Triệu Chứng Bệnh Viêm Gan B, Những Biến Chứng Của Bệnh

[banner id="7762"]

Triệu Chứng Bệnh Viêm Gan B, Những Biến Chứng Của Bệnh

Trong nhóm các bệnh lý về gan, có thể nói tỷ lệ người mắc viêm gan B chiếm phần lớn. Bệnh gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động chức năng của gan, để lại nhiều biến chứng nguy hiểm như xơ gan, ung thư gan, suy gan cấp.., nguy cơ gây tử vong cao. Lâm sàng, triệu chứng bệnh viêm gan B rất phong phú, có khi rầm rộ cấp tính, có khi lại âm thầm tiến triển. Bởi vậy, đôi khi gặp khó khăn trong việc chẩn đoán, điều trị bệnh.

1. Nguyên nhân gây viêm gan B và đặc điểm của virus HBV

Viêm gan B là một bệnh nhiễm trùng truyền nhiễm có thể lây qua nhiều con đường khác nhau như đường máu, đường quan hệ tình dục, hay lây truyền từ mẹ sang con. Đây là bệnh về gan bị gây ra bởi virus viêm gan B còn được gọi là HBV. Khi virus tấn công vào cơ thể làm tổn thương các tế bào gan, có thể gây nên tình trạng viêm gan cấp tính hoặc mãn tính. Hiện tại, theo số liệu thống kê lâm sàng cho thấy, có khoảng ⅓ dân số thế giới bị mắc bệnh viêm gan B, trong đó tỉ lệ mắc bệnh tại các nước đang phát triển cao hơn so với các quốc gia khác.

Theo công bố của Tổ chức y tế thế giới, Việt Nam thuộc nhóm các quốc gia có tỷ lệ nhiễm HBV cao nhất, trong đó nam giới chiếm khoảng 12,3%, nữ giới chiếm 8,8%.

Triệu chứng bệnh viêm gan b điển hình

Triệu chứng bệnh viêm gan b điển hình

Nói về nguyên nhân gây bệnh viêm gan b, hiện HBV đang được xếp vào một trong những yếu tố hàng đầu gây ung thư, đứng thứ 2 sau thuốc lá. Trong tổng số các ca bị ung thư gan nguyên phát, bệnh nhân nhiễm HBV chiếm tới 60 – 80%, HBV cũng là nguyên nhân của 50% các trường hợp bị xơ gan. Người ta cho rằng tỉ lệ lây nhiễm của HBV gấp 100 lần so với HIV.

1.1. Đặc điểm và cấu tạo của virus viêm gan B (HBV)

Virus HBV (Hepatitis B virus) là một virus typ 1 thuộc họ Hepadnaviridae. Virus này có dạng hình cầu, đường kính 42nm, có cấu trúc DNA.

1.1.1. Đặc điểm sinh tồn của virus HBV

  • Virus HBV có thể sống đến 20 năm ở nhiệt độ -20 độ C nhưng trong nhiệt độ 100 độ C chỉ tồn tại được 30 phút.
  • Tồn tại trong huyết thanh dưới 3 dạng cấu trúc: hình ống, hình cầu, hạt tử siêu vi.
  • Khi ra khỏi cơ thể, HBV có thể sống được trong khoảng ít nhất 7 ngày. Đây là khoảng thời gian lý tưởng để chúng có thể xâm nhập vào các cơ thể chưa được tiêm phòng vắc xin để trú ngụ, gây nên các triệu chứng bệnh viêm gan b.

1.1.2. Cấu tạo của virus

Virus HBV được cấu tạo gồm có 2 lớp:

Lớp vỏ lipoprotein: 

  • Tồn tại trong huyết thanh dưới 2 dạng: dạng hình cầu, dạng hình sợi.
  • Được cấu tạo bởi 7 – 9 polypeptide kết hợp với các phân tử carbohydrate.
  • Chứa kháng nguyên bề mặt HBsAg, pre-S1, pre-S2.
  • Chức năng: giúp virus bám vào màng tế bào gan do sự nhận biết thụ thể trên màng tế bào.

Lớp lõi nucleocapsid:

  • Kích thước khoảng 27nm, dạng hình khối, đối xứng.
  • Chứa kháng nguyên lõi HBcAg:
  • Chứa DNA và men DNA polymerase xâm nhập vào sâu trong nhân tế bào gan để gây bệnh.
Virus gây bệnh viêm gan

Virus gây bệnh viêm gan

1.2. Đối tượng có nguy cơ mắc

Một số đối tượng có nguy cơ mắc bệnh viêm gan B cao:

  • Người không chung thủy một vợ một chồng, có lối quan hệ tình dục bừa bãi, thiếu an toàn, nhiều bạn tình.
  • Người nghiện, thường xuyên tiêm chích.
  • Tù binh.
  • Những người hay phải tiếp xúc với máu hay các bệnh phẩm về máu như nhân viên y tế, bệnh nhân có chỉ định phải truyền máu lọc máu thường xuyên, người làm nghề xăm…
  • Người uống rượu bia nhiều, đặc biệt ở nam giới trên 40 tuổi.
  • Trẻ sơ sinh có mẹ bị nhiễm viêm gan B.

2. Triệu chứng bệnh viêm gan B

Trên lâm sàng, viêm gan B thể hoạt động được chia thành 2 thể khác nhau: viêm gan B cấp tính, viêm gan B mạn tính. Ở những giai đoạn tổn thương khác nhau, mức độ tổn thương tế bào gan cũng như sự suy giảm chức năng gan khác nhau nên các triệu chứng bệnh viêm gan B cũng biểu hiện khác nhau. 

2.1. Triệu chứng bệnh viêm gan B cấp tính

Giai đoạn ủ bệnh của viêm gan B cấp tính thường rơi vào khoảng 1 đến 6 tháng, bệnh nhân có thể có hoặc không có các biểu hiện lâm sàng, tùy thuộc theo sức đề kháng cũng như tình hình sức khỏe người bệnh tại thời điểm nhiễm virus.

Các triệu chứng bệnh viêm gan b cấp tính thường gặp:

  • Khởi phát sốt đột ngột, sốt nhẹ, thường xảy ra sau khi bị nhiễm virus khoảng 1 tuần, bệnh nhân hay sốt vào buổi chiều (lưu ý phân biệt với sốt do lao vì bệnh lao cũng có xu hướng sốt vào buổi chiều). 
  • Người mệt mỏi nhiều, cảm giác thiếu năng lượng, không muốn làm việc. Điều này xảy ra do virus tấn công làm tổn thương các tế bào gan dẫn tới sự rối loạn trong các hoạt động chuyển hóa mà gây nên.
  • Biểu hiện rối loạn tiêu hóa: Bệnh nhân ăn uống kém, ăn không ngon miệng, chán ăn, buồn nôn, nôn dẫn tới việc sút cân nhanh chóng. Một số bệnh nhân sẽ thấy đau tức hạ sườn phải, đau tăng khi ấn do gan đang bị tấn công, nặng khi khám thực thể có thể thấy gan to mật độ chắc kèm theo nước tiểu vàng (mức độ vàng đậm hay nhạt cũng liên quan đến mức độ tổn thương, rối loạn chức năng gan).
Triệu chứng bệnh viêm gan b cấp tính

Triệu chứng bệnh viêm gan b cấp tính

  • Biểu hiện trên da niêm mạc: khoảng 30% bệnh nhân viêm gan b cấp có triệu chứng da sạm màu, thậm chí vàng, niêm mạc mắt củng mạc mắt vàng. Mày đay cũng có thể xuất hiện.
  • Biểu hiện triệu chứng trên hệ mạch: dấu hiệu bàn tay son hoặc hiện tượng sao mạch xuất hiện ở ngực, mặt…
  • Tổn thương cấp tính, đột ngột có thể khiến một số bệnh nhân rơi vào tình trạng lơ mơ, đãng trí, hôn mê.
  • Xét nghiệm sinh hóa máu: chỉ số men gan tăng cao (trên 10 lần so với giá trị bình thường), chỉ số Bilirubin tăng, xét nghiệm đánh giá chức năng gan có albumin giảm.

Nhiều nghiên cứu cho thấy, trong giai đoạn cấp tính ở những người trưởng thành, có khoảng 90% sản xuất ra được kháng thể chống lại virus viêm gan B, do đó có thể được tiêu diệt hoàn toàn virus, các triệu chứng bệnh viêm gan b cũng thuyên giảm dần dần, cơ thể người bệnh cũng sẽ tự phục hồi sau khoảng 4 – 8 tuần kể từ lúc triệu chứng đầu tiên xuất hiện . 10% số bệnh nhân còn lại, do hệ miễn dịch kém, sức khỏe cơ thể không đảm bảo, lượng kháng thể sản xuất ra không đủ để chống lại virus nên bệnh nhân chuyển sang giai đoạn viêm gan B mạn tính. Một số khác, do quá trình tổn thương cấp tính quá mạnh mẽ, bệnh nhanh chóng tiến triển đến suy gan, xơ gan.

>>> Xem thêm Viêm Gan Cấp Tính – Triệu Chứng Và Cách Phòng Bệnh Hiệu Quả

2.2. Triệu chứng lâm sàng bệnh viêm gan b mạn tính

Viêm gan B được chẩn đoán viêm gan B mạn tính khi người bệnh dương tính với HBsAg trong khoảng thời gian từ 6 tháng trở lên kèm theo một số tiêu chuẩn xét nghiệm khác. Ở những bệnh nhân này, tế bào gan bị tổn thương nhiều, chức năng gan có thể bị suy giảm (mức độ tùy thuộc giai đoạn, thể trạng người bệnh) do bị virus tấn công trong suốt thời gian kéo dài.

Triệu chứng bệnh viêm gan b ở giai đoạn mãn tính đôi khi có thể không đặc hiệu, bệnh có thể điển hình nếu vào đợt cấp trên bệnh mạn tính kèm theo dấu hiệu của các biến chứng sau viêm gan như xơ gan, ung thư gan…

  • Biểu hiện rối loạn tiêu hóa: bệnh nhân ăn uống kém, thay đổi vị giác, chán ăn, người mệt mỏi vô lực, sút cân, bụng đầy chướng, ậm ạch, đôi khi bị xuất huyết tiêu hóa đi ngoài phân đen.
  • Một số bệnh nhân có biểu hiện của ứ mật dẫn đến vàng da vàng mắt, trên da có nhiều mày đay, ngứa ngáy khó chịu, có thể bị loét bội nhiễm do gãi. Phân bạc màu hoặc có váng mỡ, nước tiểu sẫm màu hơn bình thường.
Triệu chứng bệnh viêm gan b cấp tính

Triệu chứng bệnh viêm gan b cấp tính

  • Triệu chứng bệnh ngoài gan: phù chân (nặng thì phù toàn thân), xuất huyết dưới da niêm mạc hoặc có tổn thương của thận.
  • Bệnh tiến triển nặng có thể thấy rõ dấu hiệu của:
    • Hội chứng suy giảm chức năng gan.
    • Hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa: bụng to, báng bụng, lách to, giãn tĩnh mạch thành bụng, sao mạch ở ngực mặt…
  • Xét nghiệm cận lâm sàng:
    • Xét nghiệm chỉ số men gan tăng, thường ALT tăng cao hơn so với AST.
    • Tăng chỉ số Bilirubin, men GGT cũng tăng khoảng từ 1 – 3 lần so với trị số bình thường.
    • Chỉ số Prothrombin giảm nhiều, đặc biệt ở trường hợp tiến triển sang xơ gan, có thể giảm tới gần 50%.

Ngoài 2 thể bệnh trên, với người nhiễm virus HBV còn có một nhóm người nằm trong thể viêm gan B không hoạt động, hay những người lành mang virus. Với những đối tượng này, virus tồn tại trong cơ thể ở trạng thái ngủ nên chúng không gây bệnh, không có khả năng gây tổn hại đến các tế bào gan. Triệu chứng bệnh viêm gan b hoàn toàn không xuất hiện ngay cả khi có sự hiện diện của virus bên trong dịch, máu của người nhiễm. Tuy nhiên, một điểm đáng lưu ý ở đây, virus thể ngủ vẫn có khả năng lây truyền từ người này sang người khác nên những người lành mang bệnh vẫn cần được theo dõi, kiểm soát để tránh lây lan bệnh.

3. Biến chứng của bệnh viêm gan B

Xét về các nguyên nhân yếu tố gây tử vong tại Việt Nam, hiện tại, bệnh viêm gan B đang đứng thứ 3 trong bảng xếp hạng. Triệu chứng bệnh viêm gan b có những giai đoạn không rõ ràng, diễn biến thầm lặng. Nhiều trường hợp phát hiện ra bệnh khi bản thân đã ở giai đoạn nặng với những biến chứng nguy hiểm, chức năng gan suy giảm nặng nề, tế bào và nhu mô gan gần như tổn thương không phục hồi. Các biến chứng thường gặp của bệnh viêm gan B:

3.1. Xơ gan

Biến chứng của bệnh viêm gan b

Biến chứng của bệnh viêm gan b

Xơ gan, một tình trạng bệnh lý mạn tính của gan, được đặc trưng bởi các tổn thương tế bào gan liên tục trong thời gian kéo dài dẫn đến sự hình thành nên các mô xơ, mô sẹo trên nhu mô gan. Tình trạng này kéo dài, không những phá hủy dần các tế bào gan, dẫn đến suy giảm chức năng gan còn có thể gây ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng khác trong cơ thể.

Biểu hiện: Ngoài những triệu chứng bệnh viêm gan b, bệnh nhân còn bị suy giảm hệ miễn dịch, tùy theo giai đoạn bệnh có thể kèm theo hội chứng suy tế bào gan và/hoặc hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa.

>>> Xem thêm Xơ Gan Giai Đoạn Cuối Tiến Triển Như Thế Nào

3.2. Suy gan cấp

Suy gan cấp – một trong những biến chứng rất nguy hiểm của bệnh viêm gan B nói riêng, các bệnh lý về gan nói chung. Đây là tình trạng tổn thương các tế bào nhu mô gan một cách ồ ạt, gây tỷ lệ tử vong cao trên bệnh nhân. Thống kê cho thấy ở những bệnh nhân tiến triển suy gan cấp, tỷ lệ tử vong có thể lên tới 50 – 90% nếu không được phát hiện điều trị kịp thời.

Biểu hiện lâm sàng: Triệu chứng viêm gan rầm rộ, vàng da rõ, rối loạn đông máu, bệnh nhân có thể rơi vào tình trạng hôn mê gan, suy đa tạng…

3.3. Ung thư gan

Khi các tế bào gan bị tổn thương quá mức sẽ dẫn đến sự biến đổi về cấu trúc trở thành các tế bào ác tính có sự phát triển không bình thường, không thể kiểm soát được. Lúc này, viêm gan đã tiến triển đến ung thư gan. 

Hiện nay, ở Việt Nam, ung thư gan có tỷ lệ số ca mắc mới đông nhất, đứng hàng đầu về top các nguyên nhân gây tử vong.

Ung thư gan do viêm gan B gây nên thường gặp ở dạng ung thư gan nguyên phát.

Triệu chứng ung thư gan: Vàng da vàng mắt rõ kèm ngứa toàn thân, ngứa do tăng lắng đọng acid mật ở da, ngứa tăng nhiều về đêm và không đáp ứng với các phương pháp điều trị của da liễu; gầy sút cân nhanh trong thời gian ngắn, suy nhược cơ thể, đau vùng gan (càng ở giai đoạn muộn, triệu chứng đau càng rõ, mức độ đau càng nhiều), gan to, lách to.

3.4. Bệnh não gan

Biến chứng ít gặp của bệnh viêm gan B.

Bệnh não gan hay hôn mê gan thể hiện tình trạng hôn mê, rối loạn ý thức, rối loạn hành vi do nguyên nhân rối loạn chức năng gan gây nên. Khi gan bị rối loạn hoạt động, các độc tố trong cơ thể không được chuyển hóa đào thải ra bên ngoài mà tích đọng lại trong gan, rồi được đưa vào hệ tuần hoàn, đi qua hàng rào máu – não để xâm nhập vào não bộ, gây rối loạn sự trao đổi chất của hệ thống thần kinh trung ương, tổn thương vùng não.

Bệnh gan não gây hôn mê

Bệnh gan não gây hôn mê

Lâm sàng, bệnh não gan được chia thành 4 giai đoạn khác nhau:

  • Giai đoạn báo trước: rối loạn hành vi nhẹ, tính cách thay đổi, giảm khả năng nhớ, tập trung.
  • Giai đoạn tiền hôn mê: Rối loạn giấc ngủ, thay đổi nhận thức dễ bị nhầm lẫn giữa các sự việc, hành vi bất thường, ảo giác, líu lưỡi.
  • Giai đoạn ngủ: bệnh nhân bắt đầu bị hôn mê nhưng vẫn có thể đánh thức được, tinh thần rơi vào trạng thái rối loạn, run.
  • Giai đoạn hôn mê: hôn mê sâu, mất hoàn toàn ý thức, không đáp ứng với các kích thích từ bên ngoài, có thể xuất hiện các cơn co giật kịch phát kèm rung giật mắt.

Ngoài những biến chứng nói trên, viêm gan b còn có thể gây ảnh hưởng đến thận, ảnh hưởng đến tuần hoàn dẫn tới tăng áp lực tĩnh mạch cửa, rối loạn chuyển hóa hay chứng Cryoglobulin huyết, đồng nhiễm virus đặc biệt đồng nhiễm với virus HIV….

>>> Xem thêm Hội Chứng Não Gan Và Một Số Vấn Đề Mà Mọi Người Cần Biết

4. Phòng bệnh viêm gan B

Hiện nay, trên thế giới, y học khuyến cáo người dân nên phòng bệnh viêm gan b tốt nhất bằng phương pháp tiêm vắc xin phòng bệnh. Phương pháp này được chỉ định áp dụng cho tất cả các độ tuổi từ trẻ sơ sinh đến người già. 

Một số dòng vắc xin được sử dụng phổ biến hiện nay như: Engerix B (Bỉ), Euvax B (Hàn Quốc), Hepavax Gene (Hàn Quốc), hay Twinrix (Bỉ). Tùy theo lứa tuổi, kinh tế cũng như tình trạng sức khỏe của mỗi người để bác sĩ chỉ định tiêm loại vắc xin phù hợp. 

Bên cạnh việc tiêm vacxin, để phòng bệnh có hiệu quả tốt nhất, tránh lây nhiễm cho người thân bạn bè, mỗi người cần phải lưu ý một số điều sau:

  • Sống chung thủy một vợ một chồng.
  • Quan hệ tình dục lành mạnh, an toàn, khoa học.
  • Hạn chế sử dụng các chất kích thích, đặc biệt rượu bia thuốc lá.
  • Không dùng chung đồ cá nhân với người bị bệnh viêm gan b như: bàn chải đánh răng, dao cạo râu, bấm móng tay…
  • Nếu làm việc trong môi trường thường xuyên phải tiếp xúc với các bệnh phẩm, vật dụng liên quan đến dịch, máu thì cần phải tuân thủ theo các quy chuẩn vô trùng, bảo hộ tốt. Làm vậy, một để tránh lây nhiễm bệnh sang cho bản thân, hai là hạn chế khả năng lây nhiễm bệnh cho những người khác mà mình tiếp xúc.
Phòng bệnh hiệu quả

Phòng bệnh hiệu quả

  • Tập luyện thể dục thể thao, thiết lập chế độ ăn uống sinh hoạt nghỉ ngơi hợp lý để làm tăng sức đề kháng cho bản thân. Một cơ thể khỏe mạnh, một hệ miễn dịch tốt là yếu tố rất quan trọng trong việc phòng chống cũng như điều trị bệnh.
  • Đi khám ngay khi cơ thể có các dấu hiệu bất thường về sức khỏe, điều trị bệnh theo đúng phác đồ chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Đến nay, bệnh viêm gan b vẫn luôn là một vấn đề nan giải không chỉ của Việt Nam mà còn với cả thế giới. Một trong những khó khăn của y khoa là triệu chứng bệnh viêm gan b không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ ràng, rậm rộ. Thực tế, rất nhiều bệnh nhân không hề có biểu hiện trên lâm sàng, bệnh chỉ được phát hiện khi đã vào giai đoạn muộn, chức năng gan đã suy giảm, biến chứng xảy ra nặng nề, thậm chí nguy cơ tử vong cao. Vậy nên, hãy đi khám sức khỏe định kỳ, đến ngay các cơ sở y tế uy tín để thăm khám khi thấy cơ thể có những dấu hiệu bất thường. Liên hệ qua số HOTLINE 1800.6091 để được cung cấp, bổ trợ thêm các thông tin về bệnh tật và sức khỏe.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091