Viêm Gan Cấp Tính, Triệu Chứng Và Cách Phòng Bệnh Hiệu Quả

[banner id="7762"]

Viêm Gan Cấp Tính, Triệu Chứng Và Cách Phòng Bệnh Hiệu Quả

Viêm gan cấp tính là một bệnh khá phổ biến hiện nay, nếu không được chữa trị kịp thời có thể tiến triển thành xơ gan, ung thư gan. Vậy viêm gan cấp tính là gì? Điều trị và phòng bệnh như nào cho hiệu quả? Các bạn có thể tham khảo bài viết ngay dưới đây để hiểu rõ hơn về căn bệnh này.

1. Viêm gan cấp tính là gì?

viem-gan-cap-tinh-1

Khái niệm bệnh viêm gan cấp tính

Viêm gan cấp tính được định nghĩa là tình trạng gan bị tổn thương với sự có mặt của các tế bào viêm trong nhu mô gan. Bệnh này thường phát sinh đột ngột và kéo dài trong thời gian ngắn dưới 6 tháng.

Trên thực tế, phần lớn người bị viêm gan cấp tính thường tự khỏi. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp viêm gan cấp kéo dài hơn và có thể tiến triển thành suy gan, xơ gan, ung thư gan,… khiến cho quá trình điều trị trở nên vô cùng khó khăn và để lại gánh nặng chi phí cho gia đình.

Vì vậy, chúng ta không được chủ quan với bệnh viêm gan cấp tính này. Mỗi người cần có những biện pháp để bảo vệ gan từ sớm, giữ gìn sức khỏe cho bản thân.

>>>> Xem thêm bài viết: Dấu Hiệu Của Viêm Gan B Cấp Và mạn Tính

2. Nguyên nhân bệnh viêm gan cấp tính

viem-gan-cap-tinh-2

Các nguyên nhân dẫn đến bệnh viêm gan cấp tính

Cần nắm được rõ nguyên nhân và các dấu hiệu điển hình của bệnh viêm gan cấp tính để phát hiện sớm, chữa trị kịp thời, hiệu quả và có biện pháp phòng bệnh tốt nhất. Cụ thể:

2.1. Viêm gan do nhiễm virus, ký sinh trùng

  • Viêm gan do nhiễm virus

Đây là nguyên nhân dẫn đến bệnh thường gặp nhất. Virus gây bệnh viêm gan (hepatitis virus)  gồm 5 loại sau: HAV, HBV, HCV, HDV, HEV. Trong đó, HBV và HCV có thể tiến triển thành viêm gan mạn tính, liên quan chặt chẽ đến các biến chứng nguy hiểm đến tính mạng như xơ gan, ung thư gan.

Ngoài ra, còn một số virus khác cũng có thể gây tổn thương gan như: EBV (Epstein Barr Virus), Cytomegalo virus, Herpes virus.

  • Viêm gan do nhiễm ký sinh trùng

Ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum trong giai đoạn ký sinh tại gan có thể khiến gan bị sưng to, làm suy giảm chức năng của gan như chống độc, dự trữ,… Nếu bệnh nhân được điều trị kịp thời và hiệu quả, gan sẽ phục hồi. Ngược lại, nếu việc điều trị không tốt sẽ dẫn đến viêm gan, nặng hơn là xơ gan.

Ngoài ra, các ký sinh trùng khác như amip, giun, sán lá gan,… cũng có thể xâm nhập vào cơ thể con người và gây bệnh viêm gan.

2.2. Viêm gan do nhiễm độc

  • Nhiễm độc cấp tính

Nhiễm độc chì, đồng, phospho, thuốc,… Hiện nay, viêm gan do thuốc xảy ra ngày càng nhiều, chủ yếu do thói quen lạm dụng thuốc , tự ý sử dụng thuốc nên bị quá liều. Những thói quen này chính là nguyên nhân chính gây tổn thương gan, nếu nặng có thể gây hoại tử tế bào gan và tử vong.

  • Nhiễm độc mãn tính

Như nhiễm độc rượu. Rượu bia khiến cho gan sưng to hơn so với bình thường và bị viêm nhiễm. Khi người bệnh nạp rượu bia vào cơ thể, ban đầu có thể dẫn tới gan nhiễm mỡ, rồi trở thành viêm gan cấp tính, sau đó có thể chuyển biến thành xơ gan, nặng hơn là ung thư gan.

2.3. Viêm gan tự miễn

Viêm gan tự miễn là tình trạng tổn thương ở gan gây ra bởi chính hệ thống miễn dịch của cơ thể, chúng sản sinh ra các tự kháng thể tấn công vào các tế bào gan.

Mặc dù hiện nay vẫn chưa xác định được chính xác nguyên nhân gây ra bệnh viêm gan tự miễn, nhưng người ta nhận thấy rằng các yếu tố di truyền, một số hóa chất hay nhiễm trùng có thể là yếu tố dẫn đến bệnh này. Nếu không được điều trị, viêm gan tự miễn có thể dẫn đến xơ gan và cuối cùng là suy gan.

3. Triệu chứng viêm gan virus cấp tính

viem-gan-cap-tinh-3

Các triệu chứng điển hình của viêm gan virus cấp tính

Các triệu chứng của viêm gan cấp tính có thể được phân loại theo nhiều cách nhưng cách đơn giản nhất là phân loại chúng theo 4 giai đoạn tiến triển của bệnh là giai đoạn ủ bệnh, tiền triệu, vàng da và hồi phục. 

Giai đoạn ủ bệnh

Virus nhân lên và lan rộng mà không biểu hiện triệu chứng đến nỗi người bệnh không nghĩ họ bị viêm gan virus. 

Giai đoạn tiền triệu

Các triệu chứng không đặc hiệu sẽ xuất hiện sau thời gian ủ bệnh. Cụ thể: 

  • Chán ăn, mệt mỏi

Khi gan bị tổn thương, viêm nhiễm, nhu cầu ăn uống của con người sẽ giảm. Đặc biệt với những người có chế độ ăn nhiều dầu mỡ hoặc protein, lượng thức ăn sẽ không hấp thu được khiến người bệnh có cảm giác đầy bụng, mệt mỏi, khó chịu và uể oải. 

  • Cơ thể nổi mề đay, ngứa

Chức năng quan trọng của gan là chuyển hóa chất và chống độc, không để cho cơ thể hấp thụ các chất có hại. Khi mắc bệnh viêm gan cấp tính, xuất hiện tổn thương ở các tế bào gan khiến chức năng này hoạt động kém, tạo tiền đề khiến da nổi mẩn, ngứa, xuất hiện mề đay.

Đôi khi cũng gặp các dấu hiệu khác như buồn nôn và nôn, xuất hiện sợ vị thuốc lá (ở người hút thuốc), thường sốt hoặc đau bụng góc phần tư trên phải, đau khớp,…

Giai đoạn vàng da

Sau 3 đến 10 ngày, nước tiểu có màu vàng, sau đó vàng da xuất hiện. Các triệu chứng toàn thân thường tự mất dần và bệnh nhân sẽ cảm thấy khỏe hơn mặc dù triệu chứng vàng da nặng dần.

Vàng da là tình trạng da và đặc biệt là niêm mạc mắt có màu vàng, do sự tích tụ quá mức của một chất hóa học gọi là bilirubin trong máu. Bình thường, gan xử lý bilirubin như một chất cần đào thải ra khỏi cơ thể. Khi xuất hiện tổn thương tế bào nhu mô gan, chẳng hạn như nhiễm virus viêm gan, gan không thể làm việc một cách bình thường.

Bilirubin tự do tích tụ trong máu và bắt đầu ngấm vào da và niêm mạc. Khi tổng lượng bilirubin trong huyết tương lớn hơn 2 mg/dL, người bệnh bắt đầu nhận thấy vàng da. 

Vàng da thường đạt đỉnh trong khoảng 1 đến 2 tuần. Tuy nhiên, đây không phải một triệu chứng để khẳng định người bị vàng da là do viêm gan virus bởi vì có nhiều nguyên nhân dẫn đến chứng vàng da như thiếu máu tan máu, tắc mật,…

Giai đoạn phục hồi

Giai đoạn này kéo dài tầm 2 – 4 tuần. Các triệu chứng sẽ tự thoái lui, cảm giác ăn ngon miệng trở lại và bạn sẽ cảm thấy cơ thể khỏe mạnh hơn. Nếu bạn bị vàng da thì biểu hiện của vàng da cũng bắt đầu giảm dần vì gan đã có thể xử lý bilirubin tốt hơn.

Người mắc viêm gan cấp tính thường bình phục hoàn toàn sau 4 đến 8 tuần kể từ khi khởi phát triệu chứng.

>>>> Xem thêm ngay: Triệu Chứng Viêm Gan Cấp Thường Gặp Và Phương Pháp Phòng Tránh

4. Viêm gan cấp tính có lây không?

Thường chỉ ở nhóm viêm gan do virus và ký sinh trùng mới có khả năng lây truyền bệnh viêm gan cấp tính. Tùy theo từng loại viêm khác nhau mà có những con đường truyền nhiễm bệnh khác nhau. Cụ thể như sau:

  • Virus viêm gan A thường lây qua đường tiêu hóa, qua tiếp xúc với phân của người bệnh. Chính vì vậy, tiêu thụ thức ăn không đảm bảo vệ sinh sẽ có nguy cơ cao lây nhiễm.
  • Virus viêm gan B thường lây trực tiếp từ người sang người qua đường máu (dùng chung bơm kim tiêm, dụng cụ vệ sinh cá nhân, y khoa,…), đường tình dục đồng giới hoặc khác giới và lây truyền từ mẹ sang con. 
  • Virus viêm gan C lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với máu nhiễm virus (sử dụng chung bơm kim tiêm và thiết bị y tế, xăm mình hoặc xỏ khuyên với các dụng cụ không đảm bảo vô khuẩn,…), qua quan hệ tình dục không an toàn. Ngoài ra, thai phụ nhiễm virus viêm gan C cũng có khả năng lây cho thai nhi, mặc dù nguy cơ này thường không cao.
  • Virus viêm gan D thường chỉ có thể lây nhiễm cho người đã từng mắc bệnh viêm gan B nên có thể tránh lây nhiễm bằng cách không dùng chung bơm kim tiêm, bàn chải đánh răng, dao cạo râu,… giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ.
  • Virus viêm gan E, cũng tương tự như viêm gan A, lây truyền từ người này sang người qua thức ăn và nước uống nhiễm virus. Do đó, bệnh thường phổ biến ở những người sống ở nơi có điều kiện thấp, thiếu vệ sinh. Tuy nhiên, so với viêm gan A, viêm gan E khó lây hơn, đôi khi lây qua máu nhưng rất hiếm khi lây qua đường sinh dục.

>>>Xem thêm: Viêm Gan Virus Là Gì? Tổng Quan Những Kiến Thức Bạn Cần Phải Biết

viem-gan-cap-tinh-4

Viêm gan cấp tính lây truyền qua đường nào?

5. Phương pháp chẩn đoán viêm gan cấp tính 

Khi nghi ngờ người bệnh bị viêm gan cấp tính, bác sĩ sẽ chẩn đoán bằng cách sử dụng một số phương pháp kỹ thuật như khám lâm sàng, xét nghiệm chức năng gan, xét nghiệm huyết thanh, sinh thiết gan,… để chẩn đoán bệnh. Cụ thể như sau:

  • Khám lâm sàng

Ở phương pháp này, bác sĩ sẽ dùng tay ấn nhẹ lên bụng để xem người bệnh có phản ứng đau hay không. Đồng thời, bác sĩ sẽ khám xem gan có to không và có vàng da, vàng niêm mạc không.

  • Chẩn đoán viêm gan cấp tính bằng phương pháp siêu âm gan

Siêu âm gan là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh nhằm đánh giá các tổn thương, bệnh lý thuộc về gan. Kỹ thuật này thường được sử dụng để hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán viêm gan cấp tính.

  • Chẩn đoán viêm gan cấp tính bằng huyết thanh học

Đối với những người bệnh viêm gan cấp tính, để sàng lọc virus gây viêm gan A, B, C, bác sĩ sẽ sử dụng các xét nghiệm sau đây: Xét nghiệm Kháng thể IgM kháng HAV (IgM anti-HAV), kháng nguyên bề mặt viêm gan B (HBsAg), kháng thể IgM kháng virus viêm gan B (IgM anti-HBc), kháng thể kháng virus viêm gan C (anti-HCV), xét nghiệm RNA RNA HCV-HCV (HCV-RNA) PCR.

Trường hợp có bất kì một xét nghiệm nào dương tính thì cần làm xét nghiệm huyết thanh học để phân biệt viêm gan cấp tính với viêm gan mạn tính.

Xét nghiệm kháng nguyên viêm gan B (HBeAg) và kháng thể kháng virus viêm gan B (anti-HBe) nếu xét nghiệm huyết thanh học gợi ý viêm gan B để tiên lượng và có hướng điều trị kháng virus. Nếu xét nghiệm huyết thanh học khẳng định viêm gan B nặng, cần đo kháng thể kháng virus viêm gan D (anti-HDV). Nếu gần đây người bệnh đến một khu vực có bệnh lưu hành, cần xét nghiệm kháng thể IgM kháng virus viêm gan E (IgM anti-HEV).

Chẩn đoán viêm gan cấp tính bằng phương pháp sinh thiết: Sinh thiết là một kỹ thuật xâm lấn, bác sĩ sẽ lấy một mẫu mô gan bằng cách sử dụng kim để chọc xuyên qua da. Phương pháp này giúp bác sĩ xác định xem gan có bị nhiễm trùng, bị viêm hay tổn thương nào không.

Chẩn đoán viêm gan cấp tính bằng phương pháp xét nghiệm chức năng gan: Với phương pháp này, bác sĩ sẽ tiến hành lấy một mẫu máu để xác định gan còn hoạt động tốt không. Hiện nay có khá nhiều xét nghiệm khác nhau để đánh giá chức năng gan, có thể kể đến một vài xét nghiệm thường gặp là:

  • Xét nghiệm nồng độ ALT – alanine transaminase (hoặc SGPT): Alanine transaminase là một loại enzyme có mặt chủ yếu ở gan, tham gia vào quá trình cắt đứt các chuỗi protein. Bình thường, chỉ số ALT < 40 UI/L. Khi nồng độ này tăng cao trong máu gợi ý rằng có sự tổn thương gan xảy ra.
  • Xét nghiệm nồng độ AST – aspartate transaminase (hoặc SGOT): Aspartate transaminase cũng là một loại enzyme khác được tìm thấy ở gan. Chỉ số AST có nồng độ bình thường khoảng từ 0 – 40 UI/L. Khi nồng độ aspartate transaminase trong máu cao cũng là dấu hiệu của bệnh lý hoặc phản ánh thương tổn tại gan.
  • Xét nghiệm nồng độ ALP – alkaline phosphatase (xét nghiệm nồng độ phosphatase kiềm): Alkaline phosphatase là một loại enzyme có ở gan, ống mật và xương. Do đó, nồng độ alkaline phosphatase tăng có thể là biểu hiện của tổn thương gan hoặc có bệnh lý về gan, tắc mật, viêm đường mật hoặc khi có bệnh lý về xương.
phuong-phap-xet-nghiem

Chẩn đoán viêm gan cấp tính bằng phương pháp xét nghiệm chức năng gan

6. Phương pháp điều trị

Vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh viêm gan cấp tính, tùy theo từng yếu tố căn nguyên cụ thể của bệnh nhân mà bác sĩ sẽ đưa ra cách xử trí phù hợp.

  • Viêm gan A và E: Thường tự khỏi sau 2 – 4 tuần với điều trị hỗ trợ. Bệnh nhân chủ yếu nghỉ ngơi hoạt động nhẹ nhàng, ăn uống đủ chất.
  • Viêm gan B: Không cần dùng thuốc để điều trị. Bác sĩ sẽ theo dõi các xét nghiệm thường xuyên để xem bệnh có tiến triển hay không. Bệnh nhân cần nghỉ ngơi tuyệt đối, có chế độ dinh dưỡng đầy đủ và sinh hoạt điều độ.
  • Viêm gan C: Bệnh có thể tự khỏi với điều trị hỗ trợ gồm nghỉ ngơi và các thuốc điều trị triệu chứng. 
  • Viêm gan D: Không có phương pháp điều trị làm thuyên giảm viêm gan D cấp.

Bệnh nhân cần hạn chế uống rượu và các chất kích thích có cồn khác để tránh làm tăng tổn thương gan. Họ cũng cần có cách phòng tránh lây nhiễm sang người khác. 

Ngoài ra, cuốn sách “217 món ăn và bài thuốc phòng trị bệnh gan” của Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin có giới thiệu các liệu pháp ăn uống và một số bài thuốc dân gian trị bệnh viêm gan cấp tính hiệu quả mà người bệnh có thể tham khảo:

Bài thuốc từ đậu đỏ và nhân trần

Nguyên liệu

  • Nhân trần: 30g
  • Đậu đỏ: 20g
  • Hoa đào: 3g

Cách dùng

  • Nấu chín 3 nguyên liệu trên trong 1 giờ.
  • Cho thêm chút đường và uống 2 lần một ngày.
  • Kiên trì sử dụng trong vòng 1 tuần sẽ thấy được hiệu quả.

Bài thuốc từ hoàng kỳ và sơn dược

Nguyên liệu

  • Hoàng kỳ: 30g
  • Sơn dược: 60g

Cách dùng

  • Hoàng kỳ đun với nước trong 30 phút rồi lọc nước, bỏ bã.
  • Sơn dược cạo vỏ cắt lát rồi bỏ vào nước hoàng kỳ.
  • Tiếp tục đun trong 30 phút.
  • Cho thêm một chút đường, mỗi ngày ăn vào sáng và tối thay bữa điểm tâm.

>>>> Tìm hiểu thêm: Điều Trị Viêm Gan B Cấp Tính Và Biện Pháp Phòng Tránh Hiệu Quả

7. Biện pháp phòng bệnh viêm gan cấp

Virus, vi khuẩn, rượu bia, thuốc, hóa chất độc hại,… là những yếu tố tác động gây ra tình trạng tổn thương gan.

Một số biện pháp có thể thực hiện nhằm hạn chế tiếp xúc với những yếu tố đó là:

  • Chủ động tiêm vaccine phòng virus viêm gan A và viêm gan B.
  • Không sử dụng chung bơm kim tiêm, bàn chải đánh răng, dao cạo râu hoặc các vật dụng khác có thể dính máu vào chúng.
  • Quan hệ tình dục phải an toàn, sử dụng bao cao su.
  • Truyền máu khi đã được kiểm tra. Máu hiến tặng phải được sàng lọc, không nhiễm các loại virus viêm gan.
  • Các dụng cụ y tế để phẫu thuật hay thẩm mỹ như xăm mình, bấm lỗ tai,… đều phải được vô trùng.
  • Cần thận trọng khi sử dụng tất cả các loại thuốc và tuân theo theo chỉ định của bác sĩ. Đặc biệt, bạn càng phải cẩn trọng hơn khi dùng thuốc kể cả các loại thuốc Nam, Đông y,… nếu đang mắc một số bệnh lý về gan. Đối với những người phải sử dụng các loại thuốc hỗ trợ điều trị nội khoa (thuốc hỗ trợ điều trị lao, thuốc an thần, thuốc hạ mỡ máu, thuốc hỗ trợ điều trị đái tháo đường, thuốc huyết áp…) trong thời gian dài, cần có sự theo dõi của các chuyên gia và có những biện pháp bảo vệ gan đúng cách.
phong-benh-hieu-qua

Cách phòng bệnh viêm gan cấp tính hiệu quả

Bên cạnh đó, người bệnh cũng cần hết sức lưu ý đến chế độ dinh dưỡng trong ăn uống hằng ngày. Cung cấp đầy đủ và cân đối các chất dinh dưỡng góp nâng cao sức khỏe tổng trạng cũng như bảo vệ gan khỏe mạnh và hỗ trợ việc điều trị viêm gan cấp tính hiệu quả. Cụ thể như sau: 

  • Tăng cường protein, bổ sung vitamin

Cần đa dạng nhóm thực phẩm từ thịt, cá, trứng, sữa,… vì chúng là những thực phẩm chứa nhiều protein. Ngoài ra, bệnh nhân viêm gan cấp tính cần bổ sung thêm vitamin (gồm vitamin A, B6, B12, B1, B2, C và E)  và khoáng chất (như Acetate,  Ascorbate, Calcium, Niacin, Pantothenic Acid, Selenium, Pantothenic Acid, Taurine,…) có trong rau củ quả tươi giúp gan hoạt động tốt hơn. 

  •  Hạn chế mỡ

Cố gắng hạn chế ăn mỡ động vật, thức ăn được chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ, còn dầu thực vật có tác dụng lợi mật nên có thể dùng lượng vừa phải.

  • Cung cấp vừa đủ đường

Bổ sung một lượng nhỏ đường mỗi ngày là điều cần thiết cho bệnh nhân mắc viêm gan cấp tính. Tuy nhiên, lượng đường nạp vào cơ thể chỉ ở mức vừa đủ vì nếu bổ sung quá nhiều đường vượt quá ngưỡng sử dụng của cơ thể sẽ làm chúng chuyển hóa thành mỡ dễ gây béo phì và bệnh gan nhiễm mỡ.

  • Hạn chế uống rượu bia hoặc nếu có uống

Không nên uống quá 2 đơn vị cồn trên ngày với nam giới, 1 đơn vị cồn trên ngày đối với nữ giới và không uống quá 5 ngày trên tuần. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một đơn vị cồn bằng 10 gram cồn nguyên chất, tương đương với 3/4 lon bia 330 ml (5%), 1 ly 100 ml rượu vang 13,5%, 330 ml bia hơi hoặc 1 chén 30 ml rượu mạnh 40%.

Bài viết trên đây đã cung cấp cho tất cả mọi người những kiến thức hữu ích về viêm gan cấp tính. Nếu còn bất cứ thắc mắc hay có câu hỏi nào cần lời giải đáp kĩ hơn, hãy liên ngay HOTLINE 1800 6091, THTea Shop sẽ giải đáp thắc mắc của bạn, đồng hành cùng bạn trong mọi vấn đề.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091