Viêm Gan C Lây Đường Nào? Cách Phòng Tránh

[banner id="7762"]

Viêm Gan C Lây Đường Nào? Cách Phòng Tránh

Viêm gan C là một căn bệnh nguy hiểm cho người mắc bệnh khi nó dần phá hủy các tế bào gan, mà như ta đã biết gan là cơ quan thải độc tối quan trọng của cơ thể. Gan nhiễm virus viêm gan C sẽ dần dần tiến triển thành xơ gan, thậm chí là suy gan/ung thư gan nếu không được điều trị. Bệnh do virus viêm gan C (Hepatitis C virus) gây ra, mang tính truyền nhiễm trong cộng đồng. Để phòng tránh căn bệnh này, ta cần biết viêm gan C lây đường nào. Trong bài viết này, THtea shop sẽ cung cấp cho độc giả các con đường truyền bệnh của virus viêm gan C, và cách tự bảo vệ bản thân trước bệnh lây truyền này.

1. Viêm gan C là gì?

Hãy bắt đầu với đặc điểm cơ bản nhất về viêm gan C. Đây là bệnh gây ra bởi virus Hepatitis loại C (HCV) và tác động chủ yếu trên tế bào gan gây viêm, nên mới được gọi là viêm gan C.

Điều nguy hiểm của viêm gan C, và cả viêm gan B (dạng viêm gan virus thường được nhắc tới nhiều hơn), là nó phát triển rất thầm lặng. Bệnh nhân có thể không thấy triệu chứng gì bất thường trước khi phát hiện được viêm gan do virus.

Virus có thể trú ngụ trong cơ thể người một thời gian dài, tỷ lệ tiến triển thành viêm gan mạn tính ở người nhiễm viêm gan C lên tới 90%.

Chính vì vậy, virus viêm gan C được coi là một trong những tác nhân quan trọng gây xơ gan và ung thư gan, đặc biệt ở các nước đã phát triển. Cơ thể người rất khó để tự đào thải virus cũng góp phần làm gia tăng phần trăm tiến triển thành viêm gan mạn tính.

Viêm gan virus hủy hoại gan - cơ quan quan trọng của cơ thể

Viêm gan virus hủy hoại gan – cơ quan quan trọng của cơ thể

2. Viêm gan C lây qua đường nào?

Đến với chủ đề chính của bài “Viêm gan C lây đường nào”, trước tiên hãy điểm qua các con đường lây nhiễm của những dòng viêm gan virus phổ biến khác.

Hiện tại có 5 loại virus Hepatitis được nhắc đến nhiều nhất được đánh theo bảng chữ cái lần lượt là A, B, C, D, E.

  • Virus viêm gan A và E lây chủ yếu theo đường tiêu hóa, con đường lây truyền với tốc độ cực nhanh,
  • Virus Hepatitis B lây qua đường máu, đường tình dục và từ mẹ sang con lúc mang thai
  • Viêm gan D phải dựa trên nền đã nhiễm viêm gan B khi cấu trúc của virus nhóm D không hoàn thiện.
  • Virus viêm gan C cũng chọn con đường lây nhiễm giống viêm gan B, tức là người lành sẽ bị nhiễm nếu tiếp xúc với máu của người chứa virus viêm gan C.

Vậy nên, trả lời cho câu hỏi “viêm gan C lây đường nào” thì câu trả lời chính là đường máu.

Hình thức nhiễm bệnh của viêm gan C cũng sẽ tương tự với viêm gan B và một số loại virus cũng lan truyền bằng đường máu, tiêu biểu là HIV, bao gồm: 

  • Tiếp xúc với máu nhiễm virus Hepatitis,
  • Lây qua đường tình dục,
  • Và truyền từ mẹ sang con.
  • Trong đó, dùng chung các dụng cụ lấy máu hay gây trầy xước là con đường nhiễm virus viêm gan C phổ biến nhất.
Đường máu là đường lây truyền viêm gan c

Virus Hepatitis C truyền qua máu

2.1. Viêm gan C lây đường nào? – Đường máu

Đây là con đường chủ đạo trong việc lây truyền virus viêm gan C. Nếu phân tích kỹ hơn nguyên nhân lây truyền, thì cũng có thể coi đây là phương thức duy nhất để truyền HCV từ cơ thể người đã nhiễm sang người lành.

Trong đường lây nhiễm do quan hệ tình dục, không phải cứ quan hệ với người mắc viêm gan C là bị luôn, mà virus tận dụng các vị trí âm đạo / bao quy đầu / lỗ niệu đạo bị trầy xước để xâm nhập vào cơ thể.

Tương tự với trường hợp truyền từ mẹ sang con, trẻ dễ mắc virus vào khoảnh khắc chào đời khi tiếp xúc với máu nhau thai từ mẹ, chứ không phải mắc luôn ở giai đoạn bào thai. 

Lây truyền đường máu dễ đề phòng hơn so với đường tiêu hóa, song cũng không vì thể mà chủ quan việc phòng chống. Cần nói rõ hơn là đường máu ở đây bao gồm cả thành phần huyết tương trong máu, nên chỉ một vết trầy nhỏ đã có thể truyền bệnh.

Các nguy cơ nhiễm viêm gan C qua đường máu bao gồm:

2.1.1.Trong bệnh viện

Mối nguy nhiễm trùng bệnh viện luôn là vấn đề đáng quan ngại.

  • Các dụng cụ y tế dùng chung nhưng không đảm bảo điều kiện vô trùng chính là cách thức lây nhiễm tốt nhất của vi sinh vật. Virus Hepatitis C có thể thông qua các đầu tiêm truyền đã nhiễm từ trước mà thâm nhập vào cơ thể người lành.
  • Ngoài ra, việc phải đưa các thiết bị y khoa vào cơ thể cũng tiềm ẩn một tỉ lệ nhất định virus gây bệnh. Lý do là việc tác nhân vi sinh vật chưa tiêu trừ được hết trong khi sử dụng, trong đó bao gồm cả virus viêm gan C.
  • Những người phải chạy thận nhân tạo dài ngày hay đặt nội khí quản,…, những thiết bị phải sử dụng qua nhiều người bệnh là con đường lý tưởng truyền nhiễm HCV.
  • Nhờ các biện pháp chống nhiễm khuẩn bệnh viện như một số vật dụng chỉ được dùng một lần (kim tiêm, bông, nước,…) nên nguồn lây cũng được hạn chế dần.
  • Các tạng ghép cũng được sàng lọc viêm gan C nên hiện nay, tình trạng nhiễm viêm gan C do ghép tạng được giảm đi rất nhiều.
  • Tuy vậy, vì lợi nhuận hoặc một số lý do khác khiến rác thải y tế tái sử dụng không được kiểm soát làm tăng nguy cơ phát tán virus viêm gan C từ bệnh viện ra ngoài xã hội.

>>>> Đọc thêm: Viêm Gan C Có Lây Qua Đường Ăn Uống Hằng Ngày Không?

Viêm gan c trong bệnh viện

Nhiễm viêm gan C trong bệnh viện

2.1.2. Ngoài bệnh viện

Nếu ở trong bệnh viện còn có các biện pháp khử trùng để giảm thiểu nguy cơ thì môi trường ngoài bệnh viện có vẻ nguy hiểm hơn rất nhiều.

  • Những vật dụng nhỏ nhặt tưởng vô hại lại có khi đưa virus đáng sợ này vào cơ thể mà người bệnh không hay biết. Nhiều người hoàn toàn không biết mình đã mắc bệnh lúc nào hay vô thức truyền virus cho người khác.
  • Người trong gia đình rất dễ lây viêm gan C cho nhau nếu dùng chung các vật dụng dễ gây xước như bàn chải đánh răng, dao cạo, bấm móng tay,… đến cả lược chải đầu.
  • Các hoạt động xâm lấn không chuyên nghiệp như xăm, bấm lỗ tai hay khử trùng không cẩn thận ở các cơ sở châm cứu, thẩm mỹ, nha khoa cũng dễ dàng đưa được virus vào người lành.

2.2. Viêm gan C lây đường nào? – Đường tình dục

Con đường tình dục cũng là một con đường cần lưu ý khi biết viêm gan C lây đường nào. Hoạt động tình dục không an toàn như không sử dụng bao cao su, hoạt động quá mức gây trầy xước các cơ quan tạo điều kiện hoàn hảo để virus viêm gan C tấn công vào cơ thể.

Tuy vậy, lây qua đường tình dục chiếm phần khá ít trong các nguyên nhân gây nhiễm viêm gan C khi virus không truyền qua thể dịch từ người nhiễm sang người lành. Vẫn phải có sự tiếp xúc với máu do trầy xước (ở vị trí quan hệ hay các cơ quan khác) mới có thể xảy ra lây nhiễm.

Nguy cơ viêm gan C hiện hữu cao hơn ở những người có đời sống tình dục hỗn loạn, nhiễm các bệnh truyền nhiễm theo đường máu ví dụ là HIV hay STD.

Một điều cần chú ý, đặc biệt với phụ nữ, là máu kỳ kinh nguyệt cũng có khả năng chứa virus siêu vi này. Vì vậy nên hạn chế quan hệ trong những ngày “đèn đỏ”.

Việc phát hiện tổn thương âm đạo trong thời gian hành kinh cũng khó khăn hơn, không chỉ tăng nguy cơ mắc viêm gan C mà còn mở đường cho các loại vi khuẩn, virus khác thâm nhập gây nhiễm trùng.

Quan hệ tình dục lây truyền viêm gan c

Viêm gan C có thể lây trong lúc quan hệ

2.3. Viêm gan C lây đường nào? – Truyền từ mẹ sang con

Con đường lây nhiễm thứ 3, cũng là đường lây có tỷ lệ nhiễm thấp nhất là truyền từ mẹ sang con.

Virus không qua được nhau thai vào người em bé, mà vẫn thông qua tiếp xúc với máu và huyết tương nhiễm bệnh từ người mẹ. Do vậy, trẻ sơ sinh có nguy cơ bị nhiễm viêm gan C cao nhất trong quá trình sinh nở chứ không phải là nhiễm ngay trong quá trình mang thai.

Đáng nói là cả việc sinh tự nhiên hay sinh mổ thì nhau thai sẽ đều bong ra và chảy máu, lan truyền được nguồn bệnh sang con. May mắn là tỷ lệ con nhiễm bệnh chỉ chiếm khoảng 5%. Hơn nữa, các biện pháp dự phòng đã được áp dụng như khám sàng lọc viêm gan C ở phụ nữ có thai.

Trẻ em sinh ra cũng sẽ được lấy máu gót chân để xét nghiệm và phát hiện nguy cơ bệnh, không chỉ viêm gan C mà còn các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác hay bệnh di truyền.

Qua giai đoạn sinh nở, các bà mẹ vẫn cần phải cẩn thận trong việc chăm sóc trẻ. Nếu bất cẩn bị rách đầu vú khi cho trẻ bú hay những trầy xước trong khi chăm sóc còn, người mẹ sẽ truyền viêm gan C cho con lúc nào không biết.

Mẹ có thể là nguồn lây cho chính con

Mẹ có thể là nguồn lây cho chính con

3. Những con đường viêm gan C KHÔNG truyền nhiễm

Đã biết được viêm gan C lây đường nào, mọi người cũng cần biết đến những tiếp xúc KHÔNG THỂ truyền bệnh. Điều này tránh cho những sự kỳ thị không cần thiết, cũng giúp người bệnh được chăm sóc tốt hơn

Viêm gan C không lây qua đường tiêu hóa:

Như đã điểm qua các loại virus viêm gan siêu vi, chỉ có virus Hepatitis A và E có lây qua đường tiêu hóa. Việc ngồi ăn chung, thậm chí là uống chung cốc nước với người nhiễm virus viêm gan C không hề làm tăng khả năng phơi nhiễm.

Tuy vậy, tiếp xúc với phân của bệnh nhân chứa virus lại không phải hành động an toàn bởi rất dễ rơi vào trường hợp phân lẫn máu do tổn thương đường tiêu hóa hoặc hậu môn.

Viêm gan C không lây qua đường hô hấp/khí dung:

Virus không tồn tại trong hơi thở của người bệnh. Vì vậy người chăm sóc có thể nói chuyện bình thường với bệnh nhân. Các dụng cụ khí dung dùng chung trong bệnh viện cũng không hình thành con đường lây truyền. 

Viêm gan C không lây qua đường thể dịch:

  • Mồ hôi, nước bọt cũng không bao giờ trở thành cách thức lây virus viêm gan C được.
  • Người bệnh vẫn có thể tương tác bình thường với người khác mà không sợ truyền căn bệnh nguy hiểm này cho họ.
  • Virus không có trong sữa mẹ.

4. Những đối tượng dễ nhiễm viêm gan C

Sau khi đã biết viêm gan C lây đường nào, ta có thể khoanh vùng các đối tượng dễ trở thành nguồn chứa loại virus chết người này. Nếu bản thân hoặc xung quanh người đọc có những đặc điểm sau, có thể cân nhắc việc xét nghiệm viêm gan C hoặc cải thiện một số phương diện để nâng cao sức khỏe bản thân:

  • Những bệnh nhân chạy thận nhân tạo: Việc thiết bị y khoa không đạt vô trùng khi phải sử dụng cho nhiều người cùng lúc luôn trực chờ nguy cơ nhiễm trùng bệnh viện, trong đó có viêm gan C.
  • Người từng làm những can thiệp không có sự đảm bảo y khoa: Xăm mình, phẫu thuật thẩm mỹ chui là hành động tạo cơ hội cho đủ các loại vi sinh vật xâm nhập vào cơ thể.
  • Người nghiện ma túy: Đối tượng chuyên sử dụng bơm kim tiêm không đạt vệ sinh, dùng chung bơm kim tiêm. Đồng thời, hệ miễn dịch của những người này cũng dần suy kiệt khi phụ thuộc vào chất kích thích.
  • Những người được truyền máu (phẫu thuật) hoặc ghép tạng từ lâu: Tuy rằng hiện tại các tạng hiến cũng phải trải qua quá trình kiểm soát nghiêm ngặt và sàng lọc các bệnh lây nhiễm, song điều kiện trước đó không được đầy đủ vẫn có thể âm thầm đưa virus vào cơ thể người.
  • Trẻ sơ sinh có mẹ bị nhiễm viêm gan C: Như đã đề cập, người mẹ có virus Hepatitis C trong cơ thể có thể dễ dàng truyền sang con ngay lúc đứa bé rời bụng mẹ hoặc sơ ý trong quá trình chăm sóc con.
viêm gan c lây qua đường nào

Trường hợp dễ mắc viêm gan C

5. Cách phòng tránh viêm gan C

Biết được tường tận viêm gan C lây đường nào để mục đích cuối cùng là phòng tránh căn bệnh này. Bạn không thể trông chờ vào việc virus tự đào thải khỏi cơ thể, cũng như không thể chắc chắn rằng những liệu pháp điều trị viêm gan virus chữa khỏi hoàn toàn bệnh.

Viêm gan C là một chứng bệnh mạn tính diễn biến thầm lặng, nếu chỉ đến khi có những dấu hiệu bất thường hiện rõ tức là các tế bào gan của người nhiễm đã xơ hóa không còn khả năng hồi phục. Trang bị cho mình kiến thức tự bảo vệ tốt chính là bảo hiểm lớn nhất cho sức khỏe của bạn.

5.1. Phòng lây nhiễm tại bệnh viện

  • Môi trường bệnh viện tưởng vô trùng lại trở thành điều kiện lý tưởng cho HCV thâm nhập khi tiến hành các thủ thuật y khoa. Vậy nên, việc sát trùng dụng cụ y tế trước khi thăm khám, điều trị cho bệnh nhân là bắt buộc đối với các nhân viên y tế.
  • Xét nghiệm để biết được xem đối tượng có phải người nhiễm viêm gan C hay không cũng là một công việc bác sĩ nên động viên bệnh nhân làm, nhất là những người phải điều trị bằng can thiệp (tiêm truyền, phẫu thuật, vv…).
  • Phòng chống virus viêm gan C trong bệnh viện vừa là bảo vệ bác sĩ và các nhân viên y tế, vừa bảo vệ những bệnh nhân xung quanh.
  • Bà mẹ mang thai có nhiễm HCV thì sau khi sinh, đứa trẻ sẽ lập tức được lấy máu gót chân để kiểm tra xem có bị lây truyền từ mẹ hay không. Các bác sĩ cũng nên dặn người mẹ ưu tiên vắt sữa, tránh khả năng đầu vú bị xước.

5.2. Phòng lây nhiễm ngoài cộng đồng

  • Nếu trong bệnh viện chủ yếu là công việc của bác sĩ, thì việc phòng tránh môi trường bên ngoài yêu cầu mỗi người chủ động hơn. Tránh đến các cơ sở không uy tín, không đảm bảo tiêu chuẩn để làm những thủ thuật xâm lấn.
  • Các dụng cụ vệ sinh cá nhân như bàn chải đánh răng, dao cạo râu, cốc súc miệng,… không nên sử dụng chung. Đồng thời, tự mình tránh xa tệ nạn và các tụ điểm tệ nạn để tránh tiếp xúc với bơm kim tiêm nhiễm trùng.
  • Có một đời sống tình dục lành mạnh cũng góp phần giúp bạn tránh xa HCV. Nên sử dụng bao cao su trong hầu hết các trường hợp, và tốt hơn nữa, biết được tình trạng sức khỏe của đối tượng, nếu có mắc viêm gan C bắt buộc phải dùng bao cao su đảm bảo chất lượng.
  • Hạn chế quan hệ trong kỳ kinh nguyệt, không buông thả, thác loạn luôn là điều cần thiết với mọi vấn đề sức khỏe.
Xét nghiệm dự phòng

Nên kiểm tra chính mình hay người xung quanh có mắc phải virus này không

  • Xét nghiệm chắc chắn là yếu tố tiên lượng, dự phòng không thể bỏ qua. Do viêm gan C như mọi người đã biết, diễn biến rất thầm lặng, cho dù bạn có biết viêm gan C lây đường nào nhưng vẫn khó có thể loại bỏ hết các yếu tố nguy cơ.
  • Người có virus trong cơ thể có thể ủ bệnh suốt đời và trong quá trình đó, virus hoàn toàn có thể truyền cho người khác mà không cần khởi phát ở người đã nhiễm.
  • Theo thống kê năm 2013 của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, có khoảng 30 – 40% người mắc bệnh không rõ nguồn lây. Vậy nên, xét nghiệm sàng lọc viêm gan C là rất cần thiết với mọi người.
  • Cũng không vì thế mà chúng ta nên kỳ thị những người bệnh HCV. Dù thế nào, bệnh nhân là người cần sự động viên tinh thần từ những người xung quanh.
  • Những tiếp xúc bình thường ngoài da hay trong không khí đã được chứng minh là không thể lây truyền HCV, sinh hoạt bình thường của bệnh nhân có thể được đảm bảo.

Vậy là bài viết đã điểm qua viêm gan C lây đường nào và cả những con đường không làm lây truyền cũng như cách phòng tránh bệnh. Viêm gan C là một căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, tỷ lệ cao dẫn đến các biến chứng xơ gan, ung thu gan nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời. Hiện nay vẫn chưa có vắc-xin cho HCV, vậy nên tự thực hiện các biện pháp bảo vệ là hướng đi hiệu quả duy nhất. Mong rằng bài viết này sẽ cung cấp những tri thức hữu ích cho độc giả về viêm gan C nói chung và con đường lây truyền của chủng virus này nói riêng.

Nếu bạn đang gặp vấn đề liên quan đến các gan, cần tìm và tư vấn về viêm gan C lây đường nào hay những vấn đề về gan và viêm gan C khác, hãy liên hệ ngay đến HOTLINE 18006091. Cảm ơn các bạn đã đón đọc!

Vũ Hồng Ngọc

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091