Viêm Gan Mãn Tính, Triệu Chứng, Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị

[banner id="7762"]

Viêm Gan Mãn Tính, Triệu Chứng, Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị

Viêm gan mãn tính là một trong các bệnh lý trên gan rất phổ biến tại Việt Nam, do tỷ lệ bệnh nhân nhiễm viêm gan B, viêm gan C cao và thói quen uống nhiều rượu, bia. Bệnh có thể gây suy giảm chức năng gan và ảnh hưởng tới sức khỏe. Vậy triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị viêm gan mãn tính là gì?

1. Bệnh viêm gan mãn tính là gì?

Bệnh nhân được xác định nhiễm viêm gan mãn tính nếu tình trạng viêm gan kéo dài trên 6 tháng, mặc dù tỷ lệ gặp phải ít hơn so với viêm gan cấp tính, nhưng bệnh có thể kéo dài trong nhiều năm, gây ảnh hưởng đến cuộc sống của người bệnh.

Các triệu chứng của viêm gan mãn tính thường không rõ rệt. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bệnh có thể phát triển, phá hủy các tế bào gan, gây ra tình trạng xơ gan, ung thư gan và suy giảm chức năng gan.

viem-gan-man-tinh-1

Bệnh viêm gan mãn tính

1.1 Nguyên nhân gây viêm gan mãn tính 

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Hồ Trần Ngọc Lưu Phương, trưởng đơn vị tiêu hóa, bệnh viện Nguyễn Tri Phương “Nguyên nhân dẫn đến tình trạng viêm gan mãn tính là do mắc virus viêm gan, đặc biệt viêm gan B và viêm gan C. Ngoài ra thói quen uống nhiều rượu bia, thường xuyên cũng là nguyên nhan gây ra tình trạng này”.

Viêm gan mãn tính có thể do nhiều nguyên nhân gây ra, nguy cơ gặp phải tình trạng này ở các bệnh nhân cũng sẽ khác nhau do một số đối tượng có những thói quen sinh hoạt, hay những yếu tố tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh lây nhiễm và phát triển.

Các nguyên nhân gây ra tình trạng viêm gan mãn tính chủ yếu bao gồm: 

1.1.1. Nhiễm virus viêm gan

Nguyên nhân gây ra viêm gan mãn tính thường do virus viêm gan, trong đó chủ yếu là viêm gan B và viêm gan C.

Theo ước tính, có đến 70% các trường hợp viêm gan mãn tính nguyên nhân do viêm gan C. 75% các bệnh nhân viêm gan C có nguy cơ phát triển thành tình trạng mãn tính.

Trong khi đó, tỷ lệ này ở viêm gan B chỉ khoảng 10%.

Viêm gan E cũng có thể là một trong các nguyên nhân gây ra tình trạng này, đặc biệt ở các bệnh nhân có hệ miễn dịch yếu, như nhiễm HIV, đang điều trị ung thư, hay dùng các thuốc ức chế miễn dịch, tuy nhiên tỷ lệ này không cao.

  • Viêm gan B:
    • Người bệnh mang virus viêm gan B có khả năng sẽ phát triển thành tình trạng viêm gan mãn tính, đặc biệt tỷ lệ này ở trẻ sơ sinh cao đến 90%.
    • Virus viêm gan B có thể lây truyền từ mẹ sang con qua nhau thai, do quan hệ tình dục hoặc lây truyền qua đường máu như dùng chung kim tiêm, châm cứu, xăm mình, xỏ khuyên tai,…
    • Viêm gan B là căn bệnh nguy hiểm, ảnh hưởng nhiều đến chức năng và hoạt động của gan, do đó mọi người cần tiêm phòng vắc xin phòng viêm gan B, nhất là đối với trẻ sơ sinh.

>>> Xem thêm Nhiễm Virus Viêm Gan B – Những Điều Bạn Cần Biết?

  • Viêm gan C:
    • Nhiễm virus viêm gan C là nguyên nhân chủ yếu gây ra tình trạng viêm gan mãn tính.
    • Giống như viêm gan B, viêm gan C cũng lây truyền qua 3 con đường là đường máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con.
    • Tuy nhiên, nguy cơ lây nhiễm virus viêm gan C qua đường quan hệ tình dục và từ mẹ sang con thấp hơn nhiều so với viêm gan B.
    • Con đường lây truyền chủ yếu của bệnh là qua đường máu như dùng chung kim tiêm, xỏ khuyên tai, xăm mình, châm cứu,… tại các địa chỉ không đảm bảo vệ sinh, các dụng cụ không được tiệt trùng sạch sẽ.
  • Viêm gan A:
    • Bệnh do virus viêm gan A gây ra, lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa, tiếp xúc miệng – miệng, hoặc do sử dụng nguồn thức ăn, nước uống nhiễm virus.
    • Do bệnh lây qua đường tiêu hóa, nên thói quen ăn uống, sinh hoạt không đảm bảo vệ sinh sẽ tạo điều kiện cho virus viêm gan A lây nhiễm.
    • Đa số các bệnh nhân mắc viêm gan A có thể điều trị khỏi hoàn toàn, người bệnh sẽ có miễn dịch cả đời. Vì vậy, viêm gan A không phải là nguyên nhân dẫn đến tình trạng viêm gan mãn tính.

1.1.2. Viêm gan do rượu

    • Những người có thói quen uống nhiều rượu sẽ có nguy cơ gặp các vấn đề trên gan cao hơn so với các đối tượng khác.
    • Sau khi uống rượu, gan là nơi chuyển hóa rượu trong cơ thể, quá trình này sẽ sản sinh ra các chất gây hại cho gan.
    • Do đó, nếu uống rượu thường xuyên, kéo dài nhiều năm sẽ khiến gan bị tổn thương và không thể phục hồi.
Rượu gây viêm gan

Rượu gây viêm gan

1.1.3. Gan nhiễm mỡ không do rượu

  • Gan bị tổn thương mãn tính do tình trạng gan nhiễm mỡ không do rượu gây ra.
  • Tình trạng này hay gặp ở các bệnh nhân béo phì, rối loạn chuyển hóa lipid, tiểu đường khiến chất béo bị chuyển hóa chậm hơn, tích tụ trong cơ thể, đặc biệt ở gan gây ra.
  • Gan nhiễm mỡ không được điều trị đúng cách, các tế bào gan bị tổn thương và dẫn đến tình trạng mãn tính.

>>> Xem thêm Dấu Hiệu Gan Nhiễm Mỡ – Giải Pháp Điều Trị Gan Nhiễm Mỡ Hiệu Quả

1.1.4. Do viêm gan tự miễn gây ra

  • Bệnh lý này xảy ra do hệ thống miễn dịch tự sản sinh ra các kháng thể để chống lại cơ thể và gây ra bệnh.
  • Tình trạng này tỷ lệ gặp phải ở nữ giới cao hơn so với nam giới.

1.1.5. Việc sử dụng thuốc

  • Một số loại thuốc khi sử dụng sẽ gây tổn thương gan và gây ra bệnh gan mãn tính, đặc biệt khi dùng thuốc trong thời gian dài.
  • Các thuốc gây hại cho gan như isoniazid, methyldopa,… là những thuốc gây tổn thương gan nghiêm trọng, cần phải lưu ý khi sử dụng, nếu bắt buộc phải dùng cần kết hợp thêm các biện pháp bảo vệ tế bào gan.
Do sử dụng thuốc

Do sử dụng thuốc

1.1.6. Do một số bệnh lý di truyền

  • Một số bệnh lý di truyền cũng có thể là nguyên nhân gây nên bệnh gan mãn tính.
  • Trong đó, có thể kể đến bệnh Wilson, đặc trưng bởi quá trình tăng giữ đồng tại gan, gây tổn thương gan và có liên quan đến yếu tố di truyền.
  • Hoặc khi người bệnh gặp vấn đề do thiếu hụt enzym alpha-1 antitrypsin di truyền, một enzym cần thiết cho các quá trình chuyển hóa và hoạt động của gan.

Việc xác định chính xác nguyên nhân sẽ giúp quá trình điều trị được nhanh chóng và triệt để hơn. Tuy nhiên trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không rõ ràng, bác sĩ không thể chẩn đoán được chính xác nguồn gốc gây bệnh nên gây khó khăn cho quá trình điều trị.

Do đó, cần phát hiện các triệu chứng của bệnh sớm để nâng cao tỷ lệ điều trị thành công.

1.2 Triệu chứng viêm gan mãn tính

Khi mắc bệnh viêm gan mãn tính, đa số các trường hợp triệu chứng thường khá khó để nhận biết, chỉ khi chức năng gan suy giảm mạnh, sức khỏe người bệnh suy kiệt thì mới phát hiện ra.

Thông thường các triệu chứng của bệnh khá giống với các bệnh lý trên gan khác nên là nguyên nhân dẫn đến việc chẩn đoán bệnh thiếu chính xác.

Một số triệu chứng bệnh nên để ý là:

  • Chán ăn, mệt mỏi

Do khi gan gặp phải vấn đề, các quá trình chuyển hóa tại gan bị ảnh hưởng. Do gan là nơi chuyển hóa các chất thành năng lượng cần thiết cho cơ thể, vì vậy khi gan bị tổn thương cơ thể sẽ cảm thấy mệt mỏi.

Đồng thời, quá trình tiết mật để tiêu hóa các chất béo cũng bị giảm nên sẽ khiến người bệnh gặp phải các vấn đề trên tiêu hóa, nhất là khi ăn nhiều đồ ăn dầu mỡ.

  • Vàng mắt, vàng da, vàng móng

Bilirubin máu tăng cao ở bệnh nhân mắc bệnh gan, do gan không thể chuyển hóa bilirubin tự do thành bilirrubin liên hợp. Bilirubin tự do đào thải ra ngoài là nguyên nhân gây ra tình trạng vàng da, vàng móng, vàng mắt.

viem-gan-man-tinh-4

Triệu chứng vàng da

  • Các triệu chứng khác

Các triệu chứng khác cũng có thể gặp như sụt cân, nước tiểu bị sẫm màu, phân nhạt màu, ngứa da,…

Trong trường hợp viêm gan do tự miễn, có thể xuất hiện các triệu chứng ở bất kỳ vị trí nào, một số dấu hiệu thường gặp như mất kinh nguyệt, đau khớp,….

Nếu bệnh nhân gặp bất cứ triệu chứng nào nghi ngờ do chức năng gan đang gặp phải vấn đề thì nên chủ động thăm khám, kiểm tra để xác định chính xác tình trạng bệnh. Bởi lẽ, phát hiện bệnh sớm sẽ giúp tăng tỷ lệ điều trị thành công.

1.3 Đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh gan mãn tính

Viêm gan mãn tính có thể gặp ở bất cứ đối tượng, độ tuổi nào. Tuy nhiên, nguy cơ gặp phải ở mỗi người sẽ không giống nhau do ở một số người sẽ có những yếu tố thuận lợi để bệnh phát triển.

Việc kiểm soát và hạn chế tối đa các yếu tố nguy cơ là biện pháp hiệu quả giúp phòng tránh và làm giảm các triệu chứng của bệnh viêm gan mãn tính.

Các đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh gan mãn tính bao gồm:

  • Những người nhiễm viêm gan do virus, đặc biệt viêm gan Bviêm gan C.
  • Quan hệ tình dục không an toàn dẫn đến nguy cơ lây lan các bệnh gan truyền nhiễm.
  • Thường xuyên uống rượu, thói quen hút thuốc lá.
  • Nhân viên y tế chăm sóc các bệnh nhân mắc bệnh truyền nhiễm, đặc biệt bệnh viêm gan do virus cũng sẽ có nguy mắc bệnh cao hơn các đối tượng khác.
  • Bệnh nhân suy giảm chức năng thận. Do thận là nơi chịu trách nhiệm đào thải các độc tố. Khi chức năng thận bị suy giảm, các độc tố bị tích tụ lại trong cơ thể, gây độc cho gan và là nguyên nhân gây tổn thương và các bệnh lý trên gan.

2. Xét nghiệm chẩn đoán bệnh gan mãn tính

Trong giai đoạn đầu của viêm gan mãn tính các triệu chứng của bệnh không rõ rệt và thường rất khó để nhận biết, do đó cách chính xác nhất để phát hiện các vấn đề nếu có trên gan là xét nghiệm máu, kiểm tra chức năng gan định kỳ.

Xét nghiệm máu sẽ giúp xác định các thông số như chỉ số men gan, bilirubin, từ đó xác định mức độ tổn thương gan.

>>> Xem thêm Xét nghiệm men gan là gì? Khi nào cần xét nghiệm men gan?

Đặc biệt các bệnh nhân mắc viêm gan B hoặc viêm gan C cần định kỳ kiểm tra chức năng gan để xác định nguy cơ xuất hiện tình trạng xơ gan, ung thư gan.

Việc xét nghiệm máu cũng sẽ giúp bác sĩ xác định loại virus nào gây ra viêm gan. Trong trường hợp nguyên nhân gây bệnh không phải do virus viêm gan, các xét nghiệm khác sẽ được chỉ định để xác định nguyên nhân gây bệnh.

Trong một số trường hợp, tiến hành làm sinh thiết là biện pháp phù hợp để chẩn đoán nguyên nhân và mức độ gan bị tổn thương. Việc này sẽ giúp bác sĩ đưa ra được phương pháp và kế hoạch điều trị với từng bệnh nhân và từng tình trạng cụ thể.

Nếu bệnh nhân mắc viêm gan B mãn tính, nên định kỳ 6 tháng một lần tiến hành làm xét nghiệm để xác định nguy cơ ung thư gan. Khi gan chuyển sang giai đoạn ung thư, nồng độ alpha fetoprotein sẽ tăng cao, đó là căn cứ để xác định tình trạng nguy hiểm này.

Người nhiễm virus viêm gan C cũng nên được kiểm tra chức năng gan định kỳ, để kiểm tra mức độ tổn thương của gan.

Xét nghiệm máu

Xét nghiệm máu

3. Làm gì khi mắc viêm gan mãn tính

3.1. Sử dụng thuốc điều trị

  • Trong trường hợp nguyên nhân gây ra bệnh do việc sử dụng các thuốc gây ra thì nên ngừng sử dụng thuốc gây tổn thương gan và báo cho bác sĩ.
  • Nếu việc sử dụng thuốc là cần thiết cho quá trình điều trị bệnh, bác sĩ có thể xem xét chuyển sang thuốc khác có cùng tác dụng nhưng ít gây tổn hại tới gan hơn, kết hợp các phương pháp giúp bảo vệ gan.
  • Nếu nguyên nhân do viêm gan B và viêm gan C phát triển thành: Bệnh nhân cần làm các xét nghiệm định kỳ để kiểm tra chỉ số men gan và chức năng, hoạt động của gan.
  • Nếu chỉ số men gan cao, bác sĩ sẽ cho người bệnh dùng các thuốc kháng virus.
    • Các thuốc như entecavir hay tenofovir chứng minh được tác dụng hiệu quả đối với tình trạng này.
    • Ngoài ra, cũng có thể sử dụng lamivudine đường uống. Nhiều trường hợp cần sử dụng thuốc kéo dài, do khi ngừng dùng thuốc, bệnh viêm gan B có dấu hiệu tiến triển nghiêm trọng hơn.
    • Với virus viêm gan C, có thể sử dụng sofosbuvir và ribavirin đường uống, để loại bỏ virus ra khỏi cơ thể, đồng thời để ngăn chặn tình trạng xơ gan thì thời gian điều trị bệnh cần kéo dài.
  • Một số tác dụng phụ của thuốc: 
    • Các thuốc điều trị viêm gan như ribavirin hay simeprevir khi sử dụng có nguy cơ gây dị tật bẩm sinh ở thai nhi, do đó đối với các cặp vợ chồng nên sử dụng các biện pháp tránh thai trong thời gian điều trị và 6 tháng sau khi đã ngừng dùng thuốc.
    • Một thuốc khác được sử dụng để điều trị viêm gan là Pegylated interferon alfa, cũng có thể gây ra các triệu chứng giống như bệnh cảm cúm, người bệnh sẽ cảm thấy mệt mỏi, tinh thần căng thẳng, dễ stress. Thuốc cũng làm tăng nguy cơ ức chế hoạt động của tủy xương và quá trình tạo máu.
  • Các bệnh lý tự miễn trên gan cũng là một trong các nguyên nhân gây suy giảm chức năng gan, và gây xuất hiện các tình trạng nguy hiểm trên gan.
    • Trong trường hợp này, bác sĩ sẽ cho người bệnh sử dụng các thuốc corticosteroid, đặc biệt là prednisone để ức chế hệ thống miễn dịch, giảm tình trạng viêm, nhờ đó các triệu chứng của bệnh sẽ được cải thiện.
    • Tuy nhiên, cần phải lưu ý với những người bệnh gặp vấn đề trên gan do tình trạng tự miễn, bệnh nhân cần sử dụng thuốc đều đặn, liên tục; việc ngừng sử dụng thuốc có thể khiến tình trạng bệnh trầm trọng hơn.

3.2. Ghép gan

  • Nếu tình trạng bệnh chuyển biến xấu, chức năng gan bị suy giảm mạnh, người bệnh cần phải tiến hành ghép gan.
  • Tuy nhiên, ở các bệnh nhân mắc viêm gan C, virus vẫn có thể gây bệnh trở lại, dẫn đến tình trạng tái phát, tỷ lệ ghép gan thành công sẽ thấp hơn.

3.3. Điều chỉnh chế độ sinh hoạt, ăn uống

  • Hạn chế sử dụng rượu bia

Rượu có thể gây hại cho gan và làm tăng tốc độ phát triển của các tổn thương trên gan do đó khi chức năng gan gặp vấn đề, người bệnh cần tránh xa rượu, bia. Với người bình thường khỏe mạnh, cũng cần hạn chế loại đồ uống này do sử dụng thường xuyên cũng không tốt cho sức khỏe.

  • Tránh sử dụng các thuốc gây hại cho gan

Khi sử dụng bất cứ loại thuốc nào cần hỏi kỹ bác sĩ hoặc dược sĩ về các tác dụng không mong muốn của thuốc, đặc biệt là các tổn thương trên gan nếu có để kết hợp các biện pháp phù hợp bảo vệ gan hoặc thay thế bằng thuốc khác ít gây hại cho gan hơn.

  • Hạn chế tối đa việc tiếp xúc với máu

Tránh nhất có thể việc tiếp xúc với máu của những người có nguy cơ cao mắc các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt các bệnh trên gan có thể lây qua đường máu.

  • Quan hệ tình dục an toàn

Sử dụng bao cao su cũng được coi là một phương pháp giúp phòng tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục rất hiệu quả.

  • Khám sức khỏe định kỳ

Kiểm tra chỉ số men gan và chức năng của gan, đặc biệt với các đối tượng có nguy cơ cao gặp các vấn đề trên gan thì việc này có ý nghĩa quan trọng giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trên gan để điều trị.

Chỉ số men gan

Kiểm tra chỉ số men gan

Kết luận

Viêm gan mãn tính là bệnh lý trên gan có thể do nhiều nguyên nhân gây ra, dẫn tới tình trạng gan bị tổn thương nặng, chức năng gan suy giảm. Nếu không điều trị đúng cách, bệnh có thể dẫn đến tình trạng xơ gan hoặc ung thư gan.

Do đó, người bệnh nên chủ động thường xuyên kiểm tra chức năng gan, để giúp xác định nguy cơ mắc bệnh gan và sớm điều trị bệnh.

Việc xét nghiệm máu, thông qua các chỉ số men gan sẽ giúp chẩn đoán tình trạng và mức độ tổn thương của gan. Bên cạnh việc sử dụng thuốc điều trị, bệnh nhân cũng cần kết hợp thêm các biện pháp chăm sóc, thay đổi lối sống để giúp thúc đẩy quá trình phục hồi của gan.

Ngoài ra, người bệnh có thể tham khảo thêm các sản phẩm hỗ trợ điều trị bệnh gan tại bài viết này.

Hoặc gọi HOTLINE 1800 6091 để được tư vấn MIỄN PHÍ từ các chuyên gia THTea Shop về bệnh gan và các giải pháp điều trị hiệu quả.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091