Xơ Gan Tim Là Bệnh Gì Và Các Triệu Chứng Của Bệnh

[banner id="7762"]

Xơ Gan Tim Là Bệnh Gì Và Các Triệu Chứng Của Bệnh

Hiện nay, xơ gan là một bệnh có tỷ lệ mắc rất cao ở lứa tuổi trung niên với nhiều nguyên nhân gây bệnh khác nhau như do rượu bia, virus, nhiễm độc, suy tim… Trong đó, nguyên nhân thường gặp nhất là do suy tim phải, gây nên bệnh xơ gan tim. Đây là một trong những bệnh khó phát hiện, nên khi người bệnh đi khám thì bệnh đã ở giai đoạn muộn. Vậy bản chất, cơ chế, triệu chứng của bệnh xơ gan tim là gì? Sau đây hãy cùng THteashop tìm hiểu để có được những thông tin bổ ích giúp chăm sóc sức khỏe của bản thân và gia đình nhé. 

1. Xơ gan tim là bệnh gì?

Bệnh xơ gan tim là bệnh mạn tính, gây tổn thương không phục hồi các tiểu thùy và mạch máu gan, các mô xơ phát triển mạnh khiến cấu trúc gan bị đảo lộn do nguyên nhân chính là suy tim phải (thường do bệnh cơ tim, thiểu năng van 2 lá, hở van 3 lá, viêm màng ngoài tim co thắt hoặc tâm phế mạn).

Cụ thể, những bệnh nhân mắc suy tim phải lâu dài, không kịp thời phát hiện và điều trị thì sẽ gây xơ gan tim

2. Cơ chế mắc bệnh xơ gan tim

Sơ đồ máu từ cơ quan nội tạng qua gan để trở về tim

Sơ đồ máu từ cơ quan nội tạng qua gan để trở về tim

Gan là một cơ quan nhận máu từ 2 nguồn đó là động mạch gan chung và tĩnh mạch cửa (nhận máu từ cơ quan nội tạng trong ổ bụng).  Sau khi đến gan, máu sẽ được đổ vào các xoang gan rồi đến tĩnh mạch gan, đến tĩnh mạch chủ và đến tâm nhĩ phải.

Khi bệnh nhân mắc suy tim phải, tâm thất phải sẽ bị suy giảm chức năng tống máu vào động mạch phổi. Máu dần sẽ bị ứ lại ở tâm nhĩ phải, ở tĩnh mạch chủ, ở gan và ở tĩnh mạch gan. Gan dần sẽ to lên, nếu không điều trị kịp thời thì sẽ chuyển sang xơ gan.

Suy tim phải khiến máu bị ứ lại ở gan làm cho các mạch máu trong gan và các xoang bị giãn ra, kết hợp với thiếu máu và các chất dinh dưỡng nuôi gan sẽ làm cho các tế bào gan ở trung tâm tiểu thùy bị hoại tử, hình thành nên các mô xơ.

Ban đầu gan sẽ phục hồi bằng cách sản sinh ra các tế bào gan và tiểu thùy mới thay thế cho những cái đã bị hoại tử, nhưng do các mô xơ phát triển xen lẫn với các tế bào mới sẽ gây hiện tượng đảo lộn cấu trúc gan. Các tế bào mới và các tiểu thùy sắp xếp lộn xộn, không theo thứ tự khiến gan trở nên to, xù xì, lổn nhổn, cuối cùng gây nên bệnh xơ gan tim

>>>> Xem thêm bài viết: Xơ Gan Có Nguy Hiểm Không, Hiểm Hoạ Khôn Lường Khi Mắc Xơ Gan

3. Triệu chứng của bệnh xơ gan tim

Trong suốt quá trình từ lúc khởi phát bệnh tới lúc bệnh tiến triển nặng, các triệu chứng của xơ gan sẽ xen lẫn với các triệu chứng của bệnh suy tim phải gây nên bệnh xơ gan tim

3.1. Triệu chứng của suy tim phải

Triệu chứng cơ năng: 

  • Khó thở

Bệnh nhân cảm thấy khó thở thường xuyên và nặng dần do máu bị ứ trệ tại các tĩnh mạch mà không được tim co bóp đẩy máu vào phổi lấy oxy để cung cấp cho toàn bộ cơ thể, dần dần các tế bào trong khắp cơ thể bị thiếu oxy trầm trọng.

  • Có cảm giác đau tức hạ sườn phải (dưới phổi phải)

Do máu ứ lại tại gan khiến gan sẽ sưng to và đau, có thể cảm nhận thấy gan sưng lên khi sờ vào vùng hạ sườn phải.

  • Đái ít

Do khi bị suy tim phải, máu bị ứ lại tại gan và bị tràn ra kẽ tế bào, từ đó khiến cho lượng máu qua thận giảm, thận không thể thực hiện được chức năng lọc nên lượng nước tiểu đào thải mỗi ngày của bệnh nhân sẽ giảm.

  • Mệt mỏi, chóng mặt

Máu không được tim đẩy lên phổi để trao đổi oxy và đào thải khí cacbonic, nên não và các tế bào sẽ thiếu oxy, gây nên tình trạng mệt mỏi, chóng mặt.

>>>Xem thêm: Vị Trí Gan Nằm Ở Đâu Trong Cơ Thể Con Người

Triệu chứng thực thể: Dấu hiệu ứ máu tại các mạch máu ngoại vi

  • Gan to, đàn xếp

Khi khám gan thì sẽ thấy gan to, có dấu hiệu đàn xếp do giãn các xoang gan và tĩnh mạch trong gan.

  • Phản hồi gan – tĩnh mạch cổ dương tính

Do tĩnh mạch ở cổ nằm sát bề mặt da, rất dễ quan sát, khi máu bị ứ lại, tĩnh mạch cổ sẽ nổi rất rõ rệt. Đặc biệt khi ấn vào gan, thì thấy tĩnh mạch cổ sẽ nổi lên, khi không ấn thì tĩnh mạch cổ sẽ quay về trạng thái đầu (phản hồi gan – tĩnh mạch cổ)

xo-gan-tim02

Phản hồi gan tĩnh mạch cổ dương tính trong xơ gan tim

  • Da và niêm mạc bị tím bầm

Do ứ máu, xuất hiện các cục máu đông làm tắc mạch khiến cho da, niêm mạc tím bầm. Ngoài ra, nguyên nhân gây tím bầm còn do máu có chứa nhiều khí cacbonic, nên máu có màu đỏ đậm hơn.

  • Nước tiểu có màu

Do rối loạn chức năng gan trong suy tim phải.

  • Phù chi dưới

Khi bị ứ máu, dịch thoát khỏi lòng mao mạch vào kẽ tế bào gây hiện tượng phù (ứ nước trong kẽ tế bào), người bệnh có thể dễ dàng quan sát được khi thấy cơ thể gầy đi nhưng 2 chân lại to, sờ thấy mềm, ấn lõm

Triệu chứng phù

Phù chi dưới – phù trắng, mềm, ấn lõm

3.2. Triệu chứng xơ gan tim giai đoạn còn bù

Suy tim phải, máu ứ trệ lại ở gan và xoang gan khiến gan to ra, lâu dần chuyển sang xơ gan. Giai đoạn đầu của bệnh xơ gan tim là xơ gan còn bù, ở giai đoạn này các triệu chứng xơ gan không điển hình, bệnh nhân vẫn hoạt động được bình thường.

  • Chán ăn, mệt mỏi, gầy – sút cân: Khi bệnh nhân bị xơ gan sẽ có biểu hiện rối loạn tiêu hóa (do khả năng bài tiết mật giảm khiến cho thức ăn được được tiêu hóa), từ đó các chất dinh dưỡng sẽ không được hấp thu thì sẽ gây nên các triệu chứng trên.
  • Đau vùng dưới phổi phải (hạ sườn phải): Giống triệu chứng của suy tim phải.
  • Tụ máu, bầm tím dưới da:  Khi ứ máu tại gan, dần sẽ chuyển sang ứ máu tại các chi dưới, gây
  • Vàng da và niêm mạc, sạm da nhẹ: Trong xơ gan, quá trình bài xuất mật vào ruột non rất kém, mật sẽ ứ lại tại gan, vào máu và tới các thụ thể ở da, niêm mạc làm cho da có màu vàng, sạm.
Vàng da

Vàng da do xơ gan tim

  • Giãn mạch: thường xuất hiện ở vùng cổ, mặt, ngực, lưng  (hình thù chân chim), có thể nhìn thấy được.

3.3. Triệu chứng xơ gan tim giai đoạn mất bù

Ở giai đoạn này gồm 2 hội chứng chính:

Hội chứng suy tế bào gan

  • Chán ăn, khó tiêu, đặc biệt là sợ mỡ: Do mật không được bài tiết vào ruột nên thức ăn (đặc biệt là mỡ) không được tiêu hóa, dẫn tới tiêu chảy, sụt cân trầm trọng.
  • Sức khỏe bệnh nhân sa sút, cơ teo nhẽo, cơ thể gầy đi nhiều do rối loạn chuyển hóa ở gan và rối loạn tiêu hóa, cơ thể sẽ lấy nguồn năng lượng dự trữ trong cơ thể (mô mỡ) để cung cấp năng lượng cho cơ thể, lâu dần gây sút cân trầm trọng.
  • Có biểu hiện xuất huyết dưới da – niêm mạc, chảy máu chân răng, chảy máu mũi: Do ứ máu nặng có thể gây giãn vỡ mao mạch gây xuất huyết
  • Do bilirubin không bài xuất được vào ruột non mà di chuyển trong máu và tới các cơ quan khác của cơ thể, gây vàng da, vàng mắt, nước tiểu vàng, phân bạc màu. Bilirubin gắn vào các thụ thể dưới da khiến bệnh nhân ngứa nhiều, nổi mẩn, dị ứng,…
  • Phù 2 chân: giống triệu chứng của suy tim phải.
  • Rối loạn chuyển hóa melanin trong xơ gan tim khiến da bị sạm màu.
  • Nữ hóa tuyến vú ở bệnh nhân nam: Do rối loạn bài tiết, chuyển hóa testosterone ở nam giới giảm do xơ gan tim
  • Khám gan thấy gan to, mật độ chắc, bề mặt gan xù xì, lổn nhổn, ấn không đau.

Hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa (tĩnh mạch nhận máu từ các cơ quan nội tạng trong ổ bụng về gan):

  • Cổ chướng (báng bụng do dịch ứ trong ổ bụng): Trong bệnh xơ gan tim thì máu bị ứ lại tại gan, sẽ gây ứ lại tại tĩnh mạch cửa và các cơ quan nội tạng khác trong ổ bụng, dịch từ trong mạch máu của các cơ quan nội tạng sẽ thoát vào trong khoang phúc mạc làm bụng to, cứng lên mặc dù cơ thể rất gầy. Dịch thường trong, có màu vàng nhạt.
  • Xuất hiện hệ tuần hoàn máu bàng hệ cửa – chủ: gồm 4 vòng nối tâm vị – thực quản, thành bụng sau, hậu môn – trực tràng, quanh rốn. Do máu bị ứ tại gan nên cơ thể phải tạo ra một hệ thống tĩnh mạch để máu từ cơ quan nội tạng về tim mà không cần qua gan.
  • Lách to: Do máu bị ứ lại tại lách, khiến lách bị sưng và đau

4. Biến chứng của bệnh xơ gan tim

Xơ gan tim là xơ gan do suy tim, đây là một bệnh rất nặng và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm khiến tiên lượng sống giảm rõ rệt. Sau đây là một số biến chứng điển hình hay gặp của bệnh.

  • Ung thư biểu mô tế bào gan: là biến chứng nguy hiểm nhất của xơ gan tim, lúc này gan không còn thực hiện được chức năng của nó nữa. Các tế bào gan bắt đầu phát triển không có kiểm soát, các khối u xuất hiện ngày càng nhiều gây chèn ép các mạch máu. Lúc này, tiên lượng sống của bệnh nhân giảm rõ rệt.
  • Giãn vỡ tĩnh mạch thực quản: Khi máu ứ quá lâu, khiến cơ thể xuất hiện hệ tuần hoàn bàng hệ cửa – chủ, nhưng tim vẫn không thể co bóp tống máu đi được thì sẽ làm tăng áp lực tĩnh mạch cửa, rồi tăng áp lực tĩnh mạch bàng hệ cửa chủ (tâm vị – thực quản), gây vỡ và xuất huyết, máu sẽ đổ vào dạ dày khiến bệnh nhân nôn ra máu và đi ngoài phân đen, nặng hơn thì bệnh nhân có thể bị sốc do mất máu.
  • Nhiễm khuẩn dịch cổ chướng (dịch ứ trong khoang phúc mạc của ổ bụng): Khi mắc biến chứng này, bệnh nhân sẽ có triệu chứng của nhiễm trùng như: sốt cao, môi khô, lưỡi bẩn. Ngoài ra, bệnh nhân sẽ có cảm giác đau khắp bụng, tiêu chảy nặng. Xét nghiệm dịch cổ chướng thấy số lượng bạch cầu đa nhân trung tính lớn hơn 250 mm3. Lấy dịch ổ bụng đem đi cấy khuẩn thấy vi khuẩn sinh sôi phát triển.
  • Phù toàn thân: Máu ứ lại ở tĩnh mạch và mao mạch ngoại vi, dịch trong máu sẽ thoát vào trong kẽ tế bào, gây phù khắp cơ thể. Triệu chứng của phù đó là phù trắng, mềm, ấn lõm, bệnh nhân sẽ cảm thấy béo lên bất thường trong khi cơ thể rất mệt mỏi, suy nhược.
  • Hôn mê gan: Bệnh nhân có biểu hiện rối loạn ý thức và hôn mê do xơ gan tim. Các chất độc hại có trong cơ thể không được gan chuyển hóa, sẽ tích tụ trong cơ thể và gây độc cho hệ thần kinh trung ương (não).
  • Hội chứng gan thận: Là một tình trạng ảnh hưởng tới chức năng thận của bệnh nhân xơ gan tim giai đoạn cuối. Khi gặp biến chứng này thì các mạch máu nuôi thận sẽ bị teo lại, lượng máu tới thận giảm, chức năng thận cũng giảm theo, từ đó thận sẽ không thực hiện được chức năng đào thải và kéo theo hàng loạt biến chứng nguy hiểm hơn, đe dọa sức khỏe của bệnh nhân.

>>>> Xem thêm ngay: Bệnh Xơ Gan Có Ăn Được Thịt Bò Không

5. Các phương pháp cận lâm sàng chẩn đoán bệnh xơ gan tim

xo-gan-tim05

Các phương pháp cận lâm sàng để chẩn đoán bệnh xơ gan tim

Nghi ngờ bệnh xơ gan tim ở những bệnh nhân mắc suy tim phải, có triệu chứng vàng da và gan to. Kết quả xét nghiệm bilirubin có bất thường ở mức độ vừa như: bilirubin không liên hợp tăng (< 3 mg/dL), nồng độ enzyme aminotransferase tăng (< 2- 3 lần) và PT/INR kéo dài. Nếu có cổ chướng chọc dò, xét nghiệm dịch cổ chướng nếu cho hàm lượng albumin cao ( > 2,5 g/dL) thì bệnh nhân đã mắc xơ gan tim, thường chỉ có khoảng 10% bệnh nhân bị xơ gan cổ chướng xét nghiệm cho nồng độ albumin trong dịch cổ chướng cao.

Ngoài ra còn một số phương pháp khác để chẩn đoán bệnh xơ gan tim như: 

  • Siêu âm gan: Đây là phương pháp nhanh, gọn, không ảnh hưởng tới bệnh nhân và có thể làm được nhiều lần. Hình ảnh khi siêu âm gan được chiếu trên máy siêu âm giúp bác sĩ có thể chẩn đoán được tình trạng sức khỏe gan của bệnh nhân (gan to hay nhỏ, bờ gan phẳng hay gồ ghề)
  • Chụp cắt lớp: cho phép chụp cắt ngang cơ thể thành nhiều đoạn và cùng 1 chiều. Phương pháp này có độ chính xác cao, cho kết quả chính xác hơn nhưng khá tốn kém và có thể làm cho bệnh nhân bị nhiễm xạ tia X. 
  • Sinh thiết gan: Dùng kim chích xuyên qua cơ thể để lấy một mẩu gan khoảng 3cm, đem soi dưới kính hiển vi để xác định xem tan tổn thương như thế nào. Phương pháp này thường dùng để đánh giá mức độ tổn thương trên gan. Tuy nhiên nếu bệnh nhân bị máu khó đông hoặc mắc cổ chướng nặng thì sẽ không được sử dụng phương pháp này để chẩn đoán. 

Các xét nghiệm trên thường không đặc hiệu, vì vậy phải kết hợp với chẩn đoán trên lâm sàng.

6. Nguyên tắc và cách điều trị 

xo-gan-tim

Nguyên tắc và cách điều trị

6.1. Nguyên tắc

Chủ yếu điều trị nguyên nhân gây bệnh xơ gan tim (giai đoạn còn bù) là suy tim phải, kết hợp với chế độ ăn sinh hoạt hợp lý, ăn nhiều rau xanh, hoa quả sạch, hạn chế uống bia rượu và ăn đồ chiên xào nhiều dầu mỡ. 

Còn nếu bệnh nhân mắc xơ gan tim ở giai đoạn mất bù thì phải kết hợp giữa điều trị suy tim phải và điều trị xơ gan.

6.2. Cách điều trị xơ gan tim

Điều trị xơ gan

  • Dùng thuốc cải thiện chuyển hóa tế bào gan: Vitamin C, B12, glucose…
  • Thuốc làm tăng đồng hóa đạm: Testosterone
  • Thuốc điều trị rối loạn đông máu: Vitamin K
  • Thuốc tăng đào thải mật: Actiso, Ursolvan,…
  • Thuốc tăng đào thải muối nước: Furosemid, Aldosteron,…
  • Acid amin phân nhánh: Moriheparin, Aminoleban.
  • Kết hợp với chế độ ăn uống sinh hoạt hợp lý: nghỉ ngơi, chế độ ăn đủ năng lượng, giàu đạm, các vitamin, hạn chế các đồ ăn giàu mỡ động vật, ăn giảm muối nước (khi bị phù), giảm ăn đồ ăn giàu đạm (khi có biến chứng hôn mê gan)

Điều trị suy tim

  • Dùng các thuốc làm tăng sức co bóp của cơ tim: digoxin, dopamin,…
  • Thuốc làm tăng đào thải muối nước: Lợi tiểu
  • Thuốc làm giảm tiền gánh và hậu gánh: thuốc giãn mạch ức chế men chuyển, ức chế kênh Canxi,…
  • Thuốc dự phòng huyết khối: heparin, kháng vitamin K,…
  • Kết hợp giữa điều trị không dùng thuốc và dùng thuốc: Nghỉ ngơi, thở oxy, giảm đưa nước vào cơ thể (khi bệnh nhân bị phù toàn thân), giảm muối (tránh gây phù), kiêng rượu bia, cà phê, thuốc lá, giảm cân, giảm stress,…

>>>> Xem thêm: Thuốc Chữa Xơ Gan Và Cách Sử Dụng Hợp Lý

7. Cách phòng tránh bệnh xơ gan tim

Xơ gan tim là có bản chất là bệnh xơ gan do suy tim phải, vì vậy để phòng tránh bệnh, thì chúng ta phải tìm đúng nguyên nhân và có cách phòng thích hợp. Chủ yếu chúng ta nên phòng tránh mắc suy tim phải để không bị xơ gan:

  • Kiểm soát các bệnh có thể dẫn tới suy tim như tăng huyết áp, bệnh động mạch vành, tăng glucose huyết, tăng lipid máu, rối loạn tuyến giáp
  • Bỏ thuốc lá: Đây là yếu tố nguy cơ của tất cả các bệnh về tim mạch hiện nay.
  • Hạn chế rượu bia: Bởi rượu làm tăng nguy cơ mắc xơ gan ở những người bị suy tim.
  • Chế độ ăn giảm muối, hạn chế ăn các đồ ăn nhiều dầu mỡ, thay thế mỡ động vật thành dầu thực vật, ăn nhiều rau xanh và hoa quả tươi
  • Luyện tập thể dục thể thao thường xuyên, giảm cân với những người béo phì.
  • Ngủ đủ giấc, không thức khuya, làm các công việc ít gây stress.

Xơ gan tim là một trong những bệnh phổ biến và gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho người bệnh. Trong quá trình điều trị, cần cân nhắc các yếu tố lợi ích và nguy cơ để có thể kéo dài tiên lượng sống cho bệnh nhân.

Nếu có thể sẽ được thay thế tim, gan phù hợp, nhưng đây là điều rất khó để thực hiện. Để có một sức khỏe tốt, thì mọi người phải phòng bệnh hơn chữa bệnh. Mọi thắc mắc hãy liên hệ tới hotline 1800 6091 để được các chuyên gia của THteashop tư vấn về bệnh và cách phòng bệnh một cách tốt nhất.

Chia sẻ bài viết


DMCA.com Protection Status
You cannot copy content of this page
Contact Me on Zalo
1800 6091