phụ thuộc vào tình trạng HBeAg và nồng độ HBV DNA của mẹ vào 3 tháng cuối thai kỳ. Nếu người mẹ có HBeAg (+) và không được điều trị dự phòng miễn dịch thì nguy cơ lây nhiễm cho trẻ sơ sinh 95%.

Với trường hợp mẹ có HBeAg (-) thì nguy cơ lây nhiễm cho con là 32%. HBsAg có nồng độ rất thấp trong sữa mẹ do đó nguyên nhân lây nhiễm chủ yếu là trẻ bú cắn vào vú mẹ gây trầy xước.

2.3 Những đối tượng nào có nguy cơ mắc viêm gan B

Có rất nhiều con đường mà virus HBV có thể lây lan và từ đó chúng ta cũng có thể xác định được lý do tại sao bị viêm gan B và những đối tượng nào có nguy cơ mắc bệnh viêm gan B:

  • Những người dùng chung bơm kim tiêm với người nhiễm bệnh sẽ dễ bị lây viêm gan B qua đường máu, thường là những đối tượng nghiện ma túy, những người hay tới những cơ sở không đảm bảo chất lượng để xăm hình, xỏ khuyên tai, làm móng tay, móng chân.
  • Khi có vết thương hở tiếp xúc với máu hoặc vết thương hở của bệnh nhân bị nhiễm viêm gan B thì những bác sĩ, nhân viên y tế bị lây nhiễm, những người không may nhận máu truyền từ người bị viêm gan B.
  • Khi mẹ bị viêm gan B mà trẻ không được tiêm vắc xin ngay sau khi sinh sẽ có nguy cơ cao làm cho trẻ bị nhiễm viêm gan B, hay những người thân cũng rất dễ bị lây nhiễm nếu có người trong gia đình bị nhiễm viêm gan B thông qua việc dùng chung đồ dùng sinh hoạt như bàn chải đánh răng, khi vợ hoặc chồng bị viêm gan B mà quan hệ tình dục không dùng biện pháp phòng tránh.  
  • Những đối tượng có mối quan hệ tình dục ngoài luồng với người bị viêm gan B. Những trường hợp không đảm bảo an toàn trong quan hệ tình dục, không sử dụng bao cao su khi quan hệ…

3. Triệu chứng, điều trị, biến chứng và cách phòng tránh viêm gan B 

3.1 Triệu chứng của viêm gan B như thế nào?

trieu-chung-viem-gan-b

Những triệu chứng của viêm gan B

Viêm gan B cấp: Trong trường hợp bị nhiễm HBV cấp, có khoảng 31% bệnh nhân có triệu chứng vàng da, 69% bệnh nhân còn lại hoàn toàn không bị vàng da, không có triệu chứng. Có một số ít trường hợp khoảng 0.1-0.5% bị viêm gan thể bùng phát dẫn đến suy gan cấp.

Các giai đoạn của viêm gan B cấp:

  • Giai đoạn ủ bệnh: Chưa xuất hiện triệu chứng lâm sàng tuy nhiên ở giai đoạn này virus đã bắt đầu nhân đôi và lan rộng
  • Giai đoạn tiền vàng da: Ở giai đoạn ngày đã bắt đầu xuất hiện những triệu chứng nhưng không mang tính đặc hiệu như là hội chứng giống cúm, ho, đau cơ, đau đầu, đau khớp, mề đay, một số biểu hiện ở đường tiêu hóa như buồn nôn, chán ăn, thay đổi vị giác, gan lớn dần gây đau hạ sườn phải … 
  • Giai đoạn vàng da: Vàng da ngày càng tăng, phân bạc màu, nước tiểu sậm màu, gan vẫn to, đau, sờ mềm trơn láng, lách to. Tuy nhiên bệnh nhân đã khỏe hơn nhưng vẫn còn mệt,những triệu chứng toàn thân đã giảm, có thể vẫn còn suy nhược.
  • Giai đoạn phục hồi: Diễn ra sau 4-8 tuần từ khi có triệu chứng đầu tiên, bắt đầu ăn ngon hơn và tình trạng vàng da giảm dần sau 2-4 tuần

Đối với viêm gan B mạn:

Quá trình chẩn đoán phức tạp, gặp nhiều khó khăn hơn vì giới hạn triệu chứng lâm sàng của viêm gan B mạn rất rộng.

Nhiều trường hợp không có triệu chứng hay chỉ là những triệu chứng không đặc hiệu đơn thuần (đau khớp, mệt mỏi) đến các trường hợp có triệu chứng của xơ gan như dấu hiệu của tăng áp tĩnh mạch cửa (lách to, tuần hoàn bàng hệ, giãn tĩnh mạch thực quản, báng bụng,..) hay những dấu hiệu của bệnh gan mạn (vàng da, sao mạch, bầm máu ngoài da, phù..).

Bên cạnh đó còn có những triệu chứng như: viêm cầu thận, đau khớp, viêm mạch máu nhiễm HBV liên quan, viêm màng ngoài tim, viêm tụy cấp (đây là những triệu chứng ngoại gan).

3.2 Các phương pháp điều trị viêm gan B

Từ nguyên nhân tại sao bị viêm gan B thì ta có thể áp dụng những phương pháp tương ứng để điều trị hợp lý. Tùy vào tình trạng sức khỏe của bệnh nhân và từng loại bệnh mà bác sĩ sẽ có những phương án điều trị khác nhau.

  • Với trường hợp viêm gan B cấp tính:

Có tới 85-90% người nhiễm viêm gan B cấp sẽ không cần dùng đến thuốc kháng virus mà có thể tự khỏi. Những trường hợp viêm gan B cấp có men gan cao cần có chế độ nghỉ ngơi, ăn uống, sinh hoạt hợp lý. Ngoài ra người bệnh có thể sử dụng thêm thuốc hỗ trợ chức năng gan theo chỉ dẫn của bác sĩ.

  • Với trường hợp viêm gan B mạn tính:

Bệnh nhân có thể giảm nguy cơ biến chứng như xơ gan, suy gan, ung thư gan khi sử dụng thuốc kháng virus viêm gan B để điều trị.

Tuy nhiên người bệnh cần kiên trì điều trị trong thời gian dài, uống thuốc giờ, đúng liều lượng, đúng phác đồ điều trị viêm gan B của bác sĩ để tránh trường hợp bị quen (nhờn) thuốc gây khó khăn trong quá trình điều trị và gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người bệnh.

Ngoài ra có thể tăng miễn dịch cơ thể và ngăn chặn sự hoạt động của virus bằng cách tiêm các thuốc như: interferon, Peg-interferon, thymosin alpha…Tuy nhiên những thuốc này không có sẵn ở Việt Nam và bản thân nó gây ra rất nhiều tác dụng phụ.

>>>Xem thêm: Thuốc Viêm Gan B – Top 11 Thuốc Viêm Gan B Hiệu Quả Cho Người Bệnh.

3.3 Khi không kịp thời điều trị sẽ gây ra biến chứng như thế nào?

tai-sao-bi-viem-gan-b-5-min

Những biến chứng do viêm gan B gây ra

Bởi vì viêm gan B thường có những triệu chứng không đặc hiệu nên đôi khi chúng ta có thể bỏ qua nó dẫn đến không thể phát hiện bệnh và không có những điều trị kịp thời, từ đó dẫn đến xơ gan, suy gan cấp, não gan, ung thư gan… là những biến chứng rất nguy hiểm cho cơ thể. 

  • Suy giảm chức năng thải độc, chuyển hóa chất, lọc máu, tổng hợp chất của gan do virus HBV phá hủy từ bên trong các tế bào gan dẫn đến gan bị tổn thương.
  • Xơ gan: là những trường hợp gan bị xơ hóa và suy giảm chức năng gan do những tế bào gan bị các sẹo mô xơ thay thế. Những biểu hiện như chán ăn, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, suy giảm miễn dịch, sút cân…đều là những triệu chứng do xơ gan gây ra. 
  • Bệnh não gan: rất nguy hiểm bởi nó gây ra tỷ lệ tử vong cao nhưng thường ít gặp. Lo lắng, bồn chồn, bứt rứt là những triệu chứng ban đầu của bệnh. Sau đó bệnh sẽ gây ra những suy giảm nhận thức, dễ kích động, mất định hướng về thời gian và không gian, mất ngủ, mệt mỏi. Khi kéo dài tình trạng này sẽ dẫn đến trạng thái rất nguy hiểm là hôn mê sâu, mê sảng và tử vong.
  • Suy gan cấp: một trong những biến chứng rất nguy hiểm của viêm gan B là suy gan cấp. Người bệnh sẽ có những biểu hiện trên đường tiêu hóa như chán ăn, buồn nôn, mệt mỏi,bên cạnh đó còn gây vàng mắt, vàng da. Khi suy gan cấp tiến triển nặng hơn có thể gây suy đa tạng, suy hô hấp và dẫn đến tử vong.
  • Giai đoạn cuối cùng và cũng là biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh viêm gan B chính là ung thư gan. Trường hợp bị viêm gan B có nguy cơ ung thư lớn gấp 20 lần so với những người bình thường. Lách to, phù, sút cân nhanh chóng, sốt, đau bụng…là những biểu hiện chính ở giai đoạn này.Khi để bệnh phát triển đến giai đoạn này thì rất khó chữa và tỷ lệ tử vong cao.

3.4 Những cách phòng tránh hiệu quả viêm gan B 

Như chúng ta đã biết nguyên nhân tại sao bị viêm gan B chính là do virus viêm gan B (HBV) nên hiện nay cách phòng tránh viêm gan B đem lại hiệu quả tốt nhất là tiêm vaccin. 

tiem-vaccin

Tiêm vaccin là biện pháp phòng tránh hiệu quả nhât

Theo như khuyến cáo của tổ chức y tế thế giới WHO, trẻ ngay sau khi sinh cần được tiêm phòng mũi vaccin viêm gan B càng sớm càng tốt (thường là tiêm trong vòng 24h sau khi sinh), sau đó có thể tiêm những mũi vacxin viêm gan B tiếp theo theo phác đồ đơn hoặc có thể tiêm các mũi phối hợp có thành phần của vacxin viêm gan B.

>>>> Tìm hiểu thêm: Nên Tiêm Viêm Gan B Vào Thời Gian Nào Cho Trẻ Sơ Sinh Thì Hiệu Quả Thu Được Sẽ Cao Nhất

Để biết người lớn đã bị nhiễm viêm gan B hay trong cơ thể có kháng thể kháng virus HBV hay chưa thì cần làm xét nghiệm HBsAg và HBsAb (anti-HBV). Cần phải tiêm phòng càng sớm càng tốt khi có kết quả HBsAg (-). Ngoài ra từ các nguyên nhân tại sao bị viêm gan B và con đường lây nhiễm của nó đã nêu ở trên thì chúng ta có thể rút ra các biện pháp phòng tránh như:

  • Vì có thể lây qua đường máu nên chúng ta cần phải cẩn trọng, không nên sử dụng chung bàn chải đánh răng, dao cạo râu, quần lót, bơm kim tiêm để tránh lây từ người bị nhiễm bệnh sang người bình thường qua đường máu. Bên cạnh đó, mọi người nên chọn những cơ sở uy tín, an toàn để xăm mình, làm móng tay, móng chân để tránh những rủi ro đáng tiếc 
  • Cần có sự an toàn trong quan hệ tình dục, tránh lây nhiễm bệnh cho đối phương bằng cách sử dụng bao cao su khi quan hệ.
  • Các bác sĩ và nhân viên y tế cần trang bị đồ bảo hộ và thực hiện thao tác chuẩn khi phẫu thuật, lấy máu… để tránh bị lây nhiễm qua đường máu khi vết thương hở của mình tiếp xúc với máu bệnh nhân nhiễm viêm gan B.
  • Cả vợ và chồng cần đến xét nghiệm xem có nhiễm viêm gan B hay không trước khi có ý định mang thai. Và khi mang thai thì cần đi xét nghiệm, khám thai định kỳ để nắm được tình trạng sức khỏe, bệnh lý của 2 mẹ con. Cần liên hệ ngay với bác sĩ khi có bất cứ dấu hiệu bất thường nào để kịp thời xử lý, điều trị. 

Với những nội dung đề cập đến ở phía trên, THtea shop mong muốn mang đến cho bạn đọc những cái nhìn tổng quan nhất về bệnh viêm gan B, từ lý do tại sao bị viêm gan B đến các triệu chứng, điều trị và cách phòng tránh hiệu quả. Nếu còn vấn đề gì thắc mắc, bạn đọc hãy vui lòng liên hệ với THtea shop qua HOTLINE 18006091 để được tư vấn và giải đáp. 

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091