Viêm Gan C Là Gì, Những Thông Tin Bạn Cần Biết

[banner id="7762"]

Viêm Gan C Là Gì, Những Thông Tin Bạn Cần Biết

Viêm gan C mn tính ảnh hưởng đến khoảng 6000 người Việt Nam và năm 2015 và đang tăng lên từng ngày. Căn bệnh viêm gan C siêu vi này diễn biến âm thầm trong một thời gian dài, đó là lý do tại sao cứ ba người thì có một người không biết mình bị nhiễm bệnh. Vậy viêm gan C là gì, có nguy hiểm không?

1. Định nghĩa viêm gan C là gì?

Viêm gan C là một bệnh về gan do một tác nhân truyền nhiễm thuộc họ flavivirus, vi rút viêm gan C (HCV) gây ra. Cùng với bệnh viêm gan B, đây là một trong những dạng viêm gan vi rút nguy hiểm, có khả năng gây tổn thương gan mạn tính có nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Nó lây truyền hầu hết qua đường máu và hiếm hơn là qua đường tình dục và chu sinh. Tình trạng nhiễm trùng được đặc trưng bởi tình trạng viêm cấp tính của gan, viêm gan.

Viêm gan C có thể được chữa khỏi một cách tự nhiên trong khoảng 10 đến 20% trường hợp. Tình trạng này được gọi là bệnh viêm gan cấp tính nếu không điều trị kịp thời có thể tiến triển thành viêm gan mạn tính và sau đó có thể phát triển thành xơ gan hoặc ung thư gan.

viem-gan-c-la-gi

Vi rút viêm gan c

Trên toàn thế giới, ước tính có khoảng 130–170 triệu người bị nhiễm HCV. Tỷ lệ nhiễm HCV cao nhất ở Ai Cập với 10% dân số nói chung và Trung Quốc có nhiều người có HCV nhất (29,8 triệu).

Sự khác biệt về tỷ lệ mắc HCV trong quá khứ và tỷ lệ hiện nhiễm HCV hiện tại, cùng với tính chất kéo dài nói chung của tiến triển bệnh HCV, đã dẫn đến sự gia tăng đáng kể về gánh nặng bệnh gan tiến triển ở các quốc gia khác nhau.

Ở những nơi khác trên thế giới, tỷ lệ mắc bệnh vẫn ở mức cao khoảng 70 triệu người bị nhiễm bệnh mạn tính, chiếm 1% dân số thế giới và hơn 350.000 người chết mỗi năm do căn bệnh này.

2. Đường lây truyền của vi rút viêm gan c là gì?

Vi rút được lây truyền thông qua:

  • Qua tiêm chích ma tuý với việc dùng chung dụng cụ tiêm chích.
  • Thông qua việc tái sử dụng hoặc tiệt trùng không hoàn toàn thiết bị y tế, đặc biệt là bơm kim tiêm, trong các cơ sở chăm sóc sức khỏe. 
  • Bằng cách truyền máu và các sản phẩm máu chưa được sàng lọc thông qua việc thực hiện các hành vi tình dục dẫn đến tiếp xúc với máu.

3. Nguyên nhân của bệnh viêm gan c là gì?

Câu hỏi viêm gan c là gì và nguyên nhân của bệnh có liên quan mật thiết đến đường lây nhiễm của bệnh.

Viêm gan C (HCV hoặc vi rút viêm gan C) lây truyền chủ yếu qua máuCác trường hợp lây nhiễm qua đường tình dục rất hiếm và chỉ giới hạn ở những người có nhiều bạn tình, quan hệ tình dục nhiễm HIV. Nhiễm trùng có thể xảy ra khi tiêm chích ma túy, chăm sóc có nguy cơ hoặc trong các hoạt động tình dục có tiếp xúc với máu.

HCV cũng có thể lây lan qua đường tình dục và truyền từ người mẹ bị nhiễm bệnh sang con mới sinh của mình, mặc dù những phương thức lây truyền này hiếm hơn. Nguy cơ lây truyền từ mẹ sang thai nhi là 5% nếu HCV có thể được phát hiện trong máu của người mẹ tại thời điểm sinh.

Trên thực tế, con đường lây nhiễm chính hiện nay là qua việc sử dụng chung thiết bị giữa những người sử dụng ma túy (bơm kim tiêm, ống hút, nén, v.v.).

kim-tiem

Kim tiêm ma túy

Việc phát hiện ra vi rút viêm gan c là gì vào năm 1989 đã giúp loại trừ hoàn toàn nguy cơ này, ít nhất là ở các nước công nghiệp. Vi rút cũng có thể lây truyền khi xăm mình, chăm sóc răng miệng hoặc châm cứu bằng thiết bị khử trùng kém, nhưng con đường lây nhiễm này ngày nay vẫn còn là giai thoại.

Kể từ khi xác định được vi rút viêm gan c là gì, các biện pháp phòng ngừa và sàng lọc phần lớn đã giúp giảm mức độ lây nhiễm ngay cả khi không có bất kỳ đánh giá chính xác nào gần đây về số ca mắc mới hàng năm, thực tế có thể có vài nghìn người nhiễm vi rút mỗi năm, chủ yếu là ở những người sử dụng ma túy. Những phát triển gần đây trong phương pháp điều trị đã làm giảm các trường hợp nhiễm mới.

Hầu hết những người sử dụng ma túy đều thực hiện các xét nghiệm sàng lọc HBV, HCV và HIV thường xuyên. Do đó, những người sử dụng ma túy cần được chẩn đoán để điều trị kịp thời.

Tuy nhiên, có một khó khăn đó là những người này không biết mình thuộc nhóm nguy cơ mắc HBV và HCV nên không có khuynh hướng thực hiện sàng lọc bệnh. Người ta ước tính rằng gần cứ ba người sử dụng ma túy thì có một người không biết rằng họ có nguy cơ bị nhiễm HCV.

>>>Xem thêm: Benh Viem Gan C Và Các Nguyên Nhân Triệu Chứng Phổ Biến

4. Các triệu chứng của bệnh

Trừ khi tình cờ được thực hiện sàng lọc, nhiễm HCV thường được chẩn đoán muộn, khi bệnh viêm gan C đã trở thành mạn tính và hậu quả của nó trên gan đã tiến triển.

Trong vòng 2 đến 12 tuần kể từ khi bị nhiễm, HCV gây ra bệnh viêm gan cấp tính. Trong hầu hết các trường hợp, các triệu chứng (mệt mỏi, vàng da, nước tiểu sẫm màu, phân trắng) không tồn tại và bản thân bệnh nhân không thể nhận biết được bệnh.

Nhưng đặc biệt (trong ít hơn 1% trường hợp), viêm gan cấp tính được cho là giai đoạn cuối: gan sau đó bị tổn thương rất nặng và các triệu chứng nghiêm trọng. Trong trường hợp này, việc ghép gan cần được xem xét khẩn cấp.

Giai đoạn viêm gan C cấp tính là giai đoạn mà hệ thống miễn dịch cố gắng loại bỏ vi rút ra khỏi cơ thể. Trong 80% trường hợp, bệnh nhân không xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào tại thời điểm mắc bệnh. Trong 20% ​​trường hợp, nhiễm trùng biểu hiện ở giai đoạn đầu với mệt mỏi, sốt, đau cơ và khớp lan tỏa, nhức đầu và đôi khi các dấu hiệu rối loạn tiêu hóa như: đau bụng, buồn nôn.

Sau đó là giai đoạn vàng da (sắc da vàng, sẫm nước tiểu và phân nhạt). Thường không có triệu chứng trong nhiều năm, viêm gan C mạn tính hầu hết được chẩn đoán muộn, khi nó đã bắt đầu ảnh hưởng đến sức khỏe của gan. Các tế bào gan dần dần được thay thế bằng các mô sẹo xơ, hiện tượng này được gọi là xơ hóa.

viem-gan-c-la-gi-xo-hoa

Xơ hóa tế bào gan

Mức độ xơ hóa của tế bào gan ở từng bệnh nhân rất khó dự đoán vì phụ thuộc vào nhiều một số yếu tố như chưa được biết rõ: tuổi, bệnh đồng mắc (HIV hoặc HBV), uống rượu, v.v.

Ở 10-20% bệnh nhân, xơ hóa tiến triển thành xơ gan sau 10 đến 15 năm. Khi đó gan không còn khả năng thực hiện các chức năng bình thường và các triệu chứng nghiêm trọng xuất hiện: xuất huyết trong thực quản hoặc đường tiêu hóa, cổ trướng (có dịch trong ổ bụng), phù nề, v.v.

Cùng với tổn thương gan, hầu hết bệnh nhân còn xuất hiện các triệu chứng khác: mệt mỏi, kháng insulin rồi tiểu đường, bệnh lý tim, rối loạn da.

Đối với những bệnh nhân được gọi là xơ gan, nguy cơ ung thư gan tăng lên theo thời gian như ung thư biểu mô tế bào gan. Sau khi nhiễm bệnh, trung bình cứ 10 người thì có 1 đến 2 người khỏi bệnh, 8 đến 9 trong số 10 phát triển nhiễm trùng mạn tính.

Ở 10-20% bệnh nhân viêm gan C mạn tính, xơ hóa tiến triển thành xơ gan. Bệnh xơ gan không có bất kỳ triệu chứng nào ở giai đoạn đầu. Sau đó sẽ xuất hiện các biến chứng như: xuất huyết đường tiêu hóa, phù nề, cổ trướng, bệnh lý tim, tiểu đường. Khoảng 1 đến 5% trong số những bệnh nhân bị xơ gan này phát triển thành ung thư gan.

5. Chẩn đoán tầm soát bệnh

Việc tầm soát viêm gan C được thực hiện bằng cách thực hiện xét nghiệm huyết thanh máu với xét nghiệm phát hiện kháng thể kháng HCV. Sự hiện diện của các kháng thể này chứng tỏ có tiếp xúc với vi-rút viêm gan C.

Ngoài ra, để chẩn đoán viêm gan chúng ta có thể vừa làm làm xét nghiệm kháng thể, vừa làm xét nghiệm máu để phát hiện RNA của vi rút viêm gan C. Xét nghiệm kháng thể antiHVC dương tính, cho thấy có tiếp xúc với vi rút trước đây nhưng không chứng minh rằng người đó vẫn mang vi rút ở thời điểm hiện tại vì huyết thanh HCV vẫn dương tính vô thời hạn ngay cả sau khi hồi phục.

Do đó, việc kết hợp xét nghiệm máu để phát hiện RNA, nhằm tìm kiếm sự hiện diện của HCV tại thời điểm hiện tại để chẩn đoán rằng bệnh nhân có thực sự đang nhiễm HCV hay không.

xet-nghiem-viem-gan-c

Xét nghiệm viêm gan C

Nếu kết quả RNA âm tính nhiều lần liên tiếp, điều này có nghĩa là người đó đã loại bỏ vi rút một cách tự nhiên và do đó không còn là người mang mầm bệnh nữa, do đó bệnh nhân được coi là đã khỏi bệnh.

Nếu kết quả xét nghiệm RNA của vi rút viêm gan C dương tính, người đó đã mắc viêm gan c và cần được chữa trị kịp thời. Sau đó có thể đo lượng vi rút trong cơ thể (tải lượng vi rút). Tải lượng vi rút càng cao, vi rút hoạt động càng mạnh, nguy cơ nhiễm bệnh gan càng lớn.

Sau đó, nhân viên y tế sẽ đánh giá tình trạng bệnh và đưa ra các xét nghiệm khác để đánh giá tổn thương gan như: xét nghiệm sinh học về men gan, đánh giá xơ gan bằng sinh thiết hoặc bằng phương pháp không xâm lấn (đo đàn hồi).

Xét nghiệm máu có thể được thực hiện tại bệnh viện hoặc trung tâm y tế, sàng lọc và chẩn đoán viêm gan c. Ngoài ra, hiện nay có các xét nghiệm chẩn đoán nhanh, kém hiệu quả hơn nhưng có ưu điểm là tiến hành trong thời gian ngắn và cách làm đơn giản chỉ từ một giọt máu đơn giản được lấy từ đầu ngón tay. 

Theo khuyến cáo hiện nay, mọi người nên thực hiện tầm soát viêm gan c ít nhất một lần trong đời, đồng thời cũng nên tầm soát HIV và HBV.

Thực hiện kiểm tra thường xuyên sau nghi ngờ có nguy cơ mắc viêm gan c sau khi sử dụng tiêm chích ma túy hoặc dùng chung kim tiêm, quan hệ tình dục không an toàn, v.v. Việc sàng lọc cũng nên được thực hiện ở phụ nữ mang thai.

6. Các biến chứng của viêm gan c là gì?

Trong 80 đến 90% trường hợp, nếu không được điều trị, viêm gan C sẽ tiến triển thành mạn tính. Theo thời gian, viêm gan mạn tính âm thầm tiến triển trong 10 đến 20% trường hợp thành xơ gan. Điều này có thể tiến triển trầm trọng hơn thành ung thư gan trong 1 đến 5% trường hợp.

Nhiều người bị viêm gan C không có triệu chứng. Nhưng từ 2 tuần đến 6 tháng sau khi vi rút xâm nhập vào máu, bạn có thể nhận thấy:

  • Nước tiểu đậm
  • Sốt
  • Mệt mỏi
  • Vàng da (một tình trạng gây vàng mắt và da, cũng như nước tiểu sẫm màu).
  • Đau khớp
  • Ăn mất ngon
  • Buồn nôn
  • Đau bụng

Ngoài ra, bạn có thể nhận thấy các triệu chứng cấp tính bao gồm:

  • Chất lỏng tích tụ trong khoang bụng (cổ trướng) hoặc chân (phù nề 
  • Sỏi mật
  • Não của bạn không hoạt động tốt (bệnh não)
  • Dễ chảy máu và bầm tím
  • Mất cơ
  • Nôn ra máu do chảy máu ở thực quản dưới (giãn tĩnh mạch thực quản)
  • Giảm cân

>>>Xem thêm: Benh Viem Gan C Và Các Nguyên Nhân Triệu Chứng Phổ Biến

7. Điều trị

Câu hỏi về điều trị viêm gan C là gì trong tình trạng cấp tính hiếm khi được đặt ra, vì nó được nhận biết một cách đặc biệt ở giai đoạn này. Phương pháp điều trị sử dụng alpha interferon ba lần một tuần trong vài tháng.

Alpha-interferon

Alpha interferon

Kể từ năm 2014, các phương pháp điều trị mới (thuốc thế hệ mới) đã được phát triển và bán trên thị trường. Thuốc phù hợp với đặc tính của vi rút lây nhiễm và tình trạng suy gan của bệnh nhân. Thuốc có hiệu quả khoảng 95%, dễ sử dụng uống hàng ngày trong khoảng thời gian tối đa là 12 tuần và khả năng dung nạp tốt.

Thuốc có thể chữa khỏi hầu hết tất cả các bệnh nhân, trong thời gian từ 3 đến 6 tháng và không có tác dụng phụ. Nhờ những phương pháp điều trị mới này, bệnh viêm gan C mạn tính là căn bệnh có thể chữa khỏi.

8. Phòng ngừa

Truyền máu nên được thực hiện trong điều kiện vệ sinh an toàn để ngăn ngừa sự lây lan của tình trạng này. Trong y học, người ta sử dụng ống tiêm dùng một lần. Để bảo vệ mình khỏi bệnh viêm gan C, điều quan trọng là người nghiện ma túy phải sử dụng ống tiêm dùng một lần, giúp giảm sự lây truyền của vi rút.

Điều đặc biệt quan trọng là phải được tầm soát, đặc biệt nếu bạn là một trong những người có nguy cơ mắc bệnh, vì căn bệnh này diễn ra thầm lặng và có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến gan. Nhờ sàng lọc, việc điều trị sớm và hiệu quả nhanh chóng được đưa ra, đồng thời ngăn chặn sự phát triển của vi rút.

9. Vắc xin

Để trả lời cho câu hỏi viêm gan c là gì, sự phát triển của các phương pháp điều trị mới đang tiếp tục với mục tiêu xa hơn là xác định các phân tử hiệu quả nhất, sự kết hợp của các phương pháp điều trị cho từng hồ sơ bệnh nhân: ngoài kiểu gen vi rút, các bệnh đi kèm có thể xảy ra, khả năng kháng lại các phương pháp điều trị cũ, bệnh nhân đã được cấy ghép hoặc tái nhiễm HCV…

Trong các nghiên cứu về phương pháp điều trị mới cho thấy có khả năng hồi phục các tổn thương gan trong viêm gan c.

Không giống như viêm gan A và B, hiện nay vẫn chưa có thuốc chủng ngừa HCV. Để cải thiện cuộc chiến chống lại HCV trên toàn cầu, triển vọng về một loại vắc-xin viêm gan c, mặc dù nó vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu.

Tuy nhiên, một loại vắc xin thử nghiệm nhắm mục tiêu vào các protein của vi rút viêm gan c và kết hợp với khả năng chống lại HBV, đã cho những kết quả ban đầu đáng khích lệ.

Đó là kết quả làm việc của một nhóm Inserm và là chủ đề phát triển công nghiệp của công ty khởi nghiệp ViroCoVax, được trao giải thưởng i-Lab của Bộ Giáo dục Đại học, Nghiên cứu và Đổi mới năm 2018.

vac-xin-hcv

Phát triển vắc-xin HCV

>>>Xem thêm: Điều trị viêm gan C – Những vấn đề đáng lưu tâm có thể bạn chưa biết

Kết luận

Trên đây là những thông tin để bạn có thể giải đáp một phần nào thắc mắc về câu hỏi viêm gan c là gì. Nếu còn bất kỳ câu hỏi nào về tình trạng sức khỏe cũng như các vấn đề về gan, hãy liên hệ ngay HOTLINE 1800.6091 để được tư vấn MIỄN PHÍ về ngay hôm nay từ các bác sĩ, dược sĩ chuyên gia của THTea Shop nhé.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091