Xơ Gan Giai Đoạn Cuối Tiến Triển Như Thế Nào

[banner id="7762"]

Xơ Gan Giai Đoạn Cuối Tiến Triển Như Thế Nào

Mỗi năm, các biến chứng của bệnh xơ gan gây ra khoảng một triệu ca tử vong, và là nguyên nhân gây chết  phổ biến thứ 11 trên toàn cầu. Đặc biệt, xơ gan giai đoạn cuối là tình trạng thường gặp ở hầu hết các bệnh nhân tử vong do xơ gan. Vì thế, hãy cùng các chuyên gia của THtea Shop tìm hiểu về bệnh xơ gan giai đoạn cuối trong bài viết dưới đây. 

1.Xơ gan giai đoạn cuối là gì?

Xơ gan là nơi gan có xuất hiện các vết sẹo rất nghiêm trọng và thường gọi là sẹo ở gan. Đây là các vị trí tế bào gan tập trung bị tổn thương nghiêm trọng. Mức độ tổn thương này còn phải tùy thuộc và các giai đoạn của bệnh gan.

Xơ gan giai đoạn cuối hay bệnh gan giai đoạn cuối là tình trạng mà chức năng gan đã suy giảm đến mức không thể phục hồi tổn thương ngoài việc cấy ghép gan và một số biện pháp khác.

Hình anh gan bị xơ

Hình ảnh gan bình thường và xơ gan giai đoạn cuối

Xơ gan có xơ gan có thể hồi phục và không thể hồi phục. Trong quá trình xơ hóa có thể hồi phục, sẽ có một hoặc nhiều tổn thương trở nên nghiêm trọng khiến các tế bào gan đó không thể tự hồi phục được. 

Có một sự khác biệt lớn giữa chức năng gan và sự tiến triển của bệnh gan. Gan có khả năng phục hồi rất đáng kinh ngạc và gan có thể tiếp tục hoạt động ngay cả khi chúng có nhiều vết “sẹo” gan nghiêm trọng.

Do đó, một số bệnh nhân có thể không gặp các triệu chứng hoặc chỉ thấy xét nghiệm men gan có các chỉ số men gan tăng cao mặc dù gan của họ đã bị tổn thương. Vì thế, người bệnh cần trao đổi với bác sĩ chuyên khoa về những nguy cơ mắc bệnh gan để họ chẩn đoán được chính xác tình trạng tổn thương gan của bạn.

>>> Xem thêm: Xơ Gan Có Mấy Giai Đoạn Gây Biến Chứng Nguy Hiểm

2.Những nguyên nhân nào gây ra bệnh?

Xơ gan giai đoạn cuối thường không dễ phát hiện do gan bị mất đi từ 70-80% mới giảm chức năng gan nên gan khi bị tổn thương đến 70-80% cũng mới phát hiện ra các triệu chứng, và thường lúc này gan đã tổn thương khá nghiêm trọng, có thể bước vào giai đoạn cuối.

Xem xét tiền sử bệnh có tầm quan trọng trong việc xác định nguyên nhân gây bệnh xơ gan. Trên thế giới, trên 55% trường hợp xơ gan là do viêm gan B hoặc viêm gan C, ngoài ra có thể là do rối loạn sử dụng rượu, chiếm 20-40% các trường hợp.

2.1.Nguyên nhân phổ biến gây xơ gan giai đoạn cuối

  • Bệnh gan do rượu (ALD)

Xơ gan do rượu xuất hiện và tiến triển nặng chủ yếu đối với các trường hợp sử dụng rượu nhiều, thường xuyên trong vòng 10 năm trở lên. Rượu làm tổn thương gan bằng cách ngăn chặn quá trình chuyển hóa protein, chất béo và carbohydrat.

Tổn thương này xảy ra thông qua sự hình thành acetaldehyd từ rượu và bản thân chất này cũng dẫn đến sự tích tụ các sản phẩm phản ứng khác trong gan. Những người mắc bệnh gan do rượu cũng có thể bị viêm gan do rượu đi kèm với các triệu chứng như sốt, gan to, vàng da và chán ăn.

Nồng độ ALT và AST trong máu đều tăng, với tỷ lệ AST:ALT > 2.0, nhưng ở mức dưới 300 IU/lít, là một dấu hiệu khác biệt so với các bệnh gan khác. Tại Hoa Kỳ, tử vong liên quan đến xơ gan là do rượu chiếm tới 40% ca mắc.

  • Bệnh (NAFLD) gan nhiễm mỡ không do rượu  

Trong bệnh này, chất béo tích tụ trong gan và cuối cùng gây ra các mô sẹo. Loại rối loạn này có thể liên quan đến bệnh béo phì, bệnh tiểu đường, bệnh mạch vành và sử dụng thuốc steroid.

Mặc dù các dấu hiệu tương tự như bệnh gan do rượu, không có tiền sử sử dụng rượu đáng chú ý. Xét nghiệm máu và hình ảnh chụp Xquang, CT scan được sử dụng để chẩn đoán NAFLD và NASH (bệnh gan nhiễm mỡ do rượu) và có thể làm thêm sinh thiết gan.

>>> Xem thêm Dấu Hiệu Gan Nhiễm Mỡ Và Giải Pháp Điều Trị Bệnh Hiệu Quả

  • Viêm gan C mạn tính

Nhiễm vi rút viêm gan C gây viêm gan và mức độ tổn thương ở gan có thể thay đổi. Trong vòng 10 năm trở lên, tình trạng viêm và tổn thương gan có thể dẫn đến xơ gan. Trong số những bệnh nhân bị viêm gan mạn tính, 20-30% trường hợp sẽ phát triển thành xơ gan. 

  • Viêm gan B mạn tính

Các vi rút viêm gan B gây viêm gan và tổn thương gan mạn tính trên 10 năm có thể dẫn đến xơ gan. Bên cạnh đó, đồng nhiễm vi rút viêm gan D còn làm tăng tốc độ xơ gan.

>>>  Xem thêm Viêm Gan B Mãn Tính Là Gì Và Phòng Ngừa Bệnh Hiệu Quả

2.2.Nguyên nhân xơ gan ít phổ biến

  • Viêm đường mật nguyên phát

Trước đây được gọi là xơ gan mật nguyên phát. Các ống dẫn mật bị tổn thương do quá trình tự miễn, dẫn đến tổn thương gan thứ phát. Bệnh nhân có thể không có triệu chứng hoặc cảm thấy mệt mỏi, ngứa ngáy và tăng sắc tố da nhưng không vàng da kèm theo gan to.

Khi xét nghiệm, nồng độ phosphatase kiềm, cholesterol và bilirubin tăng lên và dương tính với các kháng thể kháng ty thể là báo hiệu tình trạng bệnh nguy hiểm.

  • Viêm gan tự miễn

Nguyên nhân là do các tế bào lympho tấn công gan, gây viêm gan và cuối cùng để lại các vết “sẹo”, xơ gan. Các chỉ số xét nghiệm đặc trưng, trong đó có sự gia tăng các globulin huyết thanh, đặc biệt là globulin gamma.

  • Bệnh huyết sắc tố di truyền

Thường có tiền sử gia đình mắc bệnh xơ gan, tăng sắc tố da, đái tháo đường, bệnh cơ tim,…. Tất cả đều do các dấu hiệu của tình trạng thừa sắt.

  • Bệnh Wilson

Là tình trạng rối loạn lặn trong tế bào tử cung, đặc trưng bởi nồng độ ceruloplasmin trong huyết thanh thấp, hàm lượng đồng trong gan tăng khi sinh thiết gan và nồng độ đồng rất cao trong nước tiểu 24h. 

Và con một số bệnh khác có thể dẫn đến tình trạng xơ gan giai đoạn cuối.

3. Xơ gan giai đoạn cuối xuất hiện những biến chứng nào?

Xơ gan thường được chia thành loại còn bù hoặc mất bù. 

Một người bị xơ gan còn bù không nhất thiết có các triệu chứng của bệnh hoặc bản thân cảm thấy bị bệnh, tức là các triệu chứng không rõ ràng để bác sĩ và bệnh nhân có thể xem xét, chẩn đoán ban đầu. Các triệu chứng của bệnh có thể nhẹ hoặc không tồn tại mặc dù gan bị sẹo nghiêm trọng.

Bệnh nhân bị xơ gan mất bù sẽ cảm thấy và có các biểu hiện mệt, ốm khi tế bào gan khỏe mạnh đang phải tăng cường hoạt động quá mức, vượt quá khả năng bù đắp cho tổng thể chức năng gan. 

3.1.Tăng áp lực tĩnh mạch cửa

Khi một người nào đó bị xơ gan, gan sẽ co lại và bị xơ cứng. Điều này ảnh hưởng rất nhiều đến chức năng của gan trong việc xử lý một lượng lớn máu nhận từ nhiều nơi đi đến. Gan được nhận máu từ hai nguồn là động mạch gan và tĩnh mạch cửa.

Động mạch gan đưa máu giàu oxy vào gan. Máu từ hệ thống tiêu hóa đi vào gan qua tĩnh mạch cửa, mang theo các chất dinh dưỡng, thuốc hoặc chất độc hấp thu trong quá trình tiêu hóa.

Khi bệnh nhân gặp phải tình trạng xơ gan mất bù, các khối mô sẹo ở gan khiến áp lực máu qua tĩnh mạch cửa tăng lên gây ra hiện tượng tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Máu được vận chuyển trong tĩnh mạch cửa chứa đầy protein, chất độc và nhiều chất khác được đưa về gan để lọc.

Khi ngày càng nhiều khối mô sẹo xuất hiện làm cản trở máu theo tĩnh mạch cửa vào gan, máu sẽ phải tìm đường dẫn máu mới. Từ đó, tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch cửa gây ra các triệu chứng như giãn tĩnh mạch, cổ chướng, bệnh não gan, hội chứng gan thận.

>>> Xem thêm: Hội Chứng Gan Thận Là Gì? Có Nguy Hiểm Không?

3.2.Vàng da

Các tế bào hồng cầu có hemoglobin đảm nhiệm chức năng vận chuyển oxy. Bilirubin là một chất hóa học màu vàng, được tìm thấy trong huyết sắc tố.

Cơ thể liên tục tạo ra các tế bào hồng cầu mới để thay thế các tế bào hồng cầu bị phá vỡ và tế bào cũ.  Sự phá vỡ các tế bào cũ sẽ giải phóng ra bilirubin. Các tế bào này sẽ được đưa về gan để xử lý. Gan khỏe mạnh sẽ thực hiện tốt vai trò xử lý, đào thải bilirubin ra khỏi cơ thể.

Nếu gan bị suy giảm chức năng, bilirubin sẽ tích tụ trong cơ thể, ngấm vào trong niêm mạc khiến xuất hiện tình trạng vàng da, vàng mắt. 

Vàng da khi bị xơ gan

Vàng da khi bị xơ gan

Sự tích tụ bilirubin cũng có thể khiến nước tiểu trở nên sẫm màu hoặc phân có màu nhạt hơn bình thường do thiếu bilirubin đi vào ruột. Vàng da không chỉ xảy ra ở những người bị xơ gan mà nhiều trẻ sơ sinh khỏe mạnh bị vàng da trong tuần đầu tiên sau sinh.

Vàng da cũng có thể xuất hiện do các bệnh về máu, tình trạng di truyền, tắc nghẽn ống dẫn mật, nhiễm trùng hoặc sử dụng một số loại thuốc. Vì vậy, hiện tượng vàng da, vàng mắt cần có sự chẩn đoán kịp thời, chính xác từ các bác sĩ chuyên khoa để xác định rõ tình trạng bệnh của mình.

>>> Xem thêm: Vàng Da Trước Gan – Bệnh Lý Nguy Hiểm Cho Người Bệnh Gan

3.3.Cổ trướng

Cổ trướng là tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch cửa làm huyết tương, dịch lỏng bị rỉ ra và đọng lại ở trong khoang bụng.

Những người bị bệnh gan có thể bị tích tụ lượng dịch lỏng khác nhau. Đọng lại một chút dịch lỏng thì có thể không gây ra bất kỳ triệu chứng nào nhưng khi lượng dịch lỏng đọng lại nhiều hơn khiến kích thước vòng eo và cân nặng của bạn bị tăng lên.

Khi một lượng lớn chất lỏng tích tụ lại trong bụng có thể làm xuất hiện tình trạng sưng tấy, đau nhức và rất khó chịu. Bụng bị cứng lại do chất lỏng tích tụ, trông giống như bụng bầu và rốn có thể bị đẩy ra ngoài. 

Hình ảnh cổ trướng trong xơ gan giai đoạn cuối

Hình ảnh xơ gan cổ trướng

Một số trường hợp bệnh nhân bị cổ trướng có thể bị sưng chân và mắt cá chân, được gọi là phù nề. Cổ trướng bị nhiễm trùng mà không có lý do còn có tên gọi khác là viêm phúc mạc do vi khuẩn tự phát. Biến chứng này cần được điều trị kịp thời bằng các loại kháng sinh tương ứng.

Đặc biệt, việc nhiễm trùng cũng có thể ảnh hưởng lớn đến chức năng của thận. Những người bệnh bị viêm phúc mạc như vậy thường sẽ cảm thấy khó chịu, đau nhức ở bụng và có thể bị sốt.

3.4.Bệnh não gan là một biến chứng nguy hiểm của xơ gan giai đoạn cuối

Amoniac là một chất thải được tạo ra khi cơ thể tiêu hóa protein. Gan sẽ đảm nhiệm chức năng xử lý amoniac, phân hủy nó thành urê, đưa đến thận để thải ra ngoài theo đường nước tiểu.

Khi bị xơ gan, amoniac không được đào thải nên sẽ bị tích tụ, di chuyển lên trên não. Từ đó, xuất hiện tình trạng lú lẫn, mất phương hướng, hôn mê, thậm chí tử vong. Đây chính là bệnh não gan hay còn được gọi là bệnh não gan hệ thống (PSE).

Khoảng 70% người bị xơ gan có thể phát triển các triệu chứng của bệnh não gan. Trong một số trường hợp, bệnh não gan cấp tính có thể được điều trị trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, nó cũng có thể chuyển sang tình trạng mạn tính do bệnh gan trở nên tồi tệ hơn theo thời gian.

>>> Xem thêm Hội Chứng Não Gan Và Một Số Vấn Đề Mà Mọi Người Cần Biết

3.5.Hội chứng gan thận

Gan là bộ lọc lớn nhất trong cơ thể và luôn hoạt động rất chặt chẽ và hiệu quả, kết hợp với thận để loại bỏ các chất độc, chất thải ra khỏi cơ thể.

Khi bị xơ gan, bệnh nhân có thể tiến triển nhiều biến chứng nghiêm trọng khi thận bắt đầu suy giảm chức năng. Đây được gọi là hội chứng gan thận (HRS). Hội chứng này có thể đe dọa tính mạng và ảnh hưởng đến chức năng thận ở những người mắc bệnh gan tiến triển. 

Hội chứng gan thận có một số triệu chứng không đặc hiệu, bao gồm:

  • Mệt mỏi.
  • Đau bụng.
  • Cảm giác chung về bệnh như khó chịu, ngứa ngáy.

Những bệnh nhân xuất hiện hội chứng này cũng có thể có triệu chứng liên quan đến bệnh gan tiến triển, bao gồm:

  • Vàng da.
  • Cổ trướng.
  • Lách to.
  • Bệnh não gan: suy giảm chức năng não tạm thời (lú lẫn, mất trí nhớ).

4.Xơ gan giai đoạn cuối điều trị theo phương pháp gì?

Hiện nay, không có phương pháp điều trị nào có thể chữa khỏi bệnh xơ gan mà chỉ hạn chế được tổn thương lan rộng và điều trị dứt điểm các tổn thương để chúng biến mất, nhằm hạn chế tác động lên các tế bào gan khỏe mạnh khác.

Nếu có thể, điều trị nguyên nhân cơ bản của bệnh xơ gan là cách hiệu quả để có thể giữ cho bệnh trạng của bạn không trở nên tồi tệ hơn và ngăn ngừa suy gan. 

Điều trị cho người bị xơ gan thường là kiểm soát các triệu chứng của xơ gan và ngăn ngừa tổn thương thêm để tránh bị suy gan. Các bác sĩ điều trị suy gan bằng cách ghép gan nhưng nếu xơ gan giai đoạn cuối cũng có thể phải thực hiện nghiệm pháp này. Đặc biệt, người bị xơ gan có nguy cơ phát rất cao ung thư gan.

Điều quan trọng đối với người bị xơ gan là phải được thường xuyên giám sát ung thư gan định kỳ. Thực tế lâm sàng, hầu hết những người phát triển thành bệnh ung thư gan đều có tiền sự của bệnh xơ gan.

Điều cần lưu ý là người bị bệnh xơ gan cần sống chung với bệnh trong một thời gian dài trước khi thảo luận về phương pháp ghép gan.

Hạn chế sử dụng muối khi có tình trạng cổ trướng

Hạn chế sử dụng muối khi có tình trạng cổ trướng

Với tình trạng cổ trướng, người bệnh thường được hướng dẫn theo nhiều phương pháp kết hợp. Bệnh nhân nên có một chế độ ăn ít muối, ít natri và tham khảo ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng chuyên về gan để có được chế độ ăn tốt nhất.

>>> Xem thêm: Chế Độ Ăn Cho Người Xơ Gan Ăn Gì Và Kiêng Gì Hiệu Quả

Ngoài ra, bác sĩ có thể kê đơn thuốc lợi tiểu để thận tăng bài tiết natri và nước, giúp đi tiểu thường xuyên hơn. Đôi khi, tác dụng của thuốc lợi tiểu không thể đáp ứng tốt hơn chức năng tăng bài tiết nước tiểu của thận nên chất lỏng có thể tích tụ nhiều hơn. 

Lúc này, các bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định phẫu thuật nội soi để loại bỏ chất lỏng nhằm định tuyến lại lưu lượng máu. Các bác sĩ X-quang sẽ can thiệp, sử dụng sóng siêu âm để dẫn kim vào ổ bụng, dẫn lưu chất lỏng ra khỏi cơ thể. Phẫu thuật chỉ là biện pháp giải quyết tạm thời nên khi dịch lỏng tích tụ trở lại thì quy trình này sẽ phải lặp lại. 

Phẫu thuật nội soi để loại bỏ dịch lỏng khi bị xơ gan giai đoạn cuối

Phẫu thuật nội soi khi bị xơ gan cổ trướng

Nếu bệnh nhân vẫn tiếp tục bị tích nước hoặc các phương pháp điều trị khác không hiệu quả, bác sĩ có thể xem xét thủ thuật TIPS. Trong thủ thuật này, bác sĩ sẽ tạo ra đường dẫn máu mới để kết nối với tĩnh mạch cửa và tĩnh mạch trong tuần hoàn chung và đi qua gan.

Mặc dù việc đặt shunt trong thủ thuật TIPS có thể cải thiện tình trạng cổ trứng, nhưng nó cũng có thể khiến bệnh não gan hoặc chức năng gan trở nên tồi tệ hơn.

Bệnh não gan có thể được kiểm soát bằng các loại thuốc uống thường xuyên. Một trong những loại thuốc này có khả năng loại bỏ amoniac bằng cách tăng số lần tiểu tiện. Kháng sinh cũng được dùng trong tình trạng bệnh này nhằm giúp loại bỏ vi khuẩn trong hệ tiêu hóa chịu trách nhiệm tạo ra amoniac.

Đối với hội chứng gan thận, ghép gan là phương pháp điều trị tốt nhất. Tuy nhiên, những người không đủ điều kiện để cấy ghép hoặc đang chờ ghép gan có thể được điều trị thay thế bằng cách chạy thận nhân tạo hoặc sử dụng thuốc nhằm cải thiện lưu lượng máu đến thận. 

Phẫu thuật ghép gan khi bị xơ gan giai đoạn cuối

Phẫu thuật ghép gan khi bị xơ gan giai đoạn cuối

Ngoài ra, các bác sĩ cũng khuyên bệnh nhân có hội chứng gan thận nên tránh sử dụng thuốc lợi tiểu do có thể làm suy giảm chức năng thận, đồng thời điều trị nhiễm trùng và duy trì cân bằng điện giải cho bệnh nhân.

Trong một số trường hợp, những bệnh nhân bị ảnh hưởng bởi hội chứng gan thận, đặc biệt là trường hợp cần lọc máu hoặc suy thận giai đoạn cuối trong những tháng trước khi ghép gan, có thể gần ghép thận và ghép gan đồng thời.

Bên cạnh đó, ngay cả sau khi ghép gan thành công, các vấn đề về thận vẫn có thể tồn tại nên đôi khi cần phải lọc máu nhằm loại bỏ chất thải, muối và nước thừa ra khỏi cơ thể, giúp tái tạo các chức năng khác. 

5.Các cách để giảm thiểu triệu chứng, biến chứng bệnh

Điều trị xơ gan hiệu quả là khi gan của bạn được từ từ cải thiện các vết “sẹo” gan chứ không nhất thiết phải điều trị khỏi ngay trong thời gian ngắn. Hãy để gan lấy lại được khả năng tự phục hồi, chắc chắn lá gan của bạn sẽ khỏe mạnh như những ngày đầu. 

5.1.Chế độ ăn uống bổ dưỡng

Xây dựng chế độ ăn uống khoa học khi xơ gan giai đoạn cuối

Chế độ ăn uống khoa học khi xơ gan giai đoạn cuối

Vì suy dinh dưỡng là tình trạng phổ biến ở những bệnh nhân bị xơ gan nên một chế độ ăn uống lành mạnh là rất quan trọng trong tất cả các giai đoạn của bệnh, đặc biệt là xơ gan giai đoạn cuối. Các chuyên gia sức khỏe đều khuyến nghị cho các bệnh nhân xơ gan là nên có một chế độ và kế hoạch ăn uống rõ ràng, cân bằng và khoa học. 

Nếu tình trạng cổ trướng phát triển, nên áp dụng chế độ ăn hạn chế natri. Bệnh nhân xơ gan không nên ăn động vật có vỏ và đồ tươi sống do có thể chứa nhiều vi khuẩn gây nhiễm trùng nghiêm trọng. 

Để cải thiện chế độ dinh dưỡng, các bác sĩ có thể khuyến nghị bệnh nhân nên thêm các chất bổ sung dạng lỏng bằng đường uống để giảm áp lực lọc lên gan.

>>> Xem thêm: Bệnh Xơ Gan Có Được Ăn Thịt Bò Không

5.2.Hạn chế sử dụng rượu bia

Bệnh nhân bị xơ gan được khuyến nghị là không nên uống rượu bia hoặc sử dụng các chất kích thích vì cả hai chất này sẽ gây tổn thương gan nhiều hơn. Ngoài ra, nhiều loại vitamin, thuốc kê đơn và không kê đơn có thể ảnh hưởng đến chức năng gan nên bạn cần hỏi ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng.

5.3.Khám sức khỏe định kỳ

Sức khỏe của bạn luôn thay đổi từng giờ, từng ngày nên điều cần làm là hãy tạo thói quen kiểm tra sức khỏe 6 tháng/lần để luôn giữ cho các chỉ số xét nghiệm trong mức cho phép cũng như xem xét được nhiều yếu tố nguy cơ, tiền bệnh tiến triển âm thầm trong cơ thể mà bạn không hay biết. Ngoài ra, hãy tìm hiểu và tiêm phòng một số loại virus gan như A, B, D,… để hạn chế được tác động không mong muốn trong thời gian sớm nhất.

Hãy luôn chăm sóc bản thân thật tốt và dành thời gian để lắng nghe sức khỏe của bản thân nhiều hơn để hạn chế các bệnh về gan có thể dẫn đến tình trạng xơ gan giai đoạn cuối rất nghiêm trọng. Nếu bạn còn có thắc mắc gì về bài viết, bạn cần giải đáp các câu hỏi của bản thân, đừng ngần ngại mà hãy liên hệ trực tiếp qua HOTLINE 1800.6091 để được các chuyên gia của THtea Shop tư vấn nhé.

Tham khảo:

https://en.wikipedia.org/wiki/Cirrhosis

https://liverfoundation.org/for-patients/about-the-liver/the-progression-of-liver-disease/#cirrhosis-severe-scarring

https://www.healthline.com/health/liver-failure-stages#stages

https://surgery.ucsf.edu/conditions–procedures/end-stage-liver-disease-(esld).aspx

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091