Triệu Chứng Xơ Gan, Cách Chẩn Đoán Điều Trị Như Thế Nào

[banner id="7762"]

Triệu Chứng Xơ Gan, Cách Chẩn Đoán Điều Trị Như Thế Nào

Xơ gan là giai đoạn cuối của quá trình xơ hóa gan dẫn đến sự thay đổi cấu trúc  bình thường của gan. Xơ gan được đặc trưng bởi các nốt tái tạo được bao quanh bởi các mô sợi dày đặc. Các triệu chứng xơ gan có thể không phát triển trong nhiều năm và thường không biểu hiện triệu chứng đặc hiệu (ví dụ: chán ăn, mệt mỏi, sụt cân). Các biểu hiện muộn bao gồm tăng áp lực tĩnh mạch cửa, cổ trướng, và khi mất bù xảy ra, suy gan. Bệnh xơ gan thường được coi là không thể phục hồi và cần điều trị hỗ trợ.

trieu-chung-xo-gan

Bệnh xơ gan

1. Nguyên nhân gây bệnh xơ gan

trieu-chung-xo-gan

Nguyên nhân gây bệnh xơ gan

Hai trong số những nguyên nhân được biết đến nhiều nhất của bệnh xơ gan là do uống quá nhiều rượu trong thời gian dài và nhiễm virus viêm gan. Tuy nhiên, có một số bệnh lý khác cũng có thể dẫn đến tổn thương gan và xơ gan. Trên thực tế, bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu là nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh gan mạn tính. Một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân gan nhiễm mỡ cũng có thể bị xơ gan. Nhiễm virus viêm gan là một nguyên nhân quan trọng gây ra bệnh xơ gan trên toàn thế giới.

1.1. Xơ gan do rượu

Uống rượu quá mức và kéo dài là nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh xơ gan. Xơ gan do uống rượu có thể phát triển trong nhiều năm.Tuy nhiên lượng rượu gây hại cho gan có thể khác nhau ở mỗi người. Nếu một phụ nữ khỏe mạnh uống cùng một lượng rượu như một người đàn ông khỏe mạnh, sẽ có nguy cơ bị xơ gan cao hơn. Trẻ em là đối tượng mà gan đặc biệt dễ bị tổn thương do rượu. Những người đang mắc bệnh, đặc biệt là những bệnh ảnh hưởng đến gan, có thể có nguy cơ bị tổn thương do rượu cao hơn. Nếu đã bị viêm gan B hoặc C, hoặc xơ gan (do bất kỳ nguyên nhân nào), có nguy cơ làm cho tình trạng bệnh trở nên tồi tệ hơn nếu uống rượu.

>>>> Tìm hiểu thêm: Điều Trị Xơ Gan Rượu, Triệu Chứng Và Cách Phòng Ngừa

1.2. Xơ gan và viêm gan

Viêm gan siêu vi là bệnh viêm gan do virus như virus viêm gan B hoặc C gây ra. Viêm gan C mạn tính là một nguyên nhân phổ biến của xơ gan. Viêm gan B cũng có thể gây ra xơ gan. Ở bệnh nhân bị một trong hai trường hợp viêm này, sẽ tăng nguy cơ phát triển bệnh xơ gan nếu uống rượu.

1.3. Xơ gan và gan nhiễm mỡ

Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) là tình trang chất béo tích tụ ở trong gan. Bệnh đang trở nên phổ biến hơn ở trẻ em thừa cân hoặc béo phì. Điển hình như:

  • Béo phì – 20% người béo phì mắc bệnh gan nhiễm mỡ
  • Cholesterol trong máu cao
  • Bệnh tiểu đường type 2

NAFLD có thể dẫn đến viêm gan và hình thành mô sẹo, một tình trạng được gọi là viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (NASH), sau đó có thể dẫn đến xơ gan. NASH thường xảy ra ở những người béo phì, mắc bệnh tiểu đường hoặc có cholesterol và triglyceride trong máu cao. Vì vậy việc kiểm soát những tình trạng này được khuyến khích. Những người bị NASH có nguy cơ tổn thương gan cao hơn nếu họ bị viêm gan C.

1.4. Xơ gan do các tình trạng di truyền

Một số tình trạng di truyền làm tổn thương gan và điều này dẫn đến sẹo, nguy cơ cao mắc bệnh xơ gan. Bao gồm:

  • Haemochromatosis – cơ thể tích tụ sắt, có thể làm hỏng nhiều cơ quan, bao gồm cả gan
  • Bệnh Wilson – các mô của cơ thể tích tụ
  • Galactosaemia – cơ thể không thể xử lý galactose (một loại đường) nên tích tụ trong máu và có thể dẫn đến tổn thương gan 
  • Xơ nang – chủ yếu ảnh hưởng đến phổi, nhưng cũng có thể gây sẹo ở gan
  • Thiếu alpha -1 antitrypsin – có thể gây tổn thương phổi nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng gan và dẫn đến xơ gan và suy gan.

1.5. Các nguyên nhân khác của xơ gan

Một số tình trạng y tế khác dẫn đến tổn thương gan có thể gây ra xơ gan, bao gồm:

  • Một số bệnh tự miễn – một số loại tế bào của hệ thống miễn dịch tấn công và làm tổn thương gan. Những tình trạng không phổ biến có thể gây ra xơ gan bao gồm viêm gan tự miễn, viêm đường mật nguyên phát và viêm đường mật xơ cứng nguyên phát (viêm và sẹo đường mật).
  • Tiếp xúc với chất độc – có thể làm tổn thương gan vì một trong những vai trò chính của gan là loại bỏ chất độc ra khỏi máu. Tiếp xúc lâu dài với các chất độc từ môi trường như asen có thể làm tổn thương gan và dẫn đến xơ gan.
  • Bệnh sán máng – một bệnh nhiệt đới do một loại giun ký sinh có tên là Schistosoma gây ra. Giun này được truyền sang người từ ốc sên, và căn bệnh này còn được gọi là bệnh nhiễm trùng bilharziasis. Bệnh sán máng mãn tính gây tổn thương các cơ quan nội tạng bao gồm cả gan.
  • Một số loại thuốc (chẳng hạn như amiodarone, được sử dụng để kiểm soát rối loạn nhịp tim) – trong một số trường hợp hiếm hoi, có thể gây xơ gan ở những người nhạy cảm với thuốc.

2. Các triệu chứng xơ gan

trieu-chung-xo-gan

Triệu chứng xơ gan

Để đối phó với tổn thương , các chất điều hòa tăng trưởng gây ra tăng sản tế bào gan (tạo ra các nốt tái sinh) và tăng trưởng động mạch (hình thành mạch). Trong số các chất điều hòa tăng trưởng có các cytokine và các yếu tố tăng trưởng gan (ví dụ: yếu tố tăng trưởng biểu mô, yếu tố tăng trưởng tế bào gan, yếu tố tăng trưởng biến đổi-alpha, yếu tố hoại tử khối u). Insulin, glucagon và các mẫu lưu lượng máu trong gan xác định cách thức và vị trí các nốt phát triển.

Sự hình thành mạch tạo ra các mạch mới trong lớp vỏ xơ bao quanh các nốt. Các mạch này kết nối động mạch gan và tĩnh mạch cửa với các tĩnh mạch gan, khôi phục các đường tuần hoàn trong gan. Các mạch liên kết như vậy cung cấp sự dẫn lưu tĩnh mạch với áp suất cao, thể tích tương đối thấp, không thể chứa được nhiều lượng máu như bình thường. Kết quả là, áp lực tĩnh mạch cửa tăng lên. Những biến dạng như vậy trong lưu lượng máu góp phần làm tăng áp lực tĩnh mạch cửa, tăng áp lực do các nốt tái tạo chèn ép các tĩnh mạch gan. Tốc độ tiến triển từ xơ hóa thành xơ gan và hình thái của xơ gan ở mỗi người là khác nhau. Có lẽ, lý do của sự thay đổi như vậy là mức độ tiếp xúc với kích thích gây tổn thương và phản ứng của cá nhân.

2.1. Các triệu chứng xơ gan giai đoạn đầu (đôi khi được gọi là xơ gan còn bù)

  • Mệt mỏi và mất năng lượng
  • Chán ăn và sụt cân
  • Buồn nôn
  • Đau bụng
  • Các đốm có kích thước như đầu đinh ghim trên da mà từ đó các mạch máu nhỏ lan ra theo hình tròn
  • Ban đỏ lòng bàn tay

2.1. Các triệu chứng xơ gan nghiêm trọng

Ở một số người, xơ gan tiến triển theo thời gian và khả năng hoạt động bình thường của gan giảm. Điều này xảy ra nhanh chóng như thế nào tùy mỗi người và phụ thuộc vào một số yếu tố, bao gồm sức khỏe chung của người đó, giới tính của họ, nguyên nhân của bệnh xơ gan, giai đoạn của bệnh khi họ được chẩn đoán, chế độ ăn uống và lượng rượu của họ. 

Ở một số ít người bị xơ gan, gan bị tổn thương đến mức không thể hoạt động bình thường được nữa. Loại tổn thương nghiêm trọng này được gọi là xơ gan mất bù. Các triệu chứng xơ gan nghiêm trọng hơn bao gồm:

  • Giảm cân liên tục
  • Vàng da hoặc mắt
  • Ngứa da
  • Nước tiểu sẫm màu, màu trà
  • Khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu. Giấc ngủ bị đảo ngược đối với một số người: họ thức suốt đêm và ngủ vào ban ngày
  • Nhiễm trùng thường xuyên do vi khuẩn trong chất lỏng có thể tích tụ trong bụng (viêm phúc mạc do vi khuẩn tự phát)
  • Chảy máu dưới răng 
  • Sưng hoặc vỡ tĩnh mạch (giãn tĩnh mạch) trong thực quản (ống dẫn thức ăn) và dạ dày. Một số triệu chứng của tình trạng này là phân đen hoặc có máu và chất nôn sẫm màu trông giống như bã cà phê. Nếu nhận thấy điều này, cần đi khám ngay.
  • Sưng đau ở chân (phù nề) và bụng (cổ trướng)
  • Khó thở, mặc dù đây không phải là một triệu chứng xơ gan phổ biến
  • Lú lẫn, hay quên, thay đổi tính cách, thay đổi thói quen ngủ hoặc những thay đổi khác trong chức năng tâm thần (bệnh não gan)

Nếu bị xơ gan và nhận thấy bất kỳ triệu chứng xơ gan nào ở trên, nên đi khám, chia sẻ với bác sĩ càng sớm càng tốt. Đó có thể là một dấu hiệu cho thấy bệnh xơ gan đang trở nên tồi tệ hơn.

>>>> Tìm hiểu thêm: Xơ Gan Giai Đoạn Cuối Tiến Triển Như Thế Nào

3. Các giai đoạn của bệnh xơ gan

trieu-chung-xo-gan

Các giai đoạn xơ gan

Xơ gan hay còn được gọi là bệnh gan giai đoạn cuối. Điều này đơn giản có nghĩa là bệnh xảy ra sau các giai đoạn khác của tổn thương có thể bao gồm viêm (viêm gan), tích tụ chất béo (nhiễm mỡ) và tăng độ cứng và sẹo nhẹ của gan (xơ hóa). Nhiều người bị xơ gan có thể cảm thấy khá khỏe và sống trong nhiều năm mà không cần ghép gan. Điều này là do gan có thể hoạt động tương đối tốt ngay cả khi bị tổn thương khá nặng.

Xơ gan được phân loại là còn bù hoặc mất bù. Xơ gan còn bù là giai đoạn mà gan đã có nhiều tổn thương nhưng vẫn thực hiện được nhiều chức năng quan trọng. Trong xơ gan mất bù, gan không thể thực hiện đầy đủ tất cả các chức năng. Những người bị bệnh gan mất bù hoặc xơ gan thường có các triệu chứng xơ gan và biến chứng nghiêm trọng như tăng áp lực tĩnh mạch cửa, chảy máu tĩnh mạch, cổ trướng và bệnh não gan .

Ngoài ra còn có các hệ thống phân loại xơ gan theo mức độ nghiêm trọng của bệnh. Một trong số đó là điểm Child-Pugh, sử dụng các triệu chứng bao gồm bệnh não và cổ trướng cùng với kết quả xét nghiệm máu cho bilirubin, albumin và đông máu, để phân loại xơ gan từ A (tương đối nhẹ) đến C (nặng). Có các hệ thống khác bao gồm MELD (mô hình bệnh gan giai đoạn cuối) được sử dụng để giúp quyết định bệnh nhân nào cần ghép gan khẩn cấp nhất. Được sử dụng kết quả xét nghiệm máu cho bilirubin, creatinine và đông máu (INR).

4. Chẩn đoán xơ gan

Chẩn đoán 

Chẩn đoán

Không phải lúc nào cũng dễ dàng chẩn đoán xơ gan. Bác sĩ sẽ xem xét bệnh sử cẩn thận, khám sức khỏe và lập kế hoạch cho các xét nghiệm tiếp theo. Một số xét nghiệm có thể được sử dụng cho bệnh xơ gan bao gồm:

4.1. Xét nghiệm máu

Xét nghiệm máu trong số những thứ khác để đo chức năng và mức độ tổn thương của gan. Đây là những xét nghiệm chức năng gan phổ biến nhất (LFTs). Được sử dụng để tìm hiểu về cách các bộ phận khác nhau trong gan đang hoạt động.

Xét nghiệm chức năng gan bao gồm một số xét nghiệm riêng biệt, mỗi xét nghiệm sẽ xem xét các đặc tính khác nhau của máu. Được sử dụng để cho biết mức độ gan bị viêm hoặc không thể hoạt động bình thường. Xét nghiệm có thể đo mức độ của các men gan ALT và AST khi tăng lên trong quá trình viêm (viêm gan).

Xét nghiệm này cũng sẽ xem xét mức độ đông máu (được gọi là thời gian INR) và tốc độ thải trừ của thận gọi là creatinine tốt như thế nào. Đây là những chỉ số đặc trưng cho biết gan đang hoạt động và ảnh hưởng đến phần cơ quan khác của cơ thể như thế nào.

>>>> Đọc thêm: Tìm Hiểu Về Một Số Kết Quả Xét Nghiệm Máu Gan Thường Gặp

4.2. Kiểm tra hình ảnh 

Các xét nghiệm hình ảnh trong đó gan có thể được quét bằng siêu âm, chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI). Siêu âm truyền sóng âm vào cơ thể. Các âm vang được thu nhận và sử dụng để xây dựng một hình ảnh về tình trạng của gan. MRI và CT cung cấp một cái nhìn chi tiết về các cơ quan nội tạng và có thể tạo ra hình ảnh mặt cắt ngang rất chi tiết (hoặc ‘lát cắt’) của vùng cơ thể.

4.3. Sinh thiết gan

Sinh thiết gan trong đó một mảnh gan nhỏ được lấy để xem xét dưới kính hiển vi. Một cây kim rỗng mịn được đưa qua da vào gan và một mẫu nhỏ được rút ra. Xét nghiệm này thường được thực hiện dưới phương pháp gây tê cục bộ và có thể có nghĩa là phải ở lại bệnh viện qua đêm.

4.4. Nội soi

Nội soi thực hiện bằng cách, sau khi dùng thuốc an thần, một ống mềm mỏng có đèn chiếu sáng và một camera nhỏ ở đầu (ống nội soi) được truyền xuống thực quản và đến dạ dày. Điều này là để kiểm tra xem các tĩnh mạch trong thực quản hoặc dạ dày có thể bị vỡ và chảy máu hay không.

4.5. Làm cách nào để biết tình trạng của bản thân nghiêm trọng như thế nào?

Sẹo ở gan do tổn thương liên tục được nói đến khi sử dụng điểm F. Đề cập đến số lượng xơ hóa được tìm thấy trong gan, với F0 có nghĩa là không có tổn thương và F4 có nghĩa là xơ gan. Bác sĩ sẽ xem xét điểm F, bất kỳ triệu chứng nào có thể gặp phải và kết quả xét nghiệm máu để biết tình trạng nghiêm trọng như thế nào và để xác định phương pháp điều trị có thể.

5. Các phương pháp điều trị xơ gan là gì?

Điều trị

Điều trị

Các phương pháp điều trị đã có nghiên cứu từ lâu. Một mục tiêu của điều trị là nhắm vào nguyên nhân gây ra xơ gan. Ví dụ, nếu xơ gan là do viêm gan siêu vi, điều trị nhiễm trùng sẽ là một phần quan trọng trong việc chăm sóc. Một mục tiêu khác của điều trị là kiểm soát các triệu chứng xơ gan và biến chứng của bệnh xơ gan. Các loại thuốc mà người bị xơ gan dùng bao gồm:

  • Thuốc huyết áp, chẳng hạn như thuốc chẹn beta, được sử dụng để giảm áp lực trong các mạch máu đưa máu qua gan.
  • Thuốc lợi tiểu, chẳng hạn như hydrochlorothiazide hoặc furosemide, được sử dụng để giảm sưng do cổ trướng và phù nề.
  • Lactulose, nhuận tràng giúp loại bỏ độc tố amoniac khỏi hệ thống. Nói chuyện với các bác sĩ để tìm ra cách dùng thuốc phù hợp và không làm gián đoạn các hoạt động hàng ngày.

>>>> Tìm hiểu thêm: Thuốc Chữa Xơ Gan Và Cách Sử Dụng Hợp Lý

Các biến chứng trong ống dẫn thức ăn (thực quản) và dạ dày, là một biến chứng nghiêm trọng của xơ gan, thường có thể được điều trị. Các bác sĩ có thể sử dụng các thủ thuật khác nhau để sửa chữa chúng và có thể kê đơn thuốc sau đó để duy trì điều trị. Phẫu thuật, bao gồm cả ghép gan, có thể là một lựa chọn trong những trường hợp xơ gan nghiêm trọng.

Tuy nhiên, không phải ai bị xơ gan cũng cần cấy ghép. Nhiều người có thể sống lâu với bệnh xơ gan. Việc cấy ghép thường chỉ được xem xét khi gan bị tổn thương nghiêm trọng và đe dọa tính mạng. Hãy nhớ rằng việc cấy ghép gan rất tốn kém, ít nội tạng và không phải lúc nào ca ghép cũng thành công. Các tiêu chí rất khắt khe để bệnh nhân đủ điều kiện được cấy ghép. Nhiều yếu tố được xem xét, bao gồm tuổi, bệnh nhân có hút thuốc và uống rượu hay không. Bệnh nhân sẽ chỉ biết liệu bản thân có cần cấy ghép hay không sau khi nói chuyện với các bác sĩ chuyên khoa.

Nhìn chung, xơ gan không thể điều trị hồi phục như ban đầu, nhưng có thể giảm bớt theo thời gian. Đó là lý do tại sao điều quan trọng là phải phát hiện ra có bị xơ gan sớm hay không và phòng ngừa, luôn giữ cho lá gan được khỏe mạnh. Tin tốt là các bộ phận của gan bị tổn thương có thể tái tạo. Với việc điều trị và chăm sóc thích hợp, những người bị xơ gan đôi khi có thể thấy sức khỏe gan được cải thiện, tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra tổn thương. Đối với những người bị viêm gan siêu vi, sức khỏe của gan có thể cải thiện nếu tình trạng nhiễm trùng được điều trị và nhận được sự chăm sóc thích hợp.

Bài viết trên chia sẻ cho một số thông tin về các triệu chứng xơ gan, giúp mọi người có thể nắm bắt, phát hiện các triệu chứng có thể xuất hiện ở bản thân để đi khám và điều trị kịp thời. Nếu còn bất cứ thắc mắc gì hãy liên hệ ngay tới Hotline: 18006091, hay để lại bình luận bên dưới để được tư vấn, giải đáp từ nhóm Dược sĩ, Bác sĩ đến từ THTea Shop nhé.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091