Xơ Gan Rượu Là Bệnh Lý Nguy Hiểm Khi Nghiện Rượu

[banner id="7762"]

Xơ Gan Rượu Là Bệnh Lý Nguy Hiểm Khi Nghiện Rượu

Rượu bia là một nguyên nhân lớn dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm. Thống kê cho thấy, hiện nay ở Việt Nam có trên 30% dân số uống bia rượu và đang phải đối mặt với hàng loạt căn bệnh khác nhau. Trong số các bệnh lý đó, xơ gan rượu là một trong những bệnh lý nghiêm trọng nhất, xếp thứ hai sau ung thư gan. Vậy nguyên nhân gây bệnh xơ gan rượu, cơ chế bệnh sinh, các triệu chứng và biến chứng thường gặp trên lâm sàng và các phương pháp điều trị hiệu quả bạn nên áp dụng là gì?

1. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh của bệnh xơ gan rượu

Uống bia rượu thường xuyên với lượng lớn là nguyên nhân dẫn đến bệnh lý này.

xo-gan-ruou-1-min

Uống bia rượu

Rượu bia có thành phần chính là hợp chất ethanol ở những nồng độ khác nhau từ thấp tới cao. Ethanol được đưa vào cơ thể sẽ được chuyển tới gan để chuyển hóa và thanh thải ra khỏi cơ thể. 

Sản phẩm chuyển hóa cấp 1 của ethanol chính là acetaldehyde – một hợp chất độc hại, sau đó chất này được chuyển hóa tiếp thành sản phẩm cấp 2 là acid acetic – hợp chất không độc, được thải ra ngoài theo nước tiểu. Thói quen uống bia rượu kéo dài sẽ dần khiến gan bị tổn thương, giảm chức năng do tích lũy chất độc aldehyde.

Đầu tiên, người bệnh gặp phải tình trạng nhiễm mỡ gan do sự chuyển hóa chất béo của gan bị rối loạn. Sau đó, tình trạng viêm tổn thương gan gia tăng và cuối cùng là sự xuất hiện các mô xơ, sẹo thay thế các tế bào gan bị tổn thương viêm nặng dẫn đến bệnh xơ gan rượu

Theo các chuyên gia, nếu mỗi ngày bạn uống trên 160 gam ethanol tức khoảng 500ml cồn 40 độ và kéo dài liên tục trong một tuần sẽ có nguy cơ bị viêm gan. Nếu thói quen này tiếp tục được duy trì trên 8 năm thì nguy cơ xơ gan sẽ tăng lên khoảng 40%. Lượng rượu đưa vào cơ thể càng lớn cùng với thời gian sử dụng càng dài thì nguy cơ bị xơ gan càng tăng cao.

2.Triệu chứng của bệnh xơ gan rượu

Tình trạng xơ gan do sử dụng bia rượu có thể tiến triển mà không gây ra những triệu chứng rõ ràng cho đến khi tổn thương xơ hóa đã lan rộng. Dưới đây là một số triệu chứng thường gặp mà bạn nên biết để có thể nhận biết sớm và được điều trị kịp thời.

Mệt mỏi, chán ăn, khó tiêu, sụt cân

Khi gan bị xơ hóa, chức năng tổng hợp và bài xuất dịch mật vào đường ruột của gan bị suy giảm. Mặt khác, dịch mật đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa thức ăn, cụ thể là:

  • Nhũ hóa chất béo giúp chúng dễ dàng hấp thu vào cơ thể
  • Giúp cơ thể hấp thụ được các vitamin tan trong dầu như vitamin D, vitamin E và vitamin A
  • Kích thích sản sinh dịch tụy, dịch ruột đồng thời còn hoạt hóa các dịch tiêu hóa này từ đó giúp tiêu hóa và hấp thu nhiều chất dinh dưỡng

Do đó, quá trình tiêu hóa sẽ bị rối loạn do gan xơ. Thức ăn dễ bị ứ trệ gây khó tiêu, chướng bụng. Chất dinh dưỡng không được hấp thu đầy đủ khiến người bệnh cảm thấy chán ăn, mệt mỏi và sụt giảm cân. 

xo-gan-ruou-2-min

Chán ăn

Hơi thở có mùi hôi

Triệu chứng này bị gây ra do gan kém chuyển hóa chất độc NH3 qua chu trình ure để tạo thành sản phẩm ít độc và đào thải ra ngoài. NH3 bị tích tụ lại khiến hơi thở có mùi hôi khó chịu dù bệnh nhân đã giữ gìn vệ sinh răng miệng bằng nhiều cách.

Sưng phù nề

Do gan bị xơ hóa, suy giảm chức năng nên khả năng tổng hợp protein của gan giảm khiến giảm áp lực keo trong lòng mạch. Áp lực thủy tĩnh lớn hơn áp lực keo sẽ khiến nước và một số thành phần khác trong lòng mạch bị đẩy ra khoang ngoại bào từ đó dẫn đến triệu chứng phù nề thấy trên bệnh nhân. Người bệnh ban đầu thường bị phù hai chi, nặng hơn có thể lan rộng khắp cơ thể.

Vàng da, vàng mắt, vàng móng, phân nhạt màu

Sự chuyển hóa sắc tố mật bilirubin ở gan bị rối loạn. Bilirubin tự do giảm được chuyển thành dạng liên hợp ở gan gây ra sự tích lũy dạng tự do tại nhiều vùng như mắt, da, móng từ đó dẫn đến biểu hiện vàng da, mắt móng vàng.

Bên cạnh đó, bình thường bilirubin dạng liên hợp sẽ theo đường mật chuyển xuống ruột. Tại đây, chúng được chuyển hóa thành nhiều hợp chất, trong đó sản phẩm chuyển hóa stercobilin tạo nên màu vàng thường thấy của phân.

Do đó, khi gan xơ, lượng bilirubin liên hợp giảm sẽ gây ra triệu chứng phân nhạt màu hơn so với bình thường.

>>> Xem thêm Vàng Da Tại Gan Có Thể Được Gây Ra Bởi Những Bệnh Lý Nào

Dễ chảy máu, thâm tím

Gan bình thường có vai trò tổng hợp nên các hợp chất tham gia vào quá trình đông máu của cơ thể như prothrombin…Do đó, khi tình trạng xơ gan do rượu diễn ra, các yếu tố đông máu giảm tổng hợp sẽ khiến bệnh nhân dễ bị thâm tím, chảy máu cam, chảy máu chân răng…

xo-gan-ruou-3-min

Dễ bị thâm tím da

Rối loạn nội tiết tố

Bình thường hormon estrogen được chuyển hóa tại gan và đào thải ra khỏi cơ thể theo đường nước tiểu, phân. Do gan xơ, chức năng chuyển hóa của gan bị suy giảm dẫn đến sự tích tụ làm tăng hormone estrogen. Điều này gây ra tình trạng rối loạn kinh nguyệt ở phụ nữ.

Ở nam giới, bình thường cũng có một lượng nhỏ estrogen, khi bị xơ gan nồng độ hormon này tăng quá cao sẽ gây teo tinh hoàn, giảm ham muốn, nữ hóa tuyến vú.

Nổi mẩn ngứa, mề đay

Triệu chứng này bị gây ra bởi sự tích lũy chất độc trong cơ thể do gan giảm thanh thải độc tố. Chất độc tích lũy sẽ trở thành yếu tố kích thích các tế bào thực bào hoạt động. Các tế bào này di chuyển tới vùng độc tố bị tích lũy, chúng tóm bắt, tiêu diệt các chất này.

Quá trình này dẫn đến sự hình thành nhiều chất trung gian gây ngứa da, nổi mẩn đỏ, mề đay. Một số hợp chất thường được tạo ra gồm IL, leukotriene, histamin…

Tình trạng mẩn ngứa gia tăng khi nhiệt độ thay đổi đột ngột. Nốt mẩn ngứa, mề đay có thể xuất hiện tại một vùng hay lan tỏa rộng ra khắp cơ thể. Bệnh nhân không nên gãi quá mạnh để tránh gây giải phóng ồ ạt các chất trung gian khiến gia tăng cảm giác ngứa.

3.Biến chứng của bệnh xơ gan rượu

Bệnh nhân nếu không nhận được những biện pháp điều trị kịp thời có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm dưới đây.

3.1.Xuất huyết tiêu hóa

Tĩnh mạch cửa có cầu nối với tĩnh mạch thực quản và một số cầu nối khác. Khi gan bị tổn thương xơ hóa, các mô xơ chèn ép khiến áp lực trong lòng tĩnh mạch cửa tăng lên. Từ đó, gây ra sự tăng áp lực tĩnh mạch vùng thực quản. Tĩnh mạch thực quản bị giãn rộng, vỡ ra gây ra biến chứng xuất huyết tiêu hóa. 

Do máu được coi là một yếu tố lạ trong đường tiêu hóa nên chúng được tống đẩy ra ngoài cơ thể dẫn đến các biểu hiện như dịch nôn có máu, đi ngoài phân lẫn máu đen, mùi thối. 

Bên cạnh đó, nếu lượng máu mất đi nhiều, người bệnh có thể cảm thấy bị hoa mắt chóng mặt do giảm thể tích tuần hoàn, niêm mạc miệng, môi và da nhợt nhạt. 

Người bệnh cần được tiến hành nội soi thực quản – dạ dày để đánh giá mức độ của tổn thương và áp dụng biện pháp cầm máu nhanh chóng. Một số thuốc tiêm truyền giúp giảm áp lực tĩnh mạch thực quản cũng cần được sử dụng trên bệnh nhân để giảm nguy cơ xuất huyết tái phát. 

3.2.Cổ trướng

Cổ trướng hình thành do sự tăng áp lực thủy tĩnh vùng tĩnh mạch cửa và giảm áp lực keo.

Áp lực thủy tĩnh lớn hay nhỏ phụ thuộc vào lưu lượng và tốc độ máu đi qua. Nếu lưu lượng máu cũng như tốc độ di chuyển của dòng máu càng lớn thì áp lực thủy tĩnh càng tăng. Áp lực này gây ra tác dụng đẩy nước và một số hợp chất ra khỏi lòng mạch.

Áp lực keo được tạo nên nhờ các protein trong lòng mạch trong đó chiếm tỷ lệ cao nhất là albumin. Lượng protein càng nhiều thì áp lực keo càng lớn. Ngược lại với áp lực thủy tĩnh, áp lực keo có tác dụng giữ nước và các chất ở lại mạch.

Bình thường trong lòng mạch, áp lực keo và áp lực thủy tĩnh tồn tại cân bằng với nhau. Khi gan bị xơ, áp lực thủy tĩnh tăng lên nhiều do sự chèn ép của các mô xơ gây tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Đồng thời, khả năng tổng hợp protein của gan bị giảm đi, lượng protein được tổng hợp ít sẽ làm giảm áp lực keo.

Do đó, nước và một số chất bị đẩy ra ngoài khoang màng bụng dẫn đến biến chứng cổ trướng. Tình trạng này sẽ gia tăng ngày càng nhiều ở những giai đoạn sau với các biểu hiện bụng tròn căng, trướng, các đường tĩnh mạch bị nổi lên.

Nguy hiểm hơn, bệnh nhân có thể gặp phải tình trạng nhiễm trùng do sự thẩm lậu các vi khuẩn gây bệnh từ thành ruột vào ổ bụng từ đó dẫn đến các biến chứng như hôn mê gan, hội chứng gan thận…

3.3.Hôn mê gan

Hôn mê gan hay còn được gọi là hội chứng não gan là biến chứng gây ra bởi sự tích lũy chất độc NH3 ở não.

hôn mê gan

Biến chứng hôn mê gan

Bình thường cơ thể vẫn tự sản sinh ra một lượng nhỏ NH3 từ quá trình chuyển hóa thức ăn, cơ…Tuy nhiên, chất này được chuyển tới gan, đi vào chu trình ure để chuyển hóa thành ure không độc với cơ thể và được thải trừ hoàn toàn qua nước tiểu do đó ở những người khỏe mạnh, tình trạng não gan hầu như không xảy ra.

Ở những bệnh nhân bị xơ gan rượu nặng, quá trình tiêu hóa kém do gan giảm tổng hợp và bài tiết dịch mật khiến thức ăn dễ bị đầy ứ gây khó tiêu đầy bụng trên bệnh nhân. 

Đồng thời nếu người bệnh có chế độ ăn giàu đạm thì nguy cơ gặp phải tình trạng này sẽ tăng lên do protein bị ứ đọng lại sẽ bị vi khuẩn đường ruột lên men tạo thành nhiều NH3. 

Bên cạnh đó, do gan bị xơ hóa nặng nên khả năng chuyển hóa NH3 thành ure bị suy giảm nên lượng NH3 bị tích lũy trong cơ thể tăng lên. Chất này tích lũy ở não gây ra hội chứng hôn mê gan.

Tóm lại, 3 nguyên nhân chính dẫn đến biến chứng này gồm:

  • Chế độ dinh dưỡng giàu đạm như các loại thịt bò, cừu, ngựa…
  • Khẩu phần ăn ít chất xơ gây táo bón, đầy ứ thức ăn
  • Gan xơ gây giảm bài tiết dịch mật và giảm đào thải độc tố NH3

Người bệnh bị hôn mê gan sẽ có các biểu hiện như mất tập trung, mất dần khả năng định hướng thời gian và không gian, giảm trí nhớ và có thể rơi vào hôn mê. 

>>>Xem thêm: Bệnh não gan và những điều bạn cần biết

3.4.Ung thư gan

Sự hình thành các tế bào u ác tính tại gan bị gây ra bởi sự tổn thương xơ hóa gia tăng. Bệnh nhân có nhiều biểu hiện đau đớn như đau hạ sườn dữ dội, nôn ra máu, sụt cân nhanh chóng, da vàng mắt vàng…

Khối u có thể xâm lấn, di căn sang các hệ cơ quan khác. Ung thư gan cần được điều trị nhanh chóng ngay từ những giai đoạn sớm bằng các phương pháp như hóa trị, xạ trị, ghép gan, cắt gan, liệu pháp tế bào gốc…

Ở những giai đoạn sau, quá trình điều trị ung thư gan gặp nhiều khó khăn, đáp ứng của bệnh nhân kém đi nhiều, nguy cơ tử vong lớn.

>>> Xem thêm Những Dấu Hiệu Ung Thư Gan Giai Đoạn Cuối Nguy Hiểm

4.Điều trị xơ gan rượu

Để điều trị xơ gan rượu, người bệnh cần áp dụng nhiều phương pháp điều trị khác nhau. Dưới đây là một số phương pháp chính đem lại hiệu quả điều trị tốt.

4.1.Ngừng rượu

Đây là phương pháp điều trị đầu tiên cần được áp dụng, nó sẽ quyết định tới thành công của các phương pháp điều trị khác. Thống kê cho thấy, ngừng sử dụng rượu bia sẽ giúp cải thiện các triệu chứng trên khoảng 66% bệnh nhân xơ gan rượu, bệnh tình cải thiện tốt lên sau 3 tháng ngừng uống rượu.

Nếu bệnh nhân tiếp tục uống hoặc dùng rượu trở lại, nguy cơ gặp các biến chứng nặng như não gan, xuất huyết tiêu hóa sẽ tăng lên rõ rệt.

4.2.Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng cho bệnh nhân xơ gan rượu

Xây dựng một chế độ dinh dưỡng phù hợp sẽ giúp giảm bớt tổn thương gan, cải thiện các triệu chứng của bệnh. Ngược lại thói quen ăn kém khoa học sẽ làm gia tăng tổn thương, xơ hóa tiến triển nặng và tăng nguy cơ biến chứng trên người bệnh. Do đó, đây cũng là một biện pháp điều trị không dùng thuốc quan trọng người bệnh nên lưu tâm.

  • Hạn chế ăn nhiều chất béo no gây tích tụ, nhiễm mỡ gan
  • Hạn chế sử dụng nhiều thực phẩm giàu đạm như thịt chó, thịt cừu, thịt bò…do có chứa lượng đạm lớn tăng nguy cơ chuyển hóa sinh nhiều NH3 dẫn đến hôn mê gan đồng thời các thực phẩm này cũng chứa nhiều cholesterol không tốt
  • Bổ sung rau xanh, hoa quả tươi ngăn ngừa táo bón, cung cấp vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hóa bảo vệ cơ thể
  • Nếu bị phù nhiều, cần hạn chế bớt lượng muối sử dụng mỗi ngày
  • Không nên sử dụng các thực phẩm đóng lọ, hộp, thức ăn chế biến sẵn do chứa nhiều chất bảo quản độc với gan

4.3.Điều chỉnh chế độ sinh hoạt 

  • Bệnh nhân cần nghỉ ngơi đủ, tránh mệt mỏi, stress làm giảm lưu lượng máu tới gan. 
  • Mỗi ngày, cần ngủ đủ từ 7 đến 8 tiếng đồng hồ và đi ngủ trước 11h đêm để gan có cơ hội thải trừ độc tố. 
  • Bên cạnh việc nghỉ ngơi, người bệnh cũng nên tập luyện thể thao nhẹ nhàng để thúc đẩy cải thiện chức năng gan. Một số môn thể thao nhẹ nhàng người bệnh có thể luyện tập như đi bộ ngắn, đánh bóng bàn, tập yoga…
ngủ đủ giấc

Đi ngủ đúng giờ và đủ giấc

4.4.Điều trị xơ gan rượu bằng thuốc tây

Việc sử dụng thuốc tây cần tuân thủ tuyệt đối theo phác đồ của bác sĩ, tránh sử dụng bừa bãi gây tăng tổn thương gan.

Một số nhóm thuốc tây có thể được chỉ định cho bệnh nhân bao gồm:

  • Thuốc lợi tiểu: spironolactone, furosemide…giúp cải thiện tình trạng phù nề và biến chứng cổ trướng
  • Thuốc nhuận tràng: như lactulose… giúp ngăn ngừa táo bón, hạn chế tạo thành NH3 gây hôi miệng, não gan
  • Thuốc ngăn ngừa tình trạng xuất huyết tiêu hóa như propranolol…có thể được sử dụng

Nếu xuất hiện biến chứng cổ trướng, bệnh nhân có thể cần được chỉ định chọc hút dịch cổ trướng định kỳ kết hợp với sử dụng các thuốc lợi tiểu

4.5.Sử dụng cây thuốc nam hỗ trợ điều trị xơ gan rượu

Một số cây thuốc nam như cà gai leo, cây an xoa, cây bán chi liên… được các chuyên gia chỉ ra có tác dụng hỗ trợ điều trị xơ gan, đồng thời giúp hỗ trợ thúc đẩy thải độc tố gan, phục hồi và bảo vệ tế bào gan, ngăn ngừa ung thư gan…

Cây an xoa

Cây an xoa hỗ trợ điều trị xơ gan rượu

Tuy nhiên bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ đông y để sử dụng với lượng phù hợp các cây thuốc này, tránh tình trạng lạm dụng gây tổn hại gan nhiều hơn.

>>> Xem thêm Cây An Xoa Chữa Bệnh Gan, Thuốc Dân Gian An Toàn, Hiệu Quả

Trên đây là những chia sẻ đến từ các chuyên gia của THtea shop về bệnh lý xơ gan rượu. Tóm lại, xơ gan rượu là một bệnh lý nguy hiểm gây tổn thương xơ hóa gan với nguyên nhân gây bệnh chính là do sử dụng bia rượu kéo dài.

Các triệu chứng của bệnh bắt đầu xuất hiện rõ ràng ở những giai đoạn nặng nên khiến bệnh nhân khó nhận biết sớm bệnh. Một số biến chứng có thể gặp phải bao gồm xuất huyết tiêu hóa, hội chứng não gan, xơ gan cổ trướng…

Để điều trị bệnh xơ gan rượu, đầu tiên bạn cần ngừng uống bia rượu và điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt phù hợp. Tùy thuộc vào giai đoạn bệnh một số phương pháp điều trị như sử dụng thuốc tây, chọc hút dịch cổ trướng, ghép gan…sẽ được các bác sĩ chuyên khoa chỉ định cho bệnh nhân.

Bên cạnh đó, một số cây thuốc nam có tác dụng phòng ngừa và cải thiện tình trạng xơ gan có thể được cân nhắc sử dụng trên bệnh nhân xơ gan mức độ nhẹ.

Để nhận được nhiều thông tin hữu ích khác về các bệnh lý gan và những phương pháp chữa trị an toàn, hiệu quả, bạn hãy nhanh tay nhấc máy gọi tới đường dây HOTLINE 18006091 để nhận được những tư vấn miễn phí đến từ các chuyên gia của chúng tôi.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091