Triệu Chứng Suy Gan Cấp Tính Và Cách Điều Trị Như Thế Nào

[banner id="7762"]

Triệu Chứng Suy Gan Cấp Tính Và Cách Điều Trị Như Thế Nào

Suy gan cấp tính (ALF) là tình trạng mất chức năng gan xảy ra rất nhanh, thường trong vài ngày hoặc vài tuần, ở một người không có bệnh gan từ trước. Loại suy gan này ít phổ biến hơn nhiều so với suy gan mạn tính, bệnh phát triển chậm hơn. ALF có thể gây ra các biến chứng và triệu chứng suy gan nghiêm trọng, bao gồm chảy máu quá nhiều và tăng áp lực trong não… Đây là một bệnh đe dọa đến tính mạng cần phải nhập viện và được chăm sóc đặc biệt.

1. Nguyên nhân suy gan cấp tính

trieu-chung-suy-gan

Nguyên nhân suy gan

Các nguyên nhân suy gan cấp tính phổ biến gồm:

Virus

Nhìn chung, nguyên nhân gây suy gan cấp tính do virus phổ biến nhất là viêm gan B, thường là đồng nhiễm viêm gan D, viêm gan C thì ít phổ biến hơn.

Một số loại virus khác có thể kể đến là virus cytomegalovirus, virus Epstein-Barr, virus herpes simplex, virus herpes ở người, virus parvovirus B19, virus varicella-zoster, virus viêm gan A (hiếm gặp), virus viêm gan E (đặc biệt nếu mắc phải khi mang thai) và virus gây sốt xuất huyết.

Thuốc

Một nguyên nhân gây suy gan cấp phổ biến là do sử dụng quá liều thuốc giảm đau paracetamol. Do độc tính gây suy gan do paracetamol thường xảy ra ở người có bệnh gan đã từ trước, uống rượu mạn tính và đang sử dụng các loại thuốc gây cảm ứng hệ thống enzym cytochrom P450 (ví dụ: thuốc chống co giật). 

Các chất độc khác gây suy gan cấp bao gồm amoxicillin/clavulanate, halothane, hợp chất sắt, isoniazid, thuốc chống viêm không steroid (NSAID), một số hợp chất trong các sản phẩm thảo dược và nấm Amanita phalloides. 

Các nguyên nhân gây suy gan cấp tính ít phổ biến hơn bao gồm:

  • Nguyên nhân do mạch máu

Bao gồm huyết khối tĩnh mạch gan (hội chứng Budd-Chiari), viêm gan do thiếu máu cục bộ, huyết khối tĩnh mạch cửa và hội chứng tắc nghẽn tĩnh mạch gan. 

  • Các nguyên nhân do chuyển hóa

Như gan nhiễm mỡ cấp tính của thai kỳ, hội chứng HELLP, bệnh Wilson và hội chứng Reye. 

  • Các nguyên nhân khác

Bao gồm viêm gan tự miễn, thâm nhiễm di căn gan và nhiễm trùng huyết. 

>>> Tìm hiểu thêm: Suy Giảm Chức Năng Gan Nên Trang Bị Những Thông Tin Gì

2. Các dấu hiệu và triệu chứng suy gan cấp tính

2.1. Dấu hiệu và triệu chứng suy gan chung

trieu-chung-suy-gan

Triệu chứng suy gan

Trong suy gan, nhiều hệ thống cơ quan bị tổn thương, thường không rõ lý do và không rõ cơ chế. Các cơ quan bị ảnh hưởng bởi bệnh gồm:

Gan

Tăng bilirubin máu hầu như luôn xuất hiện. Mức độ tăng bilirubin trong máu là một chỉ số đánh giá mức độ nghiêm trọng của suy gan. Rối loạn đông máu do gan suy giảm tổng hợp các yếu tố đông máu là phổ biến. Có hiện tượng hoại tử tế bào gan do tăng nồng độ aminotransferase.

Tim mạch

Sức cản mạch ngoại vi và huyết áp giảm, gây tăng tuần hoàn với nhịp tim và cung lượng tim tăng.

Não

Bệnh não hệ thống có thể xảy ra do tăng sản xuất amoniac do rối loạn chuyển hóa protein tại gan. Phù não thường gặp ở những bệnh nhân bị bệnh não nặng thứ phát sau suy gan cấp tính.

Thận

Chấn thương thận cấp tính xảy ra ở 50% bệnh nhân. Mức nitơ urê trong máu (BUN) phụ thuộc vào chức năng tổng hợp của gan, giảm khi chức năng gan suy giảm. 

Miễn dịch học

Các khiếm khuyết hệ thống miễn dịch xảy ra, bao gồm khiếm khuyết quá trình opso hóa, và các tế bào bạch cầu bị rối loạn chức năng. Sự di chuyển của vi khuẩn, virus, nấm ở đường tiêu hóa gây hiễm trùng đường hô hấp và đường tiết niệu và nhiễm trùng huyết là phổ biến.

Chuyển hóa

Hạ kali máu thường gặp, một phần do trương lực giao cảm bị giảm hoặc do sử dụng thuốc lợi tiểu. Có thể xuất hiện chứng hạ phosphat máu và hạ kali máu. Hạ đường huyết có thể xảy ra do glycogen ở gan bị cạn kiệt, quá trình tạo glucose hay insulin bị suy giảm.

Phổi

Phù phổi không do tim có thể phát triển.

2.2. Triệu chứng suy gan cấp tính cụ thể

trieu-chung-suy-gan

Triệu chứng suy gan

Các biểu hiện đặc trưng là bao gồm thiếu tỉnh táo, lú lẫn, giảm sự tập trung… (thường là biểu hiện của bệnh não hệ thống) và vàng da. Các biểu hiện của bệnh gan mạn tính như cổ trướng có thể xuất hiện trong suy gan bán cấp khi tình trạng bệnh trở nên nặng.

Các triệu chứng suy gan cấp khác có thể không đặc hiệu (ví dụ, khó chịu, chán ăn) hoặc do rối loạn nguyên nhân. Nhịp tim nhanh, thở nhanh và hạ huyết áp có thể xảy ra kèm theo hoặc không kèm theo nhiễm trùng huyết. Các dấu hiệu của phù não có thể bao gồm choáng váng, hôn mê, nhịp tim chậm và tăng huyết áp. 

Bệnh nhân bị nhiễm trùng đôi khi có các triệu chứng khu trú (ví dụ, ho, khó tiểu), nhưng triệu chứng này cũng có thể không xuất hiện. Tỷ lệ chảy máu rất hiếm, trừ khi bệnh nhân đang trong tình trạng đông máu nội mạch lan tỏa (DIC). Điều này là do những bệnh nhân bị suy gan cấp tính có sự rối loạn các hoạt động đông máu dẫn đến việc hình thành các cục máu đông.

>>> Tìm hiểu thêm: Suy Gan Cấp – Nguy Hiểm Khôn Lường Cho Người Bệnh 

3. Chẩn đoán suy gan cấp tính

Xác định nguyên nhân dựa trên tiền sử sử dụng thuốc, tiếp xúc với chất độc, xét nghiệm virus viêm gan, dấu hiệu tự miễn dịch và các xét nghiệm khác dựa trên nghi ngờ lâm sàng.

Nên nghi ngờ suy gan cấp nếu bệnh nhân không có bệnh gan mạn tính hoặc xơ gan có khởi phát cấp tính vàng da hoặc tăng transaminase đi kèm với rối loạn đông máu và thay đổi trạng thái tâm thần. 

Các xét nghiệm để xác nhận sự hiện diện và mức độ nghiêm trọng của suy gan bao gồm nồng độ men gan và bilirubin và PT. Suy gan cấp tính thường được xác nhận nếu PT kéo dài > 4 giây hoặc INR > 1,5 ở bệnh nhân có bằng chứng về xét nghiệm tổn thương gan. 

Bệnh nhân bị suy gan cấp cần được xét nghiệm các biến chứng. Các xét nghiệm thường được thực hiện trong quá trình đánh giá ban đầu bao gồm công thức máu toàn bộ (CBC), điện giải (bao gồm canxi, photphat và magiê), xét nghiệm chức năng thận và phân tích nước tiểu. 

Nếu suy gan cấp được xác định, các xét nghiệm khí máu động mạch (ABGs), amylase và lipase, cũng như nhóm máu và sàng lọc cũng nên được thực hiện. Amoniac huyết tương đôi khi được khuyến cáo để chẩn đoán bệnh não gan hoặc theo dõi mức độ nghiêm trọng của nó. 

Nếu bệnh nhân có tuần hoàn tăng động và thở nhanh, nên cấy (máu, nước tiểu, dịch cổ chướng) và chụp X quang phổi để loại trừ nhiễm trùng. Nếu bệnh nhân có tình trạng tâm thần suy giảm hoặc xấu đi, đặc biệt là những bệnh nhân bị rối loạn đông máu, nên chụp CT não để loại trừ phù não hoặc ít có khả năng chảy máu nội sọ.

Chẩn đoán

Chẩn đoán

Để xác định nguyên nhân của suy gan cấp, bác sĩ lâm sàng nên xem xét đầy đủ tiền sử về các loại thuốc bệnh nhân sử dụng, bao gồm thuốc kê đơn và thuốc không kê đơn, các sản phẩm thảo dược và thực phẩm chức năng. Các xét nghiệm được thực hiện thường xuyên để xác định nguyên nhân bao gồm: 

  • Các xét nghiệm viêm gan virus (ví dụ: kháng thể IgM đối với virus viêm gan A [IgM anti-HAV], kháng nguyên bề mặt viêm gan B [HBsAg], kháng thể IgM đối với kháng nguyên lõi của viêm gan B [IgM anti-HBcAg], kháng thể đối với virus viêm gan C [anti- HCV])
  • Các dấu hiệu tự miễn dịch (ví dụ, kháng thể kháng nhân, kháng thể chống cơ trơn, nồng độ globulin miễn dịch)

Các xét nghiệm khác được thực hiện dựa trên các biểu hiện triệu chứng suy gan và nghi ngờ lâm sàng, như đối với các trường hợp sau:

  • Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ: Thử thai
  • Tuổi < 40, thiếu máu tán huyết và mô hình cho thấy mức phosphatase kiềm thấp với tỷ lệ phosphatase kiềm/bilirubin tổng số < 4 và mức aspartate aminotransferase (AST) lớn hơn mức alanine aminotransferase (ALT), tăng ALT và AST ( mặc dù thường < 2000): kiểm tra mức độ ceruloplasmin để tìm bệnh Wilson
  • Nghi ngờ rối loạn với các bất thường cấu trúc (ví dụ, hội chứng Budd-Chiari, huyết khối tĩnh mạch cửa, di căn gan): Siêu âm hay chẩn đoán bằng các phương pháp hình ảnh khác

Bệnh nhân cần được theo dõi chặt chẽ về các biến chứng (ví dụ, những thay đổi nhỏ trong các dấu hiệu sinh tồn tương ứng với nhiễm trùng).Xét nghiệm định kỳ (ví dụ: PT hàng ngày, điện giải đồ huyết thanh, xét nghiệm chức năng thận,..) nên được lặp lại thường xuyên.

Tuy nhiên, xét nghiệm có thể cần thường xuyên hơn (ví dụ, đường huyết 2 giờ một lần ở những bệnh nhân bị bệnh não nặng).

4. Điều trị suy gan cấp tính

Bất cứ khi nào có thể, bệnh nhân nên được điều trị trong phòng chăm sóc đặc biệt tại một trung tâm có khả năng ghép gan. Bệnh nhân nên được điều trị suy gan càng sớm càng tốt vì tình trạng suy giảm có thể diễn ra nhanh chóng và các biến chứng dễ xảy ra hơn khi suy gan tiến triển.

Liệu pháp hỗ trợ chuyên sâu là phương pháp điều trị chính. Nên tránh hoặc sử dụng các loại thuốc có thể làm trầm trọng thêm các biểu hiện của suy gan cấp (ví dụ hạ huyết áp, an thần) với liều lượng thấp nhất có thể.

trieu-chung-suy-gan

Bệnh suy gan cấp tính

Đối với hạ huyết áp và chấn thương thận cấp

Mục tiêu điều trị là tối đa hóa tưới máu mô. Điều trị bằng cách truyền dịch qua đường tĩnh mạch cho đến khi loại trừ nhiễm trùng huyết hoặc dùng kháng sinh theo kinh nghiệm.

Nếu tình trạng hạ huyết áp vẫn tiếp diễn, bác sĩ nên cân nhắc sử dụng một số loại thuốc (ví dụ: dopamine, epinephrine, norepinephrine).

Đối với bệnh não

kê cao đầu giường 30 ° để giảm nguy cơ chọc hút, đặt nội khí quản nên được xem xét sớm. Khi lựa chọn thuốc và liều lượng thuốc, bác sĩ lâm sàng nên hạn chế tối đa việc dùng thuốc an thần để có thể theo dõi mức độ nặng của bệnh não.

Propofol là thuốc cảm ứng thông thường để đặt nội khí quản vì nó bảo vệ chống tăng áp nội sọ và có thời gian tác dụng ngắn, cho phép phục hồi nhanh chóng sau khi dùng thuốc an thần.

Không có bằng chứng cho thấy các phương pháp điều trị như lactulose hoặc rifaximin giúp giảm bớt bệnh não trong suy gan cấp tính, mặc dù chúng hữu ích trong bệnh não hệ thống.

Ngoài ra, lactulose có thể gây tắc ruột và tạo ra khí làm căng ruột, có thể là vấn đề nếu cần phẫu thuật mở bụng (ví dụ, để ghép gan). Các biện pháp được thực hiện để tránh tăng áp lực nội sọ (ICP) và tránh giảm áp lực tưới máu não:

  • Để tránh tăng đột ngột ICP: Tránh các kích thích có thể dùng lidocain trước khi hút nội khí quản để ngăn phản xạ bịt miệng.
  • Để làm giảm tạm thời lưu lượng máu não: Có thể dùng mannitol (0.5 đến 1g /kg, lặp lại một hoặc hai lần khi cần thiết) để gây bài niệu thẩm thấu. Và có thể dùng giảm thông khí trong thời gian ngắn, đặc biệt khi nghi ngờ thoát vị. (Tuy nhiên, chống chỉ định dùng mannitol khi bị chấn thương thận cấp tính và phải kiểm tra độ thẩm thấu huyết thanh trước khi tiêm liều thứ hai).

Nhiễm trùng được điều trị bằng thuốc kháng khuẩn hoặc thuốc chống nấm. Điều trị được bắt đầu ngay khi bệnh nhân có bất kỳ dấu hiệu nhiễm trùng nào (ví dụ: sốt; dấu hiệu khu trú, suy giảm huyết động, trạng thái tâm thần hoặc chức năng thận). Bởi vì các dấu hiệu nhiễm trùng trùng lặp với các dấu hiệu của suy gan cấp tính, nhiễm trùng có khả năng được điều trị nhanh chóng.

Thiếu hụt chất điện giải có thể cần bổ sung natri, kali, phosphat hoặc magiê.

Rối loạn đông máu được điều trị bằng huyết tương tươi đông lạnh nếu xảy ra chảy máu. Nếu không thì tránh dùng huyết tương tươi đông lạnh vì nó có thể gây quá tải thể tích và làm trầm trọng thêm tình trạng phù não. 

Các bác sĩ có thể đề nghị một chế độ ăn kiêng đặc biệt để cắt giảm lượng protein và natri mà một người ăn, đồng thời đảm bảo có đủ calo để duy trì năng lượng. Thuốc bổ sung vitamin cũng có thể được kê đơn.

>>> Tìm hiểu ngay: Bài Tập Yoga Tốt Cho Gan Thận Mà Bạn Nên Thử

Điều trị

Điều trị khắc phục các triệu chứng suy gan

Một số điều trị khác

Khi suy gan cấp tính do ăn phải các chất độc hại, dùng quá liều paracetamol, hoặc viêm gan do virus có thể được điều trị bằng thuốc.

  • Than hoạt tính: Theo cơ chế khi carbon đã tiếp xúc với nhiệt độ cao, làm tăng diện tích bề mặt và hấp thụ chất độc hiệu quả.
  • Liệu pháp kháng virus: Phương pháp này bao gồm nhiều loại thuốc kháng virus sẽ làm chậm tác động của virus viêm gan. Có thể bao gồm entecavir (Baraclude), tenofovir (Viread), lamivudine (Epivir) và telbivudine (Tyzeka).
  • N-Acetyl Cysteine: Đây là một dẫn xuất của axit amin có hiệu quả cao trong việc điều trị ảnh hưởng của quá liều paracetamol, cũng như ngộ độc nấm.
  • Penicillin: Khi dùng liều cao, loại kháng sinh thông thường này có thể chống lại các chất độc như nấm.
  • Một số loại thuốc này giúp làm sạch các chất độc mà gan thường loại bỏ, chẳng hạn như amoniac. Muối mật có thể gây ngứa cũng có thể được loại bỏ bằng thuốc. 

Cấy ghép gan

Nếu tìm ra được nguyên nhân và có thể điều trị được thì có thể chấm dứt được tình trạng suy gan cấp. Mặc dù có thể tái tạo gan, nhưng tổn thương gan nghiêm trọng gây ra suy gan cấp tính thường không thể hồi phục.

Đây là lý do tại sao hầu hết những người bị suy gan cấp tính cần thực hiện ghép gan. Tuy nhiên, số lượng gan hiến tặng có hạn và không phải bệnh nhân nào cũng có đủ tiêu chí và điều kiện để thực hiện cấy ghép. 

Bài viết trên chia sẻ cho một số thông tin về các triệu chứng suy gan cấp tính. Nếu bạn có bất cứ câu hỏi gì hãy để lại bình luận hoặc liên hệ ngay tới Hotline 18006091 bên dưới để được nhóm Dược sĩ, Bác sĩ đến từ THTeaShop giải đáp thắc mắc nhé.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091